मुख्य समाचार
पेट्रोल पम्प बन्द गर्ने व्यवसायीलाई १० लाखसम्म जरिवाना हुने
१५ दिन इन्धन वितरण रोक्ने निगमको चेतावानी
फ्रि भिसा-फ्रि टिकटको पपुलिस्ट नीतिले अवैध कारोबार बढ्यो
म्यानपावर क्षेत्रको बद्नामी चिर्न बैंकिङ च्यानलबाट क्यासलेस कारोबार आवश्यक
नागर्जुन क्षेत्रमा ४६ मिलिमिटर वर्षा हुँदा कतिपय ठाउँ जलमग्न
काठमाडौं । बिहीबार (आज) काठमाडौंसहित विभिन्न जिल्लामा भारी वर्षा भएको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा सबैभन्दा बढी कञ्चनपुरको दोधारा-चाँदनीमा १७५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्लो अभिलेखअनुसार कञ्चनपुरपछि कपिलवस्तुमा ११८ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । काठमाडौंमा पनि भारी नजिक वर्षा भएको छ । विभागका अनुसार काठमाडौंको नागर्जुन क्षेत्रमा ४६ दशमलव दुई मिलिमिटर वर्षा भएको छ । त्यस्तै सुन्दरीजलमा ४२ दशमलव आठ, कपन र बबरमहल क्षेत्रमा ३५र३५ र बूढानीलकण्ठमा १५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । ललितपुर र भक्तपुरमा भने मध्यम मात्रै वर्षा भएको विभागका सूचना अधिकारी दिनकर कायस्थले जानकारी दिए । उनका अनुसार कास्की र दाङमा पनि भारी वर्षा भएको छ । आज काठमाडौंमा भएको वर्षाका कारण कतिपय ठाउँ जलमग्न भएका छन् । अहिले पनि सडकमा पानी जमेकाले यात्रुले सहज रूपमा यातायातका साधन साउन नसकेका भन्दै आवागमन सहज बनाउन प्रहरी परिचालन गरिएको नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेले जानकारी दिए । केहीबेर अघि काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले एक सूचना जारी गरी अविरल वर्षाका कारण उपत्यकाका विभिन्न सडकखण्डमा पानी जम्न गई सवारी आवागमन प्रभावित भएको जानकारी दिएको छ । प्रतिकूल मौसममा काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नागरिकको सहजताका निरन्तर सडकमा खटिइ सवारी आवागमनलाई सहज, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन जिम्मेवारी निर्वाह गरिरहेका छन् । यसैबीच, यात्राका क्रममा आवश्यक सजगता अपनाउन र सुरक्षित रहन कार्यालयले सबैमा अनुरोध गरेको छ ।
पढाइमा उत्कृष्ट, गन्तव्य विदेश
काठमाडौं । सबै विद्यार्थीको सपना विदेश पुग्नु हुँदैन । कतिपयको सपना आफ्नै देशको विश्वविद्यालयमा पढ्ने, आफ्नै माटोमा ज्ञान आर्जन गर्ने र यहीँ केही नयाँ गर्ने हुन्छ । तर विडम्बना, कहिलेकाहीँ आफ्नै देशको शिक्षा प्रणाली र अनुसन्धानको सीमित वातावरणले त्यही सपना बोकेका युवालाई विदेशको बाटो समाउन बाध्य बनाइदिन्छ । पछिल्ला केही वर्षयता नेपालमै अन्तर्राष्ट्रिय विश्वविद्यालयका डिग्री पढ्ने अवसर विस्तार हुँदै गएको छ । निजी तथा सार्वजनिक शैक्षिक संस्थाले विदेशी विश्वविद्यालयसँग सहकार्य गरेर विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन् । तर, केवल डिग्री उपलब्ध हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन । विशेषगरी अनुसन्धान केन्द्रित विषय अध्ययन गरेका विद्यार्थीका लागि अत्याधुनिक प्रयोगशाला, अनुसन्धान अनुदान, दक्ष मार्गदर्शक र वैज्ञानिक वातावरण अझै पनि ठूलो चुनौती बनेका छन् । यही यथार्थको प्रतिनिधि पात्र हुन् उदयपुरको सोरुङ गाउँका विनोद श्रेष्ठ । ग्रामीण परिवेशबाट संघर्ष गर्दै त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भौतिकशास्त्र केन्द्रीय विभागसम्म पुगेका उनले एमएस्सी भौतिकशास्त्रमा ३.९५ जीपीए प्राप्त गर्दै उत्कृष्ट नतिजा हासिल गरेका छन् । यो उपलब्धि आफैंमा गर्वको विषय हो । तर, यति उत्कृष्ट नतिजापछि पनि उनी अहिले अर्को प्रश्नसँग जुधिरहेका छन, अब कुन देश जाने ? विनोदको पहिलो रोजाइ विदेश कहिल्यै थिएन । उनको सपना नेपालमै पढ्ने, नेपालमै अनुसन्धान गर्ने र आफ्नै देशका लागि योगदान दिने थियो । तर, उनले रोजेको विषयले उनलाई फरक निष्कर्षमा पुर्याएको छ । ‘फिजिक्स मेरो रुचिको विषय हो । यही विषयमा यहाँसम्मको सफलता हाँसिल गरेपछि अब मेरो लक्ष्य अनुसन्धान गर्नु हो । तर त्यो सपना नेपालमा बसेर पूरा गर्न सकिने अवस्था देख्दिनँ,’ उनले भने । विनोदका अनुसार नेपालमा भौतिकशास्त्रको उच्च तहको अनुसन्धानका लागि आवश्यक प्रयोगशाला, आधुनिक उपकरण, अनुसन्धान परियोजना र पर्याप्त लगानीको अभाव छ । उत्कृष्ट विद्यार्थीका अगाडि दुईवटा मात्रै विकल्प बाँकी रहन्छन, कि शैक्षिक संस्थामा अध्यापन गर्ने नभए अनुसन्धानको अवसर खोज्दै विदेश जाने । उनी थप्छन्, ‘नेपालमै बस्ने हो भने अधिकांशका लागि अध्यापन नै प्रमुख विकल्प हुन्छ । तर, यदि अनुसन्धान गरेर नयाँ ज्ञान सिर्जना गर्ने लक्ष्य छ भने विदेश जानुको विकल्प अहिले पनि छैन ।’ बिनोद अब विश्वस्तरीय विश्वविद्यालयको खोजीमा छन् । तर, उनको विदेश यात्रा स्थायी बसाइँसराइका लागि होइन । उनी आफ्नो उद्देश्य सुनाउँदै भन्छन्, ‘केही समयका लागि अध्ययन गर्न विदेश जानुपर्छ । राम्रो अनुसन्धान, नयाँ प्रविधि र अनुभव सिकेपछि भने आफ्नै देश फर्किएर काम गर्ने सोचमा छु ।’ रोचक विषमा जान्ने रहर धेरै विद्यार्थीले आफ्नो रुचिभन्दा पनि साथीभाइको प्रभाव, अभिभावकको चाहना वा समाजको चलनअनुसार विषय छनोट गर्छन् । तर, उदयपुरको सोरुङमा हुर्किएका विनोद श्रेष्ठको यात्रा भने अलि फरक थियो । उनलाई सानैदेखि एउटै प्रश्नले सधैं घच्घच्याइरहन्थ्यो, किन ? आकाश किन निलो देखिन्छ ? पृथ्वी कसरी अडिएको छ ? ऋतु किन परिवर्तन हुन्छ ? प्रकृतिमा हुने हरेक घटना पछाडि के कारण लुकेको छ ? यस्ता जिज्ञासाले उनको बालमनलाई सधैं व्यस्त बनाइरह्यो । उनी केवल उत्तर स्वीकार्न चाहँदैनथे, उत्तरको पछाडिको विज्ञान बुझ्न चाहन्थे । यही जिज्ञासाले उनलाई कक्षा ११ मा विज्ञान विषय रोज्न प्रेरित गर्यो । विज्ञान पढ्दै जाँदा उनको ध्यान विशेषगरी भौतिकशास्त्र (फिजिक्स) तर्फ केन्द्रित हुन थाल्यो । प्रकृतिका हरेक घटनालाई वैज्ञानिक आधारमा व्याख्या गर्ने यो विषयले उनलाई यति आकर्षित गर्यो कि उनले भविष्य नै यसैमा बनाउने निर्णय गरे । त्यसपछि उनले आफ्नो लक्ष्यबाट कहिल्यै पछि फर्किएनन् । कक्षा ११ मा सुरु भएको यात्रालाई निरन्तर मेहनत, लगन र अध्ययनले अघि बढाउँदै उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एमएस्सी भौतिकशास्त्रमा ३.९५ जीपीएसहित उत्कृष्ट नतिजा हासिल गरे। विनोदका लागि फिजिक्स एउटा पाठ्यक्रम मात्र होइन, संसारलाई बुझ्ने माध्यम हो। ‘फिजिक्स विज्ञानभित्रको अत्यन्तै रोचक विषय हो। जति पढ्दै गयो, उति नै नयाँ प्रश्नहरू जन्मिन्छन्। त्यसैले यो विषयमा केवल डिग्री हासिल गर्नु पर्याप्त हुँदैन, यसको गहिराइमा पुग्न निरन्तर अनुसन्धान गर्नुपर्छ,’उनले भने । यही अनुसन्धान गर्ने तीव्र चाहनाले नै उनलाई विदेशतर्फ डोर्याइरहेको छ । विदेश जाने उनको उद्देश्य बसाइँसराइ होइन, ज्ञानको खोज हो । विश्वस्तरीय प्रयोगशालामा अनुसन्धान गर्ने, नयाँ खोज र प्रविधिसँग काम गर्ने अनि त्यो ज्ञान लिएर एक दिन आफ्नै देश फर्किने सपना उनले अझै पनि जीवित राखेका छन् । आफैंलाई बदल्ने साहस राम्रो जीपीए ल्याउने सपना लगभग सबै विद्यार्थीले देख्छन् । कसैले त्यसका लागि अथक मेहनत गर्छन्, कसैले मेहनत गर्दा पनि अपेक्षित सफलता पाउँदैनन् । शिक्षाविद्हरू भन्छन्, उच्च शिक्षा केवल डिग्री प्राप्त गर्ने माध्यम होइन, गहिरो रुचि, निरन्तर अभ्यास र आत्मअनुशासनको यात्रा हो । यही यात्रालाई सफलतापूर्वक पार गर्नेमध्ये एक हुन्, विनोद श्रेष्ठ । उनी आफ्नो सफलताको श्रेय परिवारको साथ, प्राध्यापकहरूको मार्गदर्शन र आफ्नै अटल लगनलाई दिन्छन्। उनी भन्छन्, ‘कि सपना नै नदेख्नुस्, सपना देखिसकेपछि त्यसलाई पूरा गर्न कुनै कसर बाँकी राख्नु हुँदैन ।’ तर, यो सफलता सहज थिएन। एमएस्सीको पहिलो र दोस्रो सेमेस्टरसम्म विनोद पढाइसँगै जागिर पनि गरिरहेका थिए । नतिजा नराम्रो थिएन, तर उनी आफूले चाहेको स्तरमा पुग्न सकेका थिएनन्। उनलाई महसुस भयो ।यो गतिले मेरो सपना पूरा हुँदैन । त्यसपछि उनले जागिर छोडे र सम्पूर्ण समय पढाइलाई समर्पित गरे । त्यसपछि उनका अधिकांश दिन त्रिभुवन विश्वविद्यालयको पुस्तकालयभित्र बित्न थाले । बिहान पुस्तकालय पुग्ने र साँझसम्म त्यहीँ अध्ययन गर्ने दिनचर्या बन्यो। त्यहाँ उनीजस्तै सपना बोकेर संघर्ष गरिरहेका विद्यार्थीहरूको साथ थियो, जसले उनलाई थप प्रेरणा दियो । तर विनोदका लागि पढाइ भनेको किताब घोक्ने प्रक्रिया थिएन,’ उनी भन्छन्, ‘घोकेर पढेको कुरा आज सम्झिए पनि भोलि बिर्सन सकिन्छ। त्यसैले सबैभन्दा पहिले विषय बुझ्नुपर्छ । बुझेपछि मात्र त्यो ज्ञान आफ्नै बन्न थाल्छ ।’ उनको अध्ययन विधि पनि फरक थियो । नयाँ अध्याय सुरु गर्दा उनी पहिले त्यसको मूल अवधारणा बुझ्ने प्रयास गर्थे । त्यसपछि पुस्तक बन्द गरेर आफूले बुझेको कुरा आफ्नै भाषामा लेख्थे । दोस्रो पटक भने किताब नहेरी फेरि लेख्ने अभ्यास गर्थे। जहाँ कठिनाइ हुन्थ्यो, ती विषय छुट्टै टिपोट गर्थे। ती नोटहरू दिनहुँ दोहोर्याउने बानीले जटिल विषय पनि विस्तारै सहज हुँदै गयो । ‘आज असम्भव जस्तो लाग्ने कुरा भोलि अलि सजिलो लाग्छ। पर्सि फेरि दोहोर्याउँदा झन् सजिलो हुन्छ। यही निरन्तर अभ्यासले गाह्रो विषय पनि सजिलो बनाइदिन्छ,’ उनी अनुभव सुनाउँछन् । भौतिकशास्त्र आफैंमा चुनौतीपूर्ण विषय हो । विशेषगरी यसको गणितीय व्युत्पत्ति र सिद्धान्तलाई केवल बुझेर मात्र पुग्दैन, निरन्तर अभ्यास पनि आवश्यक हुन्छ । त्यसैले परीक्षाको तयारीका क्रममा विनोदको दिन बिहान पाँच बजेदेखि राति नौ बजेसम्म पढाइमै बित्थ्यो । तेस्रो र चौथो सेमेस्टरमा त उनी अध्ययनमा यति डुबेका थिए कि बाहिर घाम लागेको छ कि पानी परेको छ भन्ने समेत थाहा पाउँदैनथे । ‘एक पटक खाना खान बाहिर निस्कँदा मात्रै बाहिरको मौसम कस्तो रहेछ भन्ने थाहा हुन्थ्यो । त्यतिबेला गरेको मेहनत आज खेर गएको छैन। त्यसकै परिणामस्वरूप मैले ३.९५ जीपीए ल्याउन सफल भएँ,’ उनीले भने । विनोदको अनुभवमा कुनै पनि विषय आफैंमा सजिलो वा गाह्रो हुँदैन । कुनै विषय जन्मजात सजिलो हुँदैन, कुनै विषय जन्मजात गाह्रो पनि हुँदैन। जुनसुकै विषयलाई निरन्तर बुझेर, अभ्यास गरेर र धैर्यका साथ पढियो भने त्यो सहज हुँदै जान्छ। सफलता भाग्यले होइन, निरन्तर प्रयासले दिन्छ । दुई घण्टा हिँडेर विद्यालय विनोदलाई देख्दा धेरैले उनको सफलतालाई मात्र देख्छन् । तर त्यो सफलताको जगमा अनगिन्ती संघर्ष, अभाव र निरन्तर मिहिनेत लुकेको छ । उदयपुरको सोरुङडाँडामा जन्मिएका र हुर्किएका विनोदका लागि विद्यालय पुग्नु नै एउटा दैनिक चुनौती थियो। गाउँमा बालशिक्षासम्मको व्यवस्था थियो। त्यहाँ दुई वर्ष अध्ययन गरेपछि औपचारिक विद्यालय शिक्षा सुरु गर्ने बेला आयो। तर विद्यालय घरछेउमा थिएन । किताबको भारी बोकेर उनी हरेक दिन सोरुङडाँडाबाट गिजिनटारसम्म करिब दुई घण्टा पैदल हिँडेर विद्यालय पुग्थे। त्यही विद्यालयमा उनी कक्षा ३ देखि ५ सम्म अध्ययन गरे। त्यसपछि फेरि अर्को विद्यालय खोज्नुपर्यो । कक्षा ६ र ७ को अध्ययन उनले सोरुङटारबाट पूरा गरे । त्यतिबेलासम्म उनका बुवा रोजगारीका लागि भारतको दार्जिलिङमा थिए । छोराछोरीको पढाइ सहज बनाउन र राम्रो शैक्षिक वातावरण उपलब्ध गराउने उद्देश्यले परिवारले अन्ततः बसाइँ सर्ने निर्णय गर्यो । परिवार उदयपुरकै रतनपुर बसाइँ सर्यो । रतनपुर पुगेपछि विनोदको पढाइले केही सहज गति लियो । उनले श्री नेपाल राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयबाट २०७० सालमा एसएलसी उत्तीर्ण गरे । एसएलसीपछि यात्रा हेटौंडातर्फ बाल्यकालदेखि नै विज्ञानप्रति गहिरो रुचि भएका विनोदले प्लस–टु अध्ययनका लागि हेटौडा रोजे। त्यहीँ उनले विज्ञान संकायबाट उच्च माध्यमिक शिक्षा पूरा गरे र त्यसपछि भौतिकशास्त्र विषयमा स्नातक अध्ययन पनि गरे । तर आर्थिक अवस्था भने अझै सहज थिएन । स्नातक तहमा पुगेपछि उनले परिवारमाथिको आर्थिक भार थप्न चाहेनन् । त्यसैले पढाइसँगै विद्यालयमा अध्यापन गर्न थाले। दिनभर काम गर्ने र बाँकी समय आफ्नै अध्ययनमा लगाउने यही दिनचर्याले उनलाई आत्मनिर्भर पनि बनायो र संघर्षसँग लड्न पनि सिकायो । आफ्नो खर्च आफैं जुटाउँदै उनले भौतिकशास्त्रमा स्नातक तह सफलतापूर्वक पूरा गरे । स्नातकपछि उनको लक्ष्य अझ स्पष्ट भइसकेको थियो- त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भौतिकशास्त्र केन्द्रीय विभाग । देशकै प्रतिष्ठित विभागमा अध्ययन गर्ने सपना, मनमा केही डर, धेरै आशा र अनगिन्ती रहर बोकेर उनी काठमाडौं आए। प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भौतिकशास्त्र केन्द्रीय विभागमा भर्ना भए। त्यही विभागबाट उनले आज एमएस्सी भौतिकशास्त्रमा ३.९५ जीपीए हासिल गरेका छन् ।
ताजा अपडेट
विश्व कप सम्बन्धी समाचार
मुख्य समाचार
-
इक्वेडरलाई हराउँदै मेक्सिको अन्तिम १६ मा प्रवेश
-
डीआर कङ्गोको ऐतिहासिक यात्रामा इंग्ल्यान्डको चुनौती
-
१ करोडमा ‘डग होस्टेल’ सञ्चालन, पहिलो चरणमा २० कुकुर राखियो
-
इतिहास रच्दै नर्वे विश्वकपको अन्तिम १६ मा
-
एम्बाप्पेको दुई गोलमा फ्रान्स अन्तिम १६ मा, अब पाराग्वेसँग भिड्ने
-
पेनाल्टीमा नेदरल्यान्ड्सलाई स्तब्ध पार्दै मोरक्को अन्तिम १६ मा
डिशहोमको विश्वकप अफर २०२६ सार्वजनिक, सिजन पास खरिदमा ३ महिनासम्म निःशुल्क
काठमाडौं । नेपालको एक मात्र डीटीएच टेलिभिजन तथा इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनी डिशहोमले आगामी फिफा विश्वकप २०२६ लाई लक्षित गर्दै आफ्ना ग्राहकहरूका लागि सुविधा योजना सार्वजनिक गरेको छ । यस योजनामार्फत ग्राहकहरूले थप आकर्षक लाभसहित विश्वकपको रोमाञ्चक खेलहरू उच्च गुणस्तरमा हेर्न सक्नेछन् । डिशहोमले सार्वजनिक गरेको विशेष योजनाअनुसार डिटिएच कम्बो तथा आइपिटिभि कम्बो सेवाका ग्राहकहरूले आफ्नो ६ महिना वा १२ महिनाको कम्बो प्याकेज रिचार्ज गरी रु. ९९९ मा फिफा विश्वकप २०२६ सिजन पास खरिद गरेमा थप ३ महिनासम्मको निःशुल्क सदस्यता सुविधा प्राप्त गर्नेछन् । उक्त योजना २०२६ जुन १ देखि जुलाई २१ सम्म लागू रहने कम्पनीले जनाएको छ । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गतका कुल १०४ खेलहरू हिमालय स्पोर्ट्समार्फत प्रत्यक्ष प्रसारण हुनेछन् । ग्राहकहरूले ती खेलहरू डिशहोमका विभिन्न सेवा प्लेटफर्महरू– डिटिएच, आइपीटीभी, डिगो, केवल टिभी तथा टिटु टिभीमार्फत सहज रूपमा अवलोकन गर्न सक्नेछन्। इच्छुक ग्राहकहरूले आफ्नो नजिकको डिशहोम डिलरमार्फत वा डिशहोमको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत सिजन पास खरिद गरी यस योजनाको लाभ लिन सक्नेछन् । साथै थप जानकारीका लागि डिशहोम ग्राहक सेवा केन्द्र ०१–५९७०३६५ मा सम्पर्क गर्न सकिनेछ । डिशहोमले विगतदेखि नै गुणस्तरीय डिजिटल मनोरञ्जन तथा सञ्चार सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ । आगामी फिफा विश्वकप २०२६ लाई अझ विशेष र स्मरणीय बनाउने उद्देश्यसहित कम्पनीले ग्राहक केन्द्रित सेवा तथा सुविधालाई निरन्तर प्राथमिकतामा राख्ने जनाएको छ ।
