चक्रपथ विस्तारको दोस्रो खण्डमा भएको ढिलाइ कुटनीतिक प्रोटोकलको विषय हो : सचिव शर्मा

काठमाडौं । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सचिव केशवकुमार शर्माले देशको पूर्वाधार विकास, ठेक्का व्यवस्थापन र वैदेशिक सहयोगमा सञ्चालित आयोजनाहरूमा देखिएका अन्यौलताबारे स्पष्ट पारेका छन् ।नेपाल उद्योग परिसंघले सोमबार (आज) आयोजना गरेको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा  सचिव शर्माले तीनकुने पुलको ढिलाइदेखि चक्रपथ (रिङरोड) विस्तारमा देखिएका कुटनीतिक जटिलतासम्मका विषयमा चर्चा गरे । सचिव शर्माका अनुसार हाल सडक विभाग र मन्त्रालयअन्तर्गत करिब ३ हजार २०० वटा ठेक्का सञ्चालनमा छन् । तीमध्ये करिब ३०० वटा ठेक्का समस्याग्रस्त देखिएका छन् । ‘हामीले ती समस्याग्रस्त ठेक्काहरूको समय-समयमा मूल्याङ्कन गरिरहेका छौं,’ सचिव शर्माले भने, ‘यस वर्ष ४२ वटा ठेक्का तोडिएका छन् । यो एक नियमित प्रक्रिया हो, अघिल्लो वर्ष ७९ वटा ठेक्का तोडिएका थिए ।’ कतिपय अवस्थामा सरकारी डिजाइनमा समस्या, मुआब्जा विवाद र रुख कटानजस्ता कारणले पनि ठेक्का ढिलाइ हुने गरेको उनले बताए । तीनकुनेको निर्माणाधीन पुलको काम रोकिएको विषयमा सचिव ढकालले पुरानो ठेक्का तोडेर नयाँ प्रक्रिया सुरु भइसकेको जानकारी दिए ।  ‘ठेक्का तोड्नु दुखद र झन्झटिलो प्रक्रिया हो । यो अदालत र क्लेममा जाने हुनाले सेटलमेन्ट नभई अर्को ठेकेदार ल्याउन मिल्दैन,’ उनले भने, ‘कष्ट बढ्ने र प्राविधिक जोखिम हुने डरले गर्दा पनि ठेक्का तोड्न केही समय कुर्नुपर्ने बाध्यता हुन्छ।’ चिनियाँ सहयोगमा बन्ने भनिएको चक्रपथ विस्तारको दोस्रो खण्डमा भएको ढिलाइबारे बोल्दै सचिव शर्माले यसलाई कुटनीतिक प्रोटोकलको विषय भएको बताए । उनले वैदेशिक सहयोगका आयोजनामा एक देशले बनाएको संरचना अर्को देश वा नेपाल आफैले चलाउँदा पनि समन्वयको आवश्यकता पर्ने उल्लेख गरे । ‘कुनै देशले सहयोगमा बनाइदिएको चिज सोध्दै नसोधी उखेल्दा कुटनीतिक असन्तुष्टि आउन सक्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले केही समय कुर्नुपरेको हो । तर, उनीहरूले नगर्ने सेक्सनमा हामीले आफै काम सुरु गरिसकेका छौं ।’ नेपालमा उत्पादित बिजुली खपत बढाउन औद्योगिकीकरण नै मुख्य उपाय भएको सचिव शर्माको तर्क छ । ट्रान्सपोर्ट सेक्टरमा विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी)लाई सरकारले प्रोत्साहन गरिरहेको र पूर्व-पश्चिम राजमार्गमा बन्ने रेलमार्ग पनि विद्युतीय नै हुने उनले स्पष्ट पारे । ‘इभीले मात्र ठुलो मात्रामा बिजुली खपत गर्न सक्दैन, त्यसका लागि हामीले विद्युतीय रेलमा जानैपर्छ,’ उनले थपे । बजेट विनियोजनमा राजनीतिक नेताहरूको हालीमुहाली हुने गरेको भन्ने प्रश्नमा सचिव शर्माले बजेट एक राजनीतिक दस्तावेज पनि भएको स्वीकार गरे ।  उनले भने, ‘राजनीतिक नेतृत्व जनताबाट चुनिएर आएको हुन्छ, उनीहरूको भिजन हुनु स्वभाविक हो । तर, कर्मचारीतन्त्रले पनि विज्ञताका आधारमा आफ्ना अडानहरू राख्ने गरेको छ । बजेट निर्माणमा विज्ञको भ्यु र राजनीतिक भिजनको राम्रो सम्मिश्रण हुनुपर्छ ।’ उनले आयोजना छनोट गर्दा अबदेखि आर्थिक लाभ मात्र नहेरी त्यसले पुर्‍याउने सामाजिक प्रभाव (स्वास्थ्य, शिक्षा र उत्पादकत्व) लाई पनि आधार मान्न थालिएको बताए ।

‘मैले छोडेको भए निजी क्षेत्र नै कोल्याप्स हुन्थ्यो’

जेनजी आन्दोलनको रापले खण्डहर बनेको भाटभटेनी क्रमिक रूपमा पुनः सञ्चालनमा आउँदैछ । जसलाई संकटपछिको पुनर्जन्मको प्रतीक बनेका रूपमा लिइन्छ । गत भाद्र २४ गते जुन जेनजी आन्दोलन भयो, यो घटनालाई मैले सन् १९४५ अगस्ट ६ र ९ मा जापानको हिरोसिमा र नागासाकीमा भएको बमबारीसँग तुलना गरेको छु । अर्को घटना जुलाई १९४४ मा जर्मनीको म्युनिखमा एउटा जहाजको इन्जिन बनाउने कारखानामा ठूलो बमबारी भयो, जहाँ सबै संरचना ध्वस्त भए र धेरैले ज्यान गुमाए ।  त्यो म्युनिखको कारखाना ध्वस्त भएपछि त्यहाँका सञ्चालकले हरेस खाएनन् । उनले कवाडहरू जम्मा गरेर सुरुमा पङ्खा बनाए, त्यसपछि साइकल बनाए र पछि गएर विश्वविख्यात बीएमडब्लु कार बनाए । यो एउटा ठूलो सङ्घर्ष र सफलताको इतिहास हो । जापान पनि त्यो विनाशपछि नै आज विश्वको विकसित मुलुक बनेको हो ।  भाटभटेनी एउटा यस्तो संस्था हो जसले हजारौं नेपाली दाजुभाइ दिदीबहिनीलाई रोजगारी दिएको छ । हामी धेरै वर्षदेखि नेपालकै ‘नम्बर वान’ करदाता हौं । हामीले ठूला अस्पतालहरू बनाएका छौं, दुर्गमका गरिब बालबालिकालाई डाक्टर बनाएका छौं, सामाजिक रूपान्तरण र आधुनिकरणमा हाम्रो ठूलो भूमिका छ । भूकम्प होस् वा बाढीपहिरो, हामी सधैं अग्रपङ्क्तिमा रहेर सहयोग गर्छौं ।  गत भाद्र २४ गते जुन आगजनी भयो, त्यो दुखद थियो । तर हामीले हिम्मत हारेका छैनौं । हाम्रा १२ वटा शाखा ध्वस्त भएका थिए, तीमध्ये एउटा पुनः सञ्चालनमा आएको छ । अब सबै शाखाहरू चाँडै सञ्चालनमा आउनेछन् । हाम्रो देशभरि जम्मा २८ वटा शाखा छन् । हाम्रा जति पनि भाटभटेनीहरू ध्वस्त भए ती सबै निर्माणको क्रममा छन् । काठमाडौंभित्र ५ वटा र उपत्यका बाहिर ७ वटा गरी जम्मा १२ स्टोरहरू रहेका थिए । भाटभटेनीको नोक्सान धेरै छ । आगजनीले १० अर्ब ८५ करोड ६८ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति बेहोरेको छौं । नोक्सानको कुरा सोध्यो भने टाउको दुख्छ । भाटभटेनी मात्र होइन, अब नेपाल उठ्छ । नेपालीहरू अरूको देशमा गएर मात्र काम गर्दैनन्, आफ्नै देशमा पनि केही गर्न सक्छन् भन्ने हामीले देखाउनु छ  । नेपालमा जुन घटना भयो, त्यस्तो घटना अब नदोहोरियोस् । नेपालको प्रगति होस्, उन्नति होस् भन्ने मेरो कामना छ । मलाई विश्वास छ, नेपालमा धेरै चाँडो विकास हुन्छ । आन्दोलनको कुरा सकियो, अब त देश विकासमा लाग्नुपर्छ । हामीले मानव रूप पाएका छौं, यसको सही उपयोग गरेर सबैको उन्नतिका लागि लाग्नुपर्छ ।  भाटभटेनीमा जति पनि पुराना कर्मचारी हुनुहुन्थ्यो, उहाँहरूको सेवा सुविधा र जागिर सुरक्षित छ । भाटभटेनी नेपालमा सबैभन्दा बढी रोजगारी दिने र देशको एक नम्बर करदाता संस्था हो । हामीले शिक्षण अस्पतालमा भवन बनाएका छौं, दुर्गमका छात्रहरूलाई डाक्टर बनाएका छौं, भूकम्प, बाढीपहिरो, मन्दिर निर्माण जस्ता धेरै क्षेत्रमा हाम्रो योगदान छ ।  मैले केही मूल्याङ्कन गरेको छैन् । हे भगवान् ! अब उप्रान्त मेरो देशमा यस्तो घटना नहोस् । निजी क्षेत्र देशको आर्थिक मेरुदण्ड हो, देश विकासको संवाहक हो । निजी क्षेत्रलाई पछाडि धकेलेर देश अगाडि जाँदैन । त्यसकारण यो एउटा दुर्भाग्य हो र अज्ञानता हो ।  नेपाल अब उठ्छ र राम्रो हुन्छ । हामी १५ वर्षभित्रमा सम्पन्न देशको नागरिक हुन चाहन्छौं ।  आज निकै खुसी महसुस भइरहेको छ । त्यत्रो दुर्घटनाबाट हामी उठ्न सक्यौं । हामीले थोरै भए पनि एक कदम अगाडि बढ्ने हिम्मत गर्‍यौं, त्यसले खुसी नै लागेको छ । यसका लागि हामीले कडा मेहनत गर्नुपर्छ । सबैले इमानदार भएर मेहनत लाग्नुपर्छ । मेहनत नगरे संसारमा केही हुँदैन । सकारात्मक सोच राख्नुपर्छ र एकअर्कालाई सहयोग गर्नुपर्छ । नकारात्मक कुराहरूलाई बिर्सेर अब प्रगतिको बाटोमा अगाडि बढ्नुपर्छ । म खोटाङबाट आएर मेहनतले यहाँसम्म पुगेको हुँ । कसैलाई ठगेर वा बेइमानी गरेर होइन । इमान्दार भएर मेहनत गर्ने व्यक्ति सधैं अगाडि बढ्छ । यो भदौ २४ गते संसारकै दुर्लभ घटनामध्येको एक थियो ।  तैपनि हामीले हिम्मत हारेनौं । यदि मैले छोडिदिएको भए नेपालको निजी क्षेत्र कोल्याप्स हुन्थ्यो । तर मेरो देश र समाजप्रतिको प्रेमले मलाई अगाडि बढ्न प्रेरित गर्‍यो । अब सबै सकारात्मक सोचौं, प्रगतिको कुरा गरौं, कसैलाई झुटो आरोप नलगाऔं । मेरो सबैलाई अनुरोध छ ।  (शनिबार काटेश्वर भाटभटेनी शाखाको पुनः सञ्चालन कार्यक्रममा भाटभटेनीका अध्यक्ष मीनबहादुर गुरुङले राखेको मन्तव्य)

मोबाइलमा आपत्तिजनक एसएमएस पठाउनेलाई कारबाही गरिने : टेलिकम

काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले भ्यालु एडेड सर्भिस (भिएएस) सेवा अन्तर्गत केही सेवा प्रदायकमार्फत आपत्तिजनक प्रकृतिका एसएमएसहरू मोबाइल प्रयोगकर्ताको नम्बरमा पठाइएकोप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । टेलिकमका अनुसार भिएएस सेवा अन्तर्गत विभिन्न सूचना तथा सन्देश एसएमएसमार्फत पठाइने व्यवस्था भए पनि हाल केही सेवा प्रदायकले स्वीकृत व्यवसायको सीमाभन्दा बाहिर गएर जातीय, वर्गीय, धार्मिक, साम्प्रदायिक तथा राजनीतिक सद्भावमा खलल पुर्‍याउने खालका सन्देश प्रवाह गरेको गुनासो प्राप्त भएको छ । नेपाल टेलिकमले यस्ता सन्देश प्रवाह नगर्न सम्बन्धित भिएएस सेवा प्रदायकलाई सचेत गराइसकेको र आगामी दिनमा यस्ता गतिविधि दोहोरिए कडा निगरानी तथा नियन्त्रण गरिने स्पष्ट पारेको छ । साथै, सबै भिएएस सेवा प्रदायकलाई यस्ता सन्देश सर्वसाधारणको मोबाइल नम्बरमा नपठाउन निर्देशन दिइएको छ । यदि यस्ता गतिविधि पुनः दोहोरिए सम्झौताअनुसार सम्बन्धित सेवा प्रदायकसँगको सम्झौता खारेज गर्नेसम्मको कारबाही गर्न सकिने टेलिकमले जनाएको छ । नेपाल टेलिकमले कुनै पनि सेवा प्रदायकलाई ग्राहकको व्यक्तिगत मोबाइल नम्बर वा अन्य विवरण उपलब्ध नगराएको स्पष्ट गर्दै, ग्राहकको गोपनीयताप्रति आफू सधैं संवेदनशील र प्रतिबद्ध रहेको पनि दोहोर्‍याएको छ ।