काठमाडौं । एलन मस्कको स्टारलिङ्कले अमेरिकी हवाई आक्रमण र राष्ट्रपति निकोलस मादुरोको पक्राउपछि भेनेजुएलामा प्रयोगकर्ताहरूलाई फेब्रुअरी ३ तारिखसम्म निःशुल्क ब्रडब्यान्ड इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ ।
उपग्रह इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनीले आइतबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा बदलिँदै गइरहेका अवस्था र नियामक आवश्यकताहरूको निगरानी गरिरहेको बताउँदै सक्रिय तथा निष्क्रिय दुवै खातामा अग्रिम रूपमा सेवा क्रेडिट थपिँदै गरेको जनाएको छ ।
‘स्थानीय रूपमा सेवा खरिद उपलब्ध हुने समयरेखा अहिलेसम्म तय भइसकेको छैन। यदि र जब यससम्बन्धी कुनै अपडेट हुन्छ, ती आधिकारिक स्टारलिङ्क च्यानलमार्फत प्रत्यक्ष रूपमा जानकारी गराइनेछ,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
एयरोस्पेस कम्पनी स्पेसएक्सको सहायक कम्पनी स्टारलिङ्कले लो–अर्थ–अर्बिट उपग्रहमार्फत इन्टरनेट सेवा प्रदान गर्छ र प्रयोगकर्ताले सेवामा जडान हुन छुट्टै उपकरण खरिद गर्नुपर्छ ।
स्टारलिङ्कको वेबसाइटमा रहेको उपलब्धता नक्सामा भेनेजुएलालाई ‘छिट्टै उपलब्ध हुँदै’ भनेर देखाइएको छ, जसले कम्पनीले त्यहाँ औपचारिक रूपमा सेवा सुरु नगरेको संकेत गर्छ, यद्यपि केही प्रयोगकर्ता पहिल्यै सक्रिय रहेको संकेत पनि दिएका छन् ।
देशमा निःशुल्क इन्टरनेट सेवाको विस्तारले हालै भएका अमेरिकी हवाई आक्रमण र मादुरोलाई पक्राउ गरी मुद्दा चलाउन अमेरिका लैजान गरिएको स्थल कारबाहीपछि उत्पन्न अवस्थाबीच कनेक्टिभिटी उपलब्ध गराउन सहयोग पुर्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । मादुरोमाथि लागुऔषध तस्करी गिरोह र निर्वाचन धाँधलीसहितका आरोप छन् ।
सरकारी विज्ञप्तिअनुसार जनवरी ३ मा अमेरिकाले सञ्चालन गरेको कारबाही मुख्यतया भेनेजुएलाको राजधानी काराकासका क्षेत्रहरूमा केन्द्रित थियो । साथै मिरान्डा, आरागुआ र ला ग्वाइरा राज्यहरू पनि आक्रमणको चपेटामा परेका थिए ।
हवाई आक्रमणपछि काराकासका केही क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति र इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएको रिपोर्टहरू आएका थिए । स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले सप्ताहन्तमा मिरान्डा क्षेत्रमा पनि सेवा अवरोध भएको बताएका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भेनेजुएलाको संक्रमणकालीन व्यवस्थापन अमेरिकाले हेर्ने बताएका छन्, तर सत्ता शून्यताको चिन्ताबीच त्यसको विस्तृत विवरण अझै स्पष्ट छैन ।
राष्ट्रपतिले शनिबार मादुरोको पक्राउपछि उपराष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले शपथ लिएको घोषणा गरेका छन् । साथै नेतृत्वले ‘अनुशासनमा नआए’ भेनेजुएलामाथि दोस्रो आक्रमण गर्ने चेतावनी पनि दिएका छन् ।
यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्ले अमेरिकी कारबाहीको वैधानिकताबारे छलफल गर्न जनवरी ६ मा बैठक बोलाउने योजना बनाएको छ । ब्राजिल र स्पेनजस्ता अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रसहित विभिन्न देशहरूले सैन्य कारबाहीको निन्दा गरेका छन् ।
भेनेजुएला स्टारलिङ्क प्रयोग भएको पहिलो द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्र भने होइन । युक्रेनमा पनि रूसको आक्रमणले क्षतिग्रस्त इन्टरनेट र सञ्चार सञ्जालको सट्टा उपग्रह सेवा उपलब्ध गराउन स्टारलिङ्क प्रयोग गरिएको थियो ।
युक्रेनमा सुरुमा स्टारलिङ्कले ठूलो मात्रामा आफ्नै खर्चमा सेवा उपलब्ध गराएको थियो भने सन् २०२३ जुनदेखि अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयसँगको सम्झौताअन्तर्गत यसको सञ्चालनको खर्च वहन हुँदै आएको छ ।
स्टारलिङ्कले भेनेजुएलामा कति प्रयोगकर्ता छन् वा सेवा उपलब्ध गराउन कति लागत लागिरहेको छ भन्ने विवरण सार्वजनिक गरेको छैन ।
