सस्तो ब्याजदरमा पनि कर्जा प्रवाह नबढ्नु संरचनागत समस्याको संकेत
काठमाडौं । बैंकिङ विज्ञ अनलराज भट्टराईले ब्याजदर सस्तो हुँदा पनि कर्जा प्रवाह अपेक्षित रूपमा बढ्न नसक्नु नेपालको अर्थतन्त्रमा रहेको संरचनागत समस्याको संकेत भएको बताएका छन्। ‘आर्थिक वृद्धिलाई गति दिन मौद्रिक नीतिको भूमिका’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपाल राष्ट्र बैंकले ती संरचनागत समस्याहरू समाधान गर्न नसकेको टिप्पणी गरे। उनका अनुसार ५० करोड रुपैयाँभन्दा माथिका कर्जाका लागि अनिवार्य गरिएको क्रेडिट रेटिङको सीमा पुनरावलोकन गर्न आवश्यक छ, किनकि यसले पनि कर्जा विस्तारमा अवरोध सिर्जना गरिरहेको छ। भट्टराईले विभिन्न नियामकीय प्रावधानका कारण कर्जा दिन सक्ने अवस्थामा रहेका बैंकहरू समेत सहज रूपमा कर्जा प्रवाह गर्न नसकिरहेको बताए। उनले बैंकिङ प्रणालीलाई थप आधुनिक र प्रभावकारी बनाउन ‘ओपन बैंकिङ’ अवधारणालाई अघि बढाउनुपर्ने धारणा राखे। “अब हरेक बैंकका फरक–फरक एप चलाउनेभन्दा सबै बैंकको सेवा एउटै प्लेटफर्ममार्फत उपलब्ध गराउने दिशामा सोच्नुपर्छ,” उनले भने। कार्यक्रममा नेपाल राष्ट्र बैंकका कामु गभर्नर किरण पण्डितले आगामी मौद्रिक नीति तयार गर्दा वित्त नीतिसँग सम्बन्धित विषयहरू समेत समेटिनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको बताए। उनले समग्र आर्थिक अवस्था, बजारको अपेक्षा तथा विभिन्न क्षेत्रका सरोकारलाई ध्यानमा राखेर मौद्रिक नीति ल्याइने जानकारी दिए। “हामीले अपेक्षाहरू परिवर्तन गर्नुपर्नेछ। अर्थतन्त्रबारे निर्माण भएका केही न्यारेटिभहरू पनि सच्याउन आवश्यक छ,” उनले भने। पण्डितले बैंक, फिनटेक र ओपन बैंकिङबीचको सहकार्यबारे गम्भीर रूपमा सोच्ने समय आएको उल्लेख गरे। साथै युवा, किसान तथा वास्तविक क्षेत्रका सरोकारवालाहरूको आवाज नीतिगत निर्णय गर्ने तहसम्म पुग्न नसकेको भन्दै त्यसबीचको दूरी घटाउन आवश्यक रहेको बताए। त्यस्तै कार्यक्रममा बैंक तथा वित्तीय परिसंघ नेपाल (सिबिफिन) का उपाध्यक्ष दिलिप मुनाकर्मीले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले अर्बौं नाफा गरेको देखिएपनी वितरणयोग्य नाफा भने रिणात्मक रहेको बताए । उनका अनुसार यही कारण विगत केही वर्षदेखि केही बैंकको लाभांश शून्य छ । ‘लाभांश शून्य भएपछि बैंकमा किन लगानी गर्ने भन्ने विसयमा सोच्न बाध्य छन,’ उनले भने । निम्बसका प्रबन्ध निर्देशक आनन्द बगरियाले न्यून ब्याजदर हुँदा कर्जाको माग नबढेको बताए । उनले अहिले न्यून ब्याजदरमा कर्जा लिदा बिचमा ब्याजदर उच्च हुने जोखिम हुने भएकाले निजी क्षेत्रले यो नचाहने उल्लेख गरे । उनले भने, ‘बैंकिङ भनेको क्वाटर इण्ड गर्नुपर्ने हो जस्तो लाग्दैन, बैंकिङ क्षेत्र सुक्ष्म रूपमा निगरानी हुँदा आफ्नो सृजना हराएको छ ।’ उनले बैंकले बिजनेस क्षेत्रलाई सृजनात्मक बनाउन जरुरी रहेको औंल्याएका छन् ।
नेपाल बैंकका ग्राहकलाई ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलमा २५ प्रतिशतसम्म छुट
काठमाडौं । नेपाल बैंक लिमिटेड र ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलबीच बैंकका ग्राहक तथा कर्मचारीलाई दन्त उपचार सेवामा विशेष छुट प्रदान गर्ने सम्झौता भएको छ । सम्झौताअनुसार नेपाल बैंकमा खाता रहेका ग्राहक तथा बैंकका कर्मचारीले काठमाडौंका चावहिल, नैकाप, वनस्थली, सातदोबाटो र महोत्तरीको बर्दिवासस्थित ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलमा उपचार गराउँदा विभिन्न सेवामा छुट पाउनेछन् । बैंकका अनुसार सेवाग्राहीले बिरामी दर्ता र चेकअपमा शतप्रतिशत छुट पाउनेछन् भने अस्पतालका विभिन्न दन्त तथा मुखसम्बन्धी उपचार सेवामा १५ देखि २५ प्रतिशतसम्म छुट प्राप्त गर्नेछन् । सम्झौतापत्रमा नेपाल बैंकका तर्फबाट सहायक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपेन्द्रराज काफ्ले र ॐ समाज डेन्टल हस्पिटलका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बिजेन्द्र लालले हस्ताक्षर गरेका छन् । बैंकले यस सहकार्यबाट आफ्ना ग्राहक तथा कर्मचारीले गुणस्तरीय दन्त तथा मुख स्वास्थ्य सेवा सहुलियतपूर्ण शुल्कमा प्राप्त गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ । नेपालको पहिलो बैंकका रूपमा परिचित नेपाल बैंकले हाल देशभर २३१ शाखा, २४६ एटीएम र ५८ एक्सटेन्सन काउन्टरमार्फत करिब २७ लाख ग्राहकलाई वित्तीय सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । बैंकले आधुनिक बैंकिङ प्रविधि र ग्राहककेन्द्रित सेवामार्फत सेवा विस्तारलाई निरन्तरता दिँदै आएको जनाएको छ ।
वादविवाद होइन, समस्या समाधानमा जोड दिऔँ : कार्यकारी निर्देशक पौडेल
काठमाडाै । नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशक गुरु प्रसाद पौडेलले अहिले वादविवाद भन्दा पनि समस्या समाधानतर्फ लाग्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । ‘आर्थिक वृद्धिलाई गति दिन मौद्रिक नीतिको भूमिका’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै उनले निरन्तर घटिरहेको ब्याजदरले निक्षेपकर्तालाई मार पर्छ कि भन्ने विषयमा राष्ट्र बैंक सजग रहेको बताए । राष्ट्र बैंकले ब्याजदर करिडोर २.७५ प्रतिशतको सिमा राखेको कारण सो भन्दा तल ब्याजदर झर्न दिएको छैन, उनले भने, ‘यदि उक्त सिमा पनि नतोकेको थियो भने ब्याजदर १ प्रतिशतमा झथ्र्यो ।’ कार्यकारी निर्देशक पौडेलका अनुसार ब्याजदर करिडोर राखेको कारण ठूलो लागत रास्ट्र बैंकले बेहोरेको छ । तर रास्ट्र बैंकले निक्षेपकर्ताको रक्षात्मक गरेको रूपमा जोड दिनुपर्ने हुन्छ । अर्थतन्त्रमा बैंक तथा वित्तीय संस्था बलियो नहुदा निजि क्षेत्र अग्रसर हुन नसक्ने उनको भनाई छ । तर बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु प्रुडेण्ट हुन जरुरी रहेको उनले औंल्याए । रास्ट्र बैंकले निक्षेपकर्ताको रक्षाका लागि भूमिका निर्वाह गर्दै आएको बताए ।
