काठमाडौं । के राति गहिरो निद्रा लागे पनि सधैं अल्छी वा थकित अनुभव भइरहन्छ ? थोरै काम गर्दा चक्कर लाग्ने, सास फेर्न गाह्रो हुन थाल्ने हुन्छ ? अझ कहिलेकाँही त बिना कारण शरीर दुख्न थाल्छ.। बिना कुनै कारण तपाईंलाई सास फेर्न गाह्रो वा कमजोरी महसुस हुन सक्छ । यदि तपाईंलाई यस्तै समस्या छ भने बेवास्ता गर्न हुँदैन । यी संकेतहरूले प्रायः शरीरमा फलामको कमीलाई संकेत गर्छन् ।
फलाम एक खनिज हो जसले हाम्रो शरीरलाई रगत बनाउन मद्दत गर्छ । यसका साथै यसले हाम्रो मष्तिष्कलाई सक्रिय राख्न, हाम्रो रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई बलियो बनाउन र दिनभरि ऊर्जा कायम राख्न मद्दत गर्छ ।
प्रायः मानिसहरू सोच्छन् कि मांसाहारी खाना खाएर मात्र आइरनको आवश्यकता पूरा हुन्छ, तर यो सत्य होइन । शाकाहारीहरूका लागि पनि फलामका धेरै उत्कृष्ट र प्राकृतिक स्रोतहरू उपलब्ध छन्, जुन घरमा सजिलै उपलब्ध हुन्छन् र दैनिक आहारमा समावेश गर्न सकिन्छ ।
कालो तील
कालो तील सानो हुन सक्छ, तर यसलाई फलामको खजाना मानिन्छ । एक चम्चा कालो तीलमा ४–६ मिलिग्राम फलाम हुन्छ । यस्तो समस्या देखिँदा कालो तीलको प्रयोग गर्नु राम्रो मानिन्छ ।
लुडे
लुडेको साग मात्र नभइ दाना समेत शरीरका लागि फाइदाजनक हुन्छ । यसको पातमा आइरन र भिटामिन सी प्रचुर मात्रामा पाइन्छ । एक कचौरा पकाएको लट्टे सागमा २ दशमलव ३–५ मिलिग्राम फलाम हुन्छ ।
सोयाबिन
सोयाबिन प्रोटिन र आइरन दुवैको राम्रो स्रोत हो । आधा कचौरा पकाएको भटमासले ४–५ मिलिग्राम आइरन प्रदान गर्न सक्छ ।
कोदो
जाडोमा धेरै फाइदाजनक मानिने कोदो पनि यस सूचीमा समावेश छ । एक कचौरा पाकेको कोदोमा लगभग ६ मिलिग्राम फलाम पाइन्छ । पीठोलाई रातभर भिजाएर रोटी बनाउँदा अझ राम्रो पोषक तत्व प्राप्त हुन्छ ।
गुड
गुड गुलियो मात्र होइन, खनिज पदार्थले पनि भरिपूर्ण हुन्छ । २० ग्राम गुडले १–२ मिलिग्राम फलाम प्रदान गर्न सक्छ । यदि गुड परम्परागत तरिकाले बनाइएको छ भने शरीरका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ ।
मखाना
मखाना टाढाबाट हेर्दा फूल उठेको मकै जस्तो देखिन्छ । यो नियमित खाँदा मुटु र मिर्गौला स्वस्थ हुन्छ । भुटेको मखाना हल्का र स्वस्थकर खाजा हो । एक कचौरा मखानामा लगभग १ मिलिग्राम आइरन र राम्रो मात्रामा म्याग्नेसियम हुन्छ ।
गहत
गहतमा अन्य सामान्य दालहरू भन्दा फलामको मात्रामा बढी शक्तिशाली हुन्छ । आधा कचौरा पकाएको गहतको दालले ५–६ मिलिग्राम फलाम प्रदान गर्दछ ।
