काठमाडौं । गत आर्थिक वर्ष ०७४/०७५ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले दिने सेयरधितो कर्जामा ( मार्जिननेचर लोन) भारी गिरावट आएको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत वर्ष सेयरधितो कर्जा ४६२ प्रतिशत घटेको छ ।
गत वर्ष बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ६० करोड ९६ लाख रुपैयाँ मात्र सेयरधितोमा कर्जा प्रवाह गरेका छन् । अघिल्लो वर्ष २ अर्ब ८१ करोड ८८ लाख रुपैयाँ सेयर धितोमा कर्जा लगानी गरेका थिए । हालसम्म बैंकको सेयरमा लगानी ४१ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ हाराहारीमा रहेको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । अघिल्लो वर्ष ४० अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ सेयरधितो कर्जा प्रवाह गरेको थियो ।
लगानीयोग्य पुँजी (क्रेडिट क्रन्च) संकटले अघिल्लो वर्षको तुलनामा सेयरधितो लगानीमा भारी गिरावट आएको हो । क्रेडिट क्रन्चले गर्दा कर्जाको ब्याजदर बढेको छ । ब्याजदरका कारण सेयरमा लगानी गर्दा प्रतिफल ऋणात्मक हुने अवस्था आएपछि बजारमा ठुला लगानीकर्ताको प्रवेश नहुदा बजार बढ्न सकेको छैन । बुधबार नेप्से परिसुचक घटेर १ हजार १८२ अंकमा झरेको छ ।
राष्ट्र बैंकले सेयरमा हुने लगानीलाई अनुत्पादक क्षेत्रमा गणना गरेपछि यसको असर बजारमा परेको हो । अघिल्लो वर्ष ७.५ प्रतिशत बढेको बजार गत वर्ष १.५ प्रतिशत मात्र बढेको छ । सेयरधितो कर्जासीमा ५० प्रतिशत कायम गरिएको छ । यता लगानीकर्ताले यसको सीमा बढाएर ७० प्रतिशत पुर्याउन माग गरेका थिए ।
क्रेडिट क्रन्च भएपछि कर्जाको ब्याजदर दोब्बर बढ्दा सेयरमा लगानी बढ्न नसकेको हो । ब्याजदर बढ्ने र बजार घट्दै गएपछि लगानीकर्ताले बैंकबाट ऋण लिन सकेनन् । बजार निरन्तर घट्दै गएपछि नेपाल इन्भेष्टर्स फोरमले सेयरधितो कर्जा सीमा बढाउन सरकारसंग माग गरेको थियो ।
लगानीकर्ताको मागलाई चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिले पनि सम्बोधन गरेन । १८० दिनको र हालको कारोबार मूल्यमा जुन कम छ त्यही आधारमा बैंकले सेयर धितोराखी कर्जा दिन पाउने व्यवस्था नेपाल राष्ट्र बैंकले गरेको छ । हाल बैंकको ब्याजदर औसत १३ प्रतिशत हाराहारीमा रहेको छ ।
