कोरोना महामारीले नेपालको बीमा क्षेत्रमा मात्र नभई विश्वव्यापी रुपमा नै असर पारेको छ ।
बीमा क्षेत्रको कुरा गर्दा गत आर्थिक वर्षमा १५/२० प्रतिशतको वृद्धि थियो भने यसपाली ५ प्रतिशतको मात्र वृद्धि भएको छ । विश्वमा हालसम्म अभ्यासमा नरहेको कोरोना बीमाको अवधारणा नेपालमा सबै मिलेर राज्यकै लागि ल्याएका हौं ।
कोरोना बीमा सुरु भएपछि संचारमाध्यमहरुमा यो कार्यक्रम कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ, सम्भव हुने हो कि होइन भन्ने कुराहरु पनि उठेका थिए ।
कोरोना बीमामा २० वटा निर्जीबन बीमा कम्पनीहरुले पुलिङ गरेर प्रतिकम्पनी ४/४ करोड रुपैयाँका दरले ८० करोड र पुनर्बीमा कम्पनीको २० करोड रुपैयाँ गरी १ अर्ब रुपैयाँको कोष तयार पारेर कोरोना बीमा सुरु गरेका थियौं । सुरुमा १० हजारको मात्र आँकडा हामी तयार गरेका थियौं ।
पछि कोरोना बीमाको बारेमा धेरै कुराहरु उठन थालेपछि पुनर्बीमा कम्पनीले १ अर्ब, बीमा कम्पनीको महाविपत्ति कोष (क्याटास्ट्रोपिक लस) बाट ५० करोड, बीमा समितिबाट १ अर्ब गरेर अहिले ३ अर्ब रूपैयाँकाे कोष बनाइएको छ । साढे ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको दाबी परेको अवस्थामा राज्यले व्यहोर्ने भन्ने व्यवस्था अहिले छ ।
चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा सरकारी कर्मचारीहरुको बीमा गराउदा बीमा शुल्कमा शतप्रतिशत तथा अन्य जनताको गराउदा ५० प्रतिशत अनुदान सरकारले व्यहोर्ने भएको छ ।
अर्को कुरा के हो भने विदेशी राष्ट्रहरुमा कतैपनि नदिएको मोटर बीमा शुल्कमा हामीले छुट दियौं । लकडाउनका कारण सवारी साधन नचलेको अवस्थामा यस्तो छुट दिइएको थियो । अहिले अन्य बीमाका विषयमा पनि उद्योग वाणिज्य महासंघसँग पनि हाम्रो छलफल चलिरहेको छ ।
धेरैजसो रिटेन्सन आफैले लिने भएकाले मोटर बीमामा बीमितलाई केही राहत दिन सक्ने ठाउँ रहेको हो । तर विश्वव्यापी रुपमा सम्पत्तिको बीमामा भने त्यसरी छुट दिने चलन छैन । हामीले नियामक निकायसँग सहकार्य गरिरहेका छौं । सबैतिर गाह्रो भइरहेको अवस्थामा हामीले यसलाई सकारात्मक रुपमा नै लिएका छौं ।
पुनर्बीमा कम्पनीहरुको पेडअप विश्वव्यापी रुपमा गरिएको हुन्छ । सवारी साधन मुभेवल भएको कारण बीमाशुल्कमा छुट पाएको हो । अहिले गाडी चल्न नपाएको अवस्था पनि छ । तर सम्पत्ती बीमामा भने छुट दिन सहज छैन । कहिकतै आगलागीको केस आउँदा केही हेरविचार हुने गरेको छ । अन्य अवस्थामा सम्पत्ति बीमाको बीमा शुल्कमा छुट हुन्न ।
अहिले मोटर बीमाशुल्कमा छुट दिदा बीमा कम्पनीहरुलाई साढे २ अर्ब रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी भयो ।
सरकारको बाँचौ र स्वस्थ रहौं भन्ने नारालाई हामीले मनन गरेका छौं । नेपाल राष्ट्र बैकले बैंकास्योरेन्स नगर्ने कुरा गरेको छ । यसमा केही पनर्बिचार गर्न पाए राम्रो हुन्थ्यो ।
जीवन बीमा गर्ने कम्पनीहरुबाट बैंकास्योरेन्समा केही समस्या उत्पन्न भएको थियो । लोन एगेन्स्ट लाइफ इन्स्योरेन्स गर्दा भर्दा इन्सेन्टीभको कुराले केही समस्या पारेको थियो ।
तर एक्चुयल लोन लिँदा भने त्यस्तो असर पर्दैन । राष्ट्र बैकले पनि केही विकृति देखेका कारण बैकास्योरेन्स रोकेको हुनसक्छ । तर यसका लागि समस्याको हागाँ काटिदिएको भए हुन्थ्यो । बैकास्योरेन्स रोक्दा त पूरै जरा नै काटिएको छ । समस्या हाँगामा मात्र रहेको हामीलाई महशुस भएको छ ।
अहिले कोरोना महामारीपछि कृषि प्रधान देशमा कृषि व्यवसायको कुरा अगाडी आइरहेका छन् । विदेशमा रहेका युवासमेत स्वदेश फर्किरहेको अवस्था छ । कृषि तथा स्वदेशी रोजगारीमा बीमालाई जोडेर अघि बढ्दा आगामी दिनमा राम्रो हुने देखिन्छ ।
(सगरमाथा इन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा निर्जीवन बिमक संघका महासचिव क्षेत्रीले विकासन्युजडटकमको ६औं वार्षिकोत्सवको अवरमा आयोजित ‘कोरोना महामारीले वित्तीय क्षेत्रमा पारेको प्रभाव’ विषयक भर्चुअल अन्तरक्रिया कार्यक्रममा व्यक्त गरको धारणाको सम्पादित अंश)
