यी हुन् अफ्रिकाका सबैभन्दा धनी व्यक्ति जसको व्यवसाय चिनी, नुन र तेलसम्म फैलिएको छ

काठमाडौं । एलोन मस्क विश्व र अमेरिकाको सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् । युरोपमा फ्रान्सका बर्नार्ड अर्नाल्ट धनको हिस्सामा शासन गर्छन् भने एसियाका राजा मुकेश अम्बानी हुन् ।

के तपाईंलाई थाहा छ अफ्रिकाको सबैभन्दा धनी मानिस को हो ? उत्तर हो- अलिको डाङ्गोटे । ब्लूमबर्ग बिलियनेर्स इन्डेक्सका अनुसार नाइजेरियाली अर्बपति अलिको डाङ्गोटेको कुल सम्पत्ति २७.३ अर्ब डलर छ । उनी विश्वका धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा ७४ औं स्थानमा छन् ।

अंग्रेजी फुटबल क्लब आर्सनलका ठूला प्रशंसक डांगोटे उप-सहारा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उत्पादक डांगोटे इन्डस्ट्रीजका मालिक हुन् । यसमा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो तेल रिफाइनरी पनि छ ।

डाङ्गोटे इन्डस्ट्रीजको मुख्य कार्यालय लागोसमा छ । सिमेन्ट र रिफाइनरी बाहेक यसको व्यवसाय चिनी, नुन, तेल, मल र प्याकेज गरिएको खानामा पनि फैलिएको छ ।

उनकाे सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति डाङ्गोटे तेल रिफाइनरी हो, जुन अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो रिफाइनर हो । यो गत वर्षको सुरुमा सञ्चालनमा आएको थियो । यसको मूल्य लगभग २० अर्ब डलर छ र डाङ्गोटेको यसमा ९२.३ प्रतिशत हिस्सेदारी छ ।

यसमा एउटा मल कारखाना पनि छ जसले वार्षिक २८ लाख टन युरिया उत्पादन गर्छ । डाङ्गोटे समूहका धेरै कम्पनीहरू नाइजेरियन स्टक एक्सचेन्जमा सूचीबद्ध छन्।

व्यवसाय कहाँ-कहाँ फैलिएको छ ?

नाइजेरियामा ८६ प्रतिशत सिमेन्ट उत्पादन डाङ्गोटे सिमेन्टबाट हुन्छ । डाङ्गोटेको डाङ्गोटे सुगर, नास्कन एलाइड इन्डस्ट्रिज र युनाइटेड बैंक फर अफ्रिकामा पनि सेयर छ । यसबाहेक उनको लागोसमा छवटा आवासीय र व्यावसायिक सम्पत्तिहरू पनि छन् ।

सन् १९५७ मा कानोमा जन्मिएका डाङ्गोटेका हजुरबाले कोला र बदामको व्यापार गरेर धेरै सम्पत्ति कमाएका थिए । डाङ्गोटेले आठ वर्षको हुँदा आफ्नो बुबा गुमाए । इजिप्टको अल-अजहर विश्वविद्यालयबाट डिग्री हासिल गरेपछि उनी नाइजेरिया फर्किए र सिमेन्ट व्यवसायमा हात हाले । १९८१ मा उनले डाङ्गोटे समूह स्थापना गरेका थिए।

१९८० र १९९० को दशकमा डाङ्गोटे आफ्नो व्यवसायलाई धेरै क्षेत्रहरूमा विस्तार गरे । १९९६ मा उनी उत्पादन अध्ययन गर्न ब्राजिल गए र त्यसपछि कम्पनीको ध्यान व्यापारबाट उत्पादनमा सरे ।

१९९९ मा उनले चिनी रिफाइनरी, पिठो मिल र पास्ता कारखानाहरू निर्माण गर्न थाले । एक वर्षपछि उनले सरकारबाट बेनु सिमेन्ट कम्पनी अधिग्रहण गरे । त्यसपछि उनले ओबाजाना सिमेन्ट प्लान्ट सुरु गरे, जुन आज उप-सहारा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उत्पादन हाे ।