काठमाडौं । अडानी ग्रुपका कम्पनीहरूलाई यस वर्ष ठूलो घाटा भएको छ । सन् २०२५ मा अडानी ग्रुपका कम्पनीहरूको बजार पूँजीकरण २१ प्रतिशत अर्थात् ५.४४ लाख करोड रुपैयाँले घटेको छ ।
अडानी ग्रीन एनर्जीलाई सबैभन्दा ठूलो घाटा
यस वर्ष अडानी ग्रीन एनर्जीका सेयरहरूले सबैभन्दा ठूलो घाटा बेहोरेका छन् । यस कम्पनीको बजार पूँजीकरण लगभग आधा घटेको छ । त्यसपछि अडानी एन्टरप्राइजेजलाई पनि ठूलो नोक्सानी बेहोर्नुपरेको छ । २१ मार्च २०२४ मा अडानी ग्रीन एनर्जीको बजार पूँजीकरण २.२४ लाख करोड रुपैयाँ थियो जबकि अघिल्लो वित्तीय वर्षको अन्तिम दिन अर्थात् २८ मार्च २०२४ मा यो ४.४६ लाख करोड रुपैयाँ थियो ।
अडानी ग्रीन एनर्जीको नाम एउटा विवादमा समेत जोडिएको छ । आरोप अनुसार गौतम अडानी, उनका भतिजा सागर अडानी र अन्य केही व्यक्तिहरूले मिलेर २६५ मिलियन डलरको घुस दिएको भनिएको छ । बताइन्छ कि यस घुसले कम्पनीलाई फाइदा पुर्याएको छ ।
अडानी एन्टरप्राइजेजलाई पनि ठूलो घाटा
अडानी ग्रुपको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी अडानी एन्टरप्राइजेजलाई पनि ठूलो घाटा भएको छ । यस कम्पनीको सेयर मूल्यमा यस वर्ष २७ प्रतिशत गिरावट आएको छ । यसको कारणले कम्पनीको बजार पूँजीकरण १५०,५५३ करोड रुपैयाँले घटेको छ ।
अडानी पोर्ट्स एण्ड स्पेशल इकोनोमिक जोनलाई पनि घाटा भएको छ । यसको बजार पूँजीकरण ११.४० प्रतिशतले घटेको छ ।
अडानी टोटल ग्यासको अवस्था कस्तो छ ?
अडानी टोटल ग्यासलाई पनि ठूलो घाटा भएको छ । यसको बजार पूँजीकरण ३१.८४ प्रतिशतले घटेको छ, जसका कारण कम्पनीलाई ३२,४११.४० करोड भारुको घाटा भएको छ । अडानी एनर्जी सोल्युसन्सको बजार पूँजीकरण १८.९५ प्रतिशतले घटेको छ, जसले गर्दा कम्पनीलाई १४,५४६.५९ करोड भारुको घाटा भएको छ।
सिमेन्ट र एग्री सेक्टरको अवस्था कस्तो छ ?
अडानी ग्रुपका सिमेन्ट कम्पनीहरूलाई पनि घाटा भएको छ । एसीसी र अम्बुजा सिमेन्ट्सका सेयरहरूमा क्रमशः २३.१० र १५.९२ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । एग्री वा एफएमसीजी सेक्टरको कुरा गर्दा अडानी विल्मरका सेयरहरूमा १७.३५ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । कम्पनी अब यस व्यवसायबाट बाहिर निस्कने योजना बनाउँदै छ ताकि आफ्नो मुख्य पूर्वाधार व्यवसायमा ध्यान दिन सकोस् । अम्बुजाले डिसेम्बरमा साँघी इन्डस्ट्रिजको अधिग्रहण सम्पन्न गरिसकेको छ ।
अडानी पावरलाई थोरै घाटा
अडानी पावरलाई तुलनात्मक रूपमा कम घाटा भएको छ । यसको बजार पूँजीकरण केवल २.११ प्रतिशतले घटेको छ । अडानी ग्रुपको मिडिया कम्पनी एनडीटीवीलाई भने ठूलो घाटा भएको छ । यसको सेयरहरूमा ४१.५८ प्रतिशतको गिरावट आएको छ ।
गिरावटका कारणहरू के हुन् ?
अडानी ग्रुपका सेयरहरूमा गिरावट आउनुका धेरै कारणहरू छन् । पहिलो कारण त सेयर बजारमा कमजोरी हो । भारतीय सेयर बजारमा विभिन्न प्रकारका समस्याहरू देखिएका छन्, जस्तै अर्थतन्त्रमा सुस्ती, सहरहरूमा मानिसहरूको कम खर्च र विश्वभर चलिरहेका युद्धहरूको खतरा । केही विशेष क्षेत्रहरू जस्तै नवीकरणीय ऊर्जा र ग्यास क्षेत्रमा पनि गिरावट आएको छ । यसको मुख्य कारण सरकारको नीतिमा भइरहेका परिवर्तनहरू र विश्वभर बढिरहेका ब्याजदरहरू हुन् । यसले ती कम्पनीहरूलाई असर गरेको छ जसमा धेरै ठूलो रकम लगानी भएको छ ।
विदेशी लगानीकर्ताहरूको उदासीनता
विदेशी लगानीकर्ताहरूले पनि भारतीय सेयरहरू बिक्री गर्न थालेका छन् । उनीहरूले अडानी ग्रुपका छवटा कम्पनीहरूमा आफ्नो हिस्सेदारी घटाएका छन् । एक रिपोर्टअनुसार एसीसी र अडानी एन्टरप्राइजेज ती छ अडानी ग्रुपका कम्पनीहरूमा पर्छन् जसमा विदेशी लगानीकर्ताले सन् २०२४ मा आफ्नो हिस्सेदारी घटाएका छन् ।
अडानी ग्रुपमाथि विभिन्न आरोपहरू
अडानी ग्रुपमाथि विभिन्न आरोपहरू पनि लागेका छन् । हिन्डनबर्गको एक रिपोर्टमा भनिएको छ कि भारतीय प्रतिभूति तथा विनिमय बोर्डकी पूर्व अध्यक्ष माधबी पुरी बुच र उनका पति धवल बुचको अडानी परिवारसँग सम्बन्ध छ । रिपोर्ट अनुसार बुचका पतिले अडानी परिवारसँग सम्बन्धित केही विदेशी कोषहरूमा लगानी गरेका छन् ।
हिन्डनबर्गले गौतम अडानीलाई ‘कर्पोरेट इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो घोटाला’ गरेको आरोप लगाएको छ ।
अमेरिकी सिक्योरिटीज एण्ड एक्सचेन्ज कमिसनले गौतम अडानी र केही अन्य व्यक्तिहरूमाथि अमेरिकी लगानीकर्ताहरूलाई धोका दिएको र अधिकारीहरूलाई घुस दिएको आरोप लगाएको छ ।
तर, अडानी ग्रुपले यी सबै आरोपहरू अस्वीकार गर्दै ती गलत भएको बताएको छ ।
