काठमाडौं । सूरिन मुसावी अमेरिकामा किफायती विद्युतीय कार (ईभी) किन्न चाहन्छन् । उनलाई वातावरणीय चिन्ता भएकाले र ईभीको स्मूथ ड्राइभिङ अनुभव मन पर्ने भएकाले ईभी रोज्न खोजेका हुन् । तर बाल्टिमोरका २८ वर्षीय बासिन्दा मुसावीको खोजी उनलाई तीनवटा यस्ता गाडीमा पुर्याएको छ, जुन वास्तवमै उपलब्ध छैनन् किनभने ती चिनियाँ अटोमेकरहरूले बनाएका हुन् ।
‘मलाई कम्तिमा एउटा ल्याउन वा टेस्ट ड्राइभ गर्न पाउने अवसर भए राम्रो हुन्थ्यो,’ मुसावीले भने । उनले आफ्नो रोजाइलाई बीवाईडी, जीली र जीक्रका तीन मोडेलमा सीमित गरेका छन् । उनलाई ती गाडीहरूको सानो आकार, आरामदायी भित्री सजावट (प्लस इन्टेरियर) र सबैभन्दा धेरै मूल्य मन परेको छ ।
मुसावी मात्र होइनन्, अमेरिकामा नयाँ कारको औसत मूल्य करिब ५० हजार डलर नजिक पुग्दै जाँदा धेरै उपभोक्ता सस्तो चिनियाँ कार किन्नतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्, यद्यपि उद्योग र अमेरिकाका दुई प्रमुख राजनीतिक दलहरूले यसको विरोध गरिरहेका छन् ।
युरोप, ल्याटिन अमेरिका र क्यानडासम्म चिनियाँ गाडीहरू सडकमा देखिन थाले पनि अमेरिकी सरकारले डेटा सुरक्षा र घरेलु रोजगारी जोगाउने चिन्ताका कारण १०० प्रतिशतभन्दा बढी ट्यारिफ लगाएर ती गाडीहरूलाई व्यवहारतः प्रतिबन्धित गरेको छ ।
युरोपजस्ता ठाउँमा धेरै चिनियाँ ईभीहरू ३० हजार डलरभन्दा कम मूल्यमा बिक्री भइरहेका छन् । केही गाडीहरूमा उन्नत ड्राइभिङ सहायता सफ्टवेयर, सानो फ्रिज, र यात्रुसँगै कराओके गाउने सुविधासमेत हुन्छ ।
कार किनबेचसम्बन्धी वेबसाइट एडमन्ड्सका वरिष्ठ सम्पादक क्लिन्ट सिमोनले भने, ‘त्यति कम मूल्यमा उनीहरूले दिने प्रविधि साँच्चै अचम्मको छ ।’ उनले यस वर्षको सुरुमा भएको सीईएसमा केही चिनियाँ गाडीहरू चलाएर हेरेका थिए ।
चीनको निर्यात उछाल
हालका वर्षहरूमा चीनले जापानलाई उछिन्दै विश्वकै सबैभन्दा ठूलो सवारीसाधन निर्यातकर्ता बनेको छ । क्यानडाले पनि चिनियाँ ईभीहरूलाई वार्षिक ४९ हजार गाडीको सीमा राख्दै ६.१ प्रतिशत ट्यारिफमा अनुमति दिएको छ । मेक्सिकोमा त चिनियाँ गाडीहरू ठूलो मात्रामा निर्यात भइरहेका छन् र त्यहाँ उत्पादन कारखाना खोल्ने योजना समेत बनाइँदैछ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जनवरीमा डेट्रोइटमा दिएको अभिव्यक्तिमा चिनियाँ अटोमेकरहरूले अमेरिकामै कारखाना खोलेर अमेरिकी कामदार राखेमा आफू सकारात्मक रहेको बताएका थिए । तर यसै महिनाको सुरुमा प्रमुख अटो व्यापार समूहहरूले प्रतिस्पर्धासम्बन्धी चिन्ता देखाउँदै सरकारलाई चिनियाँ गाडीहरू भित्रिन नदिन आग्रह गरेका छन् ।
ओहायोका रिपब्लिकन सिनेटर बर्नी मोरेनोले भने, ‘मेरो शरीरमा सास रहुन्जेल अमेरिकामा चिनियाँ गाडी बिक्री हुन दिइने छैन ।’
यसबीच वासिङ्टनस्थित चिनियाँ दूतावासले भने चिनियाँ गाडीहरू लोकप्रिय हुनुको कारण तिनको गुणस्तर र प्रविधि भएको बताउँदै आलोचना अस्वीकार गरेको छ ।
जिज्ञासु अमेरिकी उपभोक्ता
अमेरिकी उपभोक्ताहरूमा चिनियाँ गाडी आयातबारे केही चिन्ता पनि छन् विशेष गरी डेटा सुरक्षा र घरेलु व्यवसायको सुरक्षासम्बन्धी । सर्वेक्षणअनुसार डिलरहरू पनि अझै चिनियाँ ब्रान्डलाई स्वागत गर्न तयार छैनन् । एक अध्ययनले केवल १५ प्रतिशत डिलरहरूले मात्र चिनियाँ ब्रान्डलाई समर्थन गरेको र २६ प्रतिशतले मात्र अमेरिकी सुरक्षा मापदण्ड पालना हुनेमा विश्वास गरेको देखाएको छ ।
अमेरिकी सुरक्षा मापदण्ड पूरा नगर्नु पनि चिनियाँ ईभीहरू अहिले अमेरिकामा स्थायी रूपमा बिक्री हुन नसक्नुको एउटा कारण हो ।
तर यी अवरोधहरूले चर्चा भने रोकिएको छैन । दुई वर्षभित्र कार किन्ने योजना बनाएका ८०२ अमेरिकी उपभोक्तामाथि गरिएको सर्वेक्षणमा करिब ४९ प्रतिशतले चिनियाँ गाडीलाई राम्रो वा उत्कृष्ट मूल्यको मान्यता दिएका छन् भने ४० प्रतिशतले अमेरिकी बजारमा ती ब्रान्ड आउनु ठीक हुने बताएका छन् ।
युट्युबमा चिनियाँ गाडीहरूको समीक्षा गर्ने रिच बेनोइट भन्छन्, ‘सबैभन्दा आकर्षक पक्ष भनेको मूल्य हो । धेरै मानिसहरू सस्तो, शान्त र प्रभावकारी गाडी चाहन्छन् । सबैजना कारप्रेमी हुँदैनन्, उनीहरूलाई काममा जानु छ ।’
उनले मेक्सिकोबाट बीवाईडीको गाडी किनेर अमेरिका भित्र्याउने सोच बनाएका छन् ।
‘त्यो पाउने एउटै उपाय यही हो,’ बेनोइटले भने, ‘उनीहरूले मेक्सिकोमा वर्षौंदेखि बिक्री गरिरहेका छन्... म अमेरिकामा चिनियाँ ईभी आफ्नै बनाउन चाहन्छु ।’
भारतमा सुन धितोमा ऋणको बाढी, बजार ५ ट्रिलियन डलर बराबर
