काठमाडौं । जब चैत, वैशाखको चञ्चल बतासले हिमालका काखबाट सुस्तरी बगेर उपत्यका भित्रिन्छ, तब काठमाडौंले एउटा भिन्नै अवतार धारण गर्छ । धुलो र धुँवाको बाक्लो पर्दालाई चिर्दै शहरको मुटुमा यतिबेला ‘ज्याकाराण्डा’ का नीलाभ–बैजनी फूलहरू यसरी मुस्कुराइरहेका छन्, मानौँ आकाशले धर्तीमा आफ्नो सुन्दरताको मसी पोखिदिएको छ ।
शहरका व्यस्त सडकहरूमा यतिबेला मात्र ट्राफिक जाम छैन, त्यहाँ त वसन्तको एउटा कव्यात्मक उत्सव चलिरहेको छ । सुन्धारादेखि दरबारमार्गसम्म, अनि रत्नपार्कदेखि जमलका गल्लीहरूसम्मका ज्याकाराण्डाका रुखहरू फूलको भारले निहुरिएका छन् । ती डालीहरूबाट खसेका फूलका गुच्छाहरूले सडकका किनारा र फुटपाथलाई बैजनी गलैँचामा परिणत गरिदिएका छन् । ती सुन्दर पत्रदलहरूमाथि टेक्दा बटुवाका पाइलाहरू पनि कता कता अडिन्छन्, मानौँ यो कुनै साधारण बाटो होइन, एउटा स्वप्निल संसारको प्रवेशद्वार हो ।
तस्बिरहरूमा कैद भएको काठमाडौं झनै जीवन्त देखिन्छ । एकातिर नवनिर्मित धरहराको सेतो गजुरले आकाश चुम्न खोज्दैछ, अर्कोतिर त्यसकै वरिपरि फैलिएका बैजनी फूलहरूले आधुनिकता र प्रकृतिको एउटा अपूर्व सङ्गम झल्काएका छन् । खैरो र रङहीन देखिने कङ्क्रिटका भवनहरूका बीचमा यी फूलहरूले काठमाडौंलाई एउटा नयाँ प्राण भरेका छन् । काठमाडौंवासीका लागि यी फूलहरू केवल वनस्पतिका हिस्सा मात्र होइनन्, यी त ‘नोस्टाल्जिया’ (पुरानो याद) का संवाहक पनि हुन् ।
कलेजका ती दिनहरू, साथीभाइसँग हातमा हात मिलाएर हिँडेका ती साँझहरू, अनि यही बैजनी छहारीमुनि साटिएका कयौँ अधुरा प्रेमका सुस्केराहरू आज फेरि तिनै फूलहरूसँगै ब्युँझिएका छन् । बुढापाकाहरू यी फूललाई हेरेर पुराना दिन सम्झिन्छन् भने युवा पुस्ताका लागि यो ‘सेल्फी’ र ‘रिल्स’ बनाउने एउटा रङ्गीन पृष्ठभूमि बनेको छ । रुखका ती मसिना हाँगाहरूमा गत वर्षका सुकेका कोसाहरू र यो वर्षका नयाँ कोपिलाहरू सँगै देखिन्छन् । यसले समयको निरन्तरता र पुनर्जन्मको सन्देश दिइरहेको छ । जाडोको ठिहीले सुकेका ती हाँगाहरूमा आज जुन उभार आएको छ, त्यसले हरेक नगरवासीको मनमा एउटा आशाको सञ्चार गरेको छ ।
साँच्चै, काठमाडौं यतिबेला एउटा क्यानभास बनेको छ र ज्याकाराण्डा त्यसको मुख्य रङ । यो बैजनी वर्षाले शहरको कोलाहललाई केही क्षणका लागि भएपनि बिर्साइदिएको छ । यदि तपाईं यो बैजनी सम्मोहनको स्वाद लिन चाहनुहुन्छ भने, एकपटक शान्त मनले यी सडकहरूमा निस्कनुहोस् । तपाईंले पाउनुहुनेछ— वसन्त केवल ऋतु मात्र होइन, यो त काठमाडौंको हृदयमा फुलेको एउटा मीठो मुस्कान रहेछ ।
तस्बिरहरु : अनुप प्रधान
