काठमाडौं । फुटबलमा एउटा चर्चित भनाइ छ, ‘आक्रमणले खेल जिताउँछ, तर रक्षाले उपाधि जिताउँछ ।’ यही भनाइ मंगलबार (आज) राति हुने २०२६ फिफा विश्वकपको पहिलो सेमिफाइनलमा परीक्षणमा पर्नेछ, जहाँ फ्रान्स र स्पेन आमनेसामने हुँदैछन् ।
अप्टा सुपरकम्प्युटरका अनुसार यस सेमिफाइनलबाटै अन्तिम विश्वविजेता निस्कने सम्भावना सबैभन्दा बढी छ । फ्रान्स र स्पेन दुवैको विश्वकप जित्ने सम्भावना इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाभन्दा उच्च रहेको अनुमान गरिएको छ ।
अन्तिम चारसम्म पुग्ने क्रममा दुवै टोलीले फरक शैली अपनाएका छन् । स्पेनले मजबुत रक्षाको आधारमा सफलता हासिल गरेको छ भने फ्रान्सले आफ्ना स्टार खेलाडीहरूले भरिएको आक्रमणपंक्तिको भरपुर उपयोग गरेको छ ।
डलासमा हुने यो रोमाञ्चक भिडन्तअघि रोक्नै नसकिने आक्रमण र अभेद्य रक्षाबीचको सम्भावित संघर्ष कस्तो हुन सक्छ भन्ने विश्लेषण यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ ।
स्पेन
स्पेनी फुटबलको चर्चा गर्दा धेरैले आकर्षक पासिङ खेल सम्झिन्छन्, तर प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेको टोलीले पछिल्ला वर्षहरूमा उत्कृष्ट रक्षालाई पनि आफ्नो पहिचान बनाएको छ ।
स्पेनले आफ्नो परम्परागत छोटो पासिङ शैली कायम राख्दै यस विश्वकपमा प्रति खेल औसत ५९८ पास पूरा गरेको छ, जुन अर्जेन्टिनापछि दोस्रो धेरै हो । साथै ६६ प्रतिशत बल नियन्त्रणसहित प्रतियोगितामा सबैभन्दा धेरै समय बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्ने टोली पनि स्पेन नै हो ।
यति मात्र होइन, विपक्षीलाई अवसर सिर्जना गर्नबाट रोक्न पनि स्पेन सफल देखिएको छ ।
छ खेलपछि स्पेनविरुद्ध जम्मा सातवटा मात्रै लक्ष्यतर्फका प्रहार (शट अन टार्गेट) भएका छन् । सन् १९६६ यताका पुरुष विश्वकप इतिहासमा प्रति खेल औसत १.१७ शट अन टार्गेट मात्र सामना गर्ने यो सबैभन्दा उत्कृष्ट रक्षात्मक प्रदर्शन हो ।
स्पेनले विपक्षीको अपेक्षित गोल पनि निकै कम राख्न सफल भएको छ । यस विश्वकपमा स्पेनले प्रति खेल औसत ०.३१ अपेक्षित गोल मात्रै विपक्षीलाई दिएको छ । सन् १९६६ यता यो उपलब्धिलाई सन् १९९० को विश्वकपमा उरुग्वेले मात्रै बराबरी गरेको थियो ।
स्पेनविरुद्ध गरिएका प्रहारहरूको औसत अपेक्षित गोल केवल ०.०५ रहेको छ, जुन २०२६ विश्वकपमा सबैभन्दा कम हो र १९६६ यताकै संयुक्त रूपमा न्यूनतम रेकर्ड पनि हो । रक्षा सामूहिक प्रयास भए पनि केही खेलाडीको प्रदर्शन विशेष उल्लेखनीय रहेको छ ।
मिड डिफेन्डर आयमेरिक लापोर्तेले स्पेनको रक्षापंक्तिलाई उत्कृष्ट रूपमा सम्हालेका छन् । उनले प्रतियोगितामा ११ इन्टरसेप्सन गरेका छन्, जुन फ्रान्सका डायोट उपामेकानो (१२) पछि दोस्रो धेरै हो ।
गोलकिपर उनाइ सिमोनले पनि रक्षापंक्तिको पछाडि पुग्ने बलहरू नियन्त्रण गर्न उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छन् । स्पेनले उच्च प्रेसिङ गर्ने भएकाले रक्षापंक्ति पनि माथि खेल्ने गर्छ, जसका कारण सिमोनले ‘स्वीपर–किपर’को भूमिका प्रभावकारी रूपमा निभाएका छन् । प्रतियोगितामा उनीभन्दा बढी स्वीप गर्ने प्रयास केवल तीन गोलकिपरले मात्रै गरेका छन् ।
टोलीका कप्तान रोड्रीले पनि एसीएल (एन्टेरियर क्रुसिएट लिगामेन्ट) चोटबाट फर्किएपछि उत्कृष्ट लय समातेका छन् । उनले १८ ट्याकल गरेका छन्, जुन यस विश्वकपमा केवल तीन खेलाडीले मात्रै उछिनेका छन् । साथै उनले ३२ पटक बल पुनः आफ्नो टोलीको नियन्त्रणमा ल्याएका छन्, जुन प्रतियोगितामा पाँचौं उत्कृष्ट तथ्यांक हो ।
प्रशिक्षक डे ला फुएन्टेले आफ्नो रक्षापंक्तिमा निरन्तरता कायम राखेका छन् । उनाइ सिमोन, आयमेरिक लापोर्ते, पाउ कुबार्सी र मार्क कुकुरेल्लाले स्पेनका सबै खेलमा सुरुवाती रोजाइ पाएका छन्, र त्यसको प्रभाव मैदानमा स्पष्ट देखिएको छ ।
तर उत्तर अमेरिकामा उनीहरूलाई अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कठिन परीक्षा सामना गर्नुपर्नेछ ।
फ्रान्स
विश्वकप सुरु हुनुअघि कागजमा हेर्दा फ्रान्सको आक्रमणपंक्ति अत्यन्तै बलियो देखिन्थ्यो । तर फुटबलमा कागजको अनुमान सधैं मैदानमा सत्य सावित हुँदैन ।
यसपटक भने अनुमान पूर्ण रूपमा सही सावित भएको छ । फ्रान्सले केवल छ खेलमा १६ गोल गर्दै प्रतियोगिताको सबैभन्दा घातक आक्रमण प्रदर्शन गरेको छ ।
फ्रान्सको आक्रामक तथ्यांक निकै प्रभावशाली छन् । टोलीले २०२६ विश्वकपमा ४७ शट अन टार्गेट गरेको छ । सन् १९९८ मा उपाधि जित्दा गरेको ५३ शट अन टार्गेटपछि यो विश्वकपमा फ्रान्सको उत्कृष्ट प्रदर्शन हो । प्रति खेल औसत ७.८ शट अन टार्गेट पनि सन् १९६६ यताकै सबैभन्दा उच्च हो ।
यसबाहेक प्रशिक्षक डिडिएर डेसाँको टोलीले प्रतियोगितामा सबैभन्दा धेरै अपेक्षित गोल सिर्जना गरेको छ ।
फ्रान्सले कुल १४.३ अपेक्षित गोल सिर्जना गरेको छ, जुन दोस्रो स्थानमा रहेको अर्जेन्टिनाभन्दा कम्तीमा १.६ बढी हो । टोलीमा रहेका विश्वस्तरीय खेलाडीहरूको गुणस्तर हेर्दा यो तथ्य अचम्मको होइन ।
फ्रान्सको आक्रमणको नेतृत्व कप्तान किलियन एम्बाप्पेले गरिरहेका छन् । उनले यस विश्वकपमा आठ गोल गर्दै गोल्डेन बुटका लागि लियोनेल मेसीसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् ।
एम्बाप्पे केवल गोलकर्ता मात्र होइनन्, उत्कृष्ट अवसर सिर्जनाकर्ता पनि हुन् । उनले १६ गोलको अवसर सिर्जना गरेका छन्, जुन प्रतियोगितामा केवल तीन खेलाडीले मात्रै उछिनेका छन् । साथै उनले तीन असिस्ट पनि दिएका छन् ।
एम्बाप्पेले हालका बालोन डी’ओर विजेता उस्मान डेम्बेलेसँग उत्कृष्ट साझेदारी बनाएका छन् ।
यी दुईले विश्वकपमा एकअर्काका लागि १९ अवसर सिर्जना गरेका छन् (एम्बाप्पेबाट डेम्बेलेका लागि १० र डेम्बेलेबाट एम्बाप्पेका लागि ९) । सन् १९६६ यता विश्वकपमा कुनै दुई खेलाडीबीच यस्तो स्तरको तालमेल निकै दुर्लभ मानिन्छ ।
डेम्बेले व्यक्तिगत रूपमा पनि उत्कृष्ट लयमा छन् । उनले छ खेलमा पाँच गोल र दुई असिस्ट गरेका छन् ।
एम्बाप्पे र डेम्बेलेसँगै माइकल ओलिसे पनि उत्तर अमेरिकामा फ्रान्सका प्रमुख नायक बनेका छन् ।
बायर्न म्युनिखका विङ्गर ओलिसे फ्रान्सका सबैभन्दा प्रभावशाली अवसर सिर्जनाकर्ता बनेका छन् । कठिन देखिने पासहरू पनि सहज रूपमा पूरा गर्ने उनको क्षमता उल्लेखनीय देखिएको छ ।
उनले पाँच असिस्ट गर्दै प्रतियोगिताको शीर्ष असिस्टकर्ता बनेका छन् । सन् १९९४ मा जर्मनीका थोमस हेस्लरपछि एउटै विश्वकपमा पाँच असिस्ट गर्ने उनी पहिलो खेलाडी हुन् ।
अब उनले पुरुष विश्वकप (१९६६ यता) मा सबैभन्दा धेरै असिस्ट गर्ने पेलेको कीर्तिमान बराबरी गर्न केवल एक असिस्ट मात्र आवश्यक छ ।
अझ रोचक पक्ष के भने, प्रशिक्षक डेसाँले आफ्नो आक्रमणको सम्पूर्ण शक्ति अझै प्रयोग गर्नुपरेको छैन ।
ब्राड्ली बारकोला र देजिरे डुएले सहायक भूमिकामा खेल्दै पनि संयुक्त रूपमा पाँच गोलमा योगदान दिएका छन्। बारकोलाले दुई गोल र एक असिस्ट गरेका छन् भने डुएले एक गोल र एक असिस्ट गरेका छन् ।
रायान चेर्कीले केवल ५० मिनेट खेल्ने अवसर पाएका छन् भने माग्नेस अक्लिउश र मार्कस थुरामले मिलेर जम्मा १० मिनेटभन्दा कम समय मैदानमा बिताएका छन् । यसले फ्रान्ससँग आक्रमणमा अझै प्रशस्त विकल्प रहेको देखाउँछ ।
अन्य सामग्रीहरू :
कसले जित्ला विश्वकप ? यस्तो छ अप्टा सुपरकम्प्युटरको भविष्यवाणी
इङ्ग्ल्यान्डको नायक बेलिङ्घम
सेमिफाइनल समीकरण पूरा, फुटबलका चार महाशक्ति उपाधि दौडमा
यी हुन् इङ्ल्यान्डले नर्वेलाई हराउन गर्नुपर्ने ६ मुख्य काम
‘विश्वकप पहिले नै तय थियो ?’ अर्जेन्टिनालाई लिएर फैलिएका षड्यन्त्रका दाबीहरू
विश्वकपमा अनुभवको दबदबा, इतिहासकै सबैभन्दा बढी उमेरका खेलाडी मैदानमा
विश्वकपको उपाधि होड थप रोमाञ्चक
क्रिस्टियानो रोनाल्डो : इतिहास रचे, तर विश्वकप ट्रफी चुम्न सकेनन्
विश्वकै भरपर्दा स्ट्राइकर ह्यारी केन
डीआर कङ्गोको ऐतिहासिक यात्रामा इंग्ल्यान्डको चुनौती
यी हुन् विश्वकप जित्ने प्रमुख दाबेदार टोली [अप्टा विश्लेषण]
विश्वकपमा गोलको वर्षा, नकआउटअघि नै तोडियो सर्वाधिक कीर्तिमान
