निजी शिक्षण संस्थामा ३ लाखभन्दा बढी रोजगारी, महिला कर्मचारीको संख्या पुरुषभन्दा धेरै
काठमाडौं । नेपालमा सरकारी स्वामित्वबाहेकका शिक्षण संस्थाहरूले तीन लाखभन्दा बढीलाई रोजगारी दिएको पाइएको छ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार निजी तथा गैरसरकारी शिक्षण संस्थाहरूमा कुल ३ लाख ११ हजार ५१६ जना संलग्न रहेका छन् भने ३ लाख २१ जना तलब–ज्याला पाउने कर्मचारीका रूपमा कार्यरत छन् । तलब–ज्याला पाउने कर्मचारीमध्ये २ लाख २१ हजार ५०४ जना अर्थात् ७४ प्रतिशत शिक्षण क्षेत्रमा संलग्न छन् भने ७८ हजार ५१७ जना ९२६० प्रतिशत गैर–शिक्षण कर्मचारी रहेका छन् । शिक्षण कार्यमा संलग्न जनशक्तिमध्ये करिब ८१ प्रतिशत पूर्णकालीन र १९ प्रतिशत आंशिक रूपमा कार्यरत छन्। यस्तै, गैर–शिक्षणतर्फ ९६ प्रतिशत कर्मचारी पूर्णकालीन र ४ प्रतिशत मात्रै आंशिक रूपमा कार्यरत रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । लैङ्गिक आधारमा हेर्दा शिक्षण तथा गैर–शिक्षण क्षेत्रका कर्मचारीमध्ये १ लाख ४५ हजार ६१० जना पुरुष र १ लाख ५४ हजार ४११ जना महिला रहेका छन् । यसले निजी शिक्षण संस्थामा महिला कर्मचारीको संख्या पुरुषभन्दा बढी रहेको देखाउँछ । प्रदेशगत रूपमा हेर्दा बागमती प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै १ लाख १७ हजार २२९ जना रोजगारीमा रहेका छन्, जुन कुल रोजगारीको करिब ३९ प्रतिशत हो । कोशी प्रदेशमा ४८ हजार ७१० जना, लुम्बिनी प्रदेशमा ४३ हजार १२० जना, मधेश प्रदेशमा ४० हजार ३३३ जना, गण्डकी प्रदेशमा २४ हजार ५५८ जना र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा १८ हजार ७५८ जना कार्यरत रहेका छन् । सबैभन्दा कम रोजगारी कर्णाली प्रदेशमा रहेको पाइएको छ, जहाँ ७ हजार ३१२ जना मात्र कार्यरत छन् । लैङ्गिक संरचनाको दृष्टिले मधेश प्रदेश बाहेक सबै प्रदेशमा महिला कर्मचारीको संख्या पुरुषभन्दा बढी रहेको राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले जनाएको छ ।
निजी शिक्षण संस्थामा २७ लाखभन्दा बढी विद्यार्थी
काठमाडौं । नेपालका सरकारी स्वामित्वबाहेकका शिक्षण संस्थाहरूमा अध्ययनरत विद्यार्थीको संख्या २७ लाखभन्दा बढी रहेको पाइएको छ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयको सर्वेक्षणअनुसार शैक्षिक सत्र २०८०/८१ मा पूर्वप्राथमिक तहदेखि उच्च शिक्षासम्म गरी निजी तथा गैरसरकारी शिक्षण संस्थाहरूमा कुल २७ लाख ४१ हजार विद्यार्थी अध्ययनरत रहेका छन् । तथ्याङ्कअनुसार सबैभन्दा धेरै विद्यार्थी विद्यालय तहमा रहेका छन् । पूर्वप्राथमिक तहमा करिब १ लाख २३ हजार, आधारभूत तहमा ११ लाख ५३ हजार र माध्यमिक तहमा ७ लाख १ हजार विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । यस्तै, उच्च शिक्षातर्फ स्नातक तथा सोभन्दा माथिल्लो तहमा करिब ३ लाख ६६ हजार विद्यार्थी रहेका छन् भने प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षाको डिप्लोमा तथा डिग्री तहमा ३४ हजार ६८८ विद्यार्थी अध्ययनरत रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । उच्च शिक्षामा अध्ययनरत विद्यार्थीमध्ये सबैभन्दा धेरै बागमती प्रदेशमा रहेका छन्। देशभर उच्च शिक्षामा अध्ययन गर्ने ४ लाख ४४ हजार ५०८ विद्यार्थीमध्ये २ लाख १४ हजार २७१ जना करिब ४८ प्रतिशत बागमती प्रदेशमा अध्ययनरत छन् । संकायगत रूपमा हेर्दा व्यवस्थापन तथा वाणिज्य संकाय सबैभन्दा लोकप्रिय देखिएको छ । यस संकायमा २ लाख ३६ हजार ४८७ जना (५३ प्रतिशत) विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । त्यसपछि शिक्षा संकायमा १ लाख १२ हजार ३७८ जना २५ प्रतिशत, मानविकी तथा सामाजिक शास्त्रमा ७८ हजार २ जना १८ प्रतिशत, विज्ञान तथा प्रविधिमा १५ हजार १५५ जना ३ प्रतिशत र इन्जिनियरिङ अध्ययनमा १३ हजार ७४३ जना ३ प्रतिशत विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। अन्य संकायमा १३ हजार ४२९ जना ३ प्रतिशत विद्यार्थी रहेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । प्रदेशगत रूपमा हेर्दा कर्णाली प्रदेशबाहेक सबै प्रदेशमा व्यवस्थापन तथा वाणिज्य संकायमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीको संख्या सबैभन्दा बढी रहेको छ । कर्णाली प्रदेशमा भने उच्च शिक्षामा अध्ययनरत १५ हजार ७ सय २६ विद्यार्थीमध्ये १० हजार १ सय ६३ जना ७० प्रतिशत शिक्षा संकायमा अध्ययनरत रहेका छन् ।
कामना सेवा विकास बैंकद्वारा झापाको दुर्गा माविलाई कुलर र ब्रेल पेपर सहयोग
काठमाडौं । कामना सेवा विकास बैंक लिमिटेडले झापाको बिर्तामोड नगरपालिका–९ स्थित श्री दुर्गा माध्यमिक विद्यालय लाई कुलर तथा ब्रेल पेपर हस्तान्तरण गरेको छ । बैंकको बिर्तामोड शाखामार्फत आयोजित कार्यक्रममा कोशी प्रदेश प्रमुख खिम लाल भुसालले विद्यालयका प्रधानाध्यापक लक्ष्मण सापकोटालाई उक्त सामग्री हस्तान्तरण गरेका हुन् । दृष्टिविहीन छात्रावासका विद्यार्थीहरूको आवश्यकता मध्यनजर गर्दै बैंकले सहयोग प्रदान गरेको जनाएको छ । प्रदान गरिएको कुलरले गर्मी मौसममा छात्रावासभित्रको तापक्रम सन्तुलित बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ भने ब्रेल पेपर दृष्टिविहीन विद्यार्थीहरूको पठनपाठनका लागि अत्यावश्यक सामग्रीका रूपमा उपयोग हुने अपेक्षा गरिएको छ । विद्यालयका प्रधानाध्यापक सापकोटाले बैंकको सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्दै यसले दृष्टिविहीन विद्यार्थीहरूको अध्ययन तथा छात्रावास व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण टेवा पुग्ने बताए । कार्यक्रममा बोल्दै प्रदेश प्रमुख भुसालले शिक्षा क्षेत्रको विकास र समुदायको आवश्यकता सम्बोधन गर्ने उद्देश्यले बैंकले विभिन्न सामाजिक उत्तरदायित्वका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको उल्लेख गरे । उनले आगामी दिनमा पनि यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
