ईभी बीमामा छुट्टै पोलिसी ल्याउने विषयमा प्राधिकरणको छलफल
काठमाडौं । विद्युतीय सवारी साधन (ईभी) को बीमा, क्षति मूल्याङ्कन र मर्मत सम्भारमा देखिएका चुनौती तथा समाधानका उपायबारे नेपाल बीमा प्राधिकरणले सरोकारवालासँग छलफल गरेको छ । प्राधिकरणको केन्द्रीय कार्यालय कुपण्डोलमा बुधबार आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रममा विद्युतीय सवारी साधनको क्षति मूल्याङ्कनमा एकरूपता कायम गर्ने, देखिएका समस्या पहिचान गरी समाधानका उपाय खोज्ने तथा सवारी बीमासम्बन्धी विद्यमान व्यवस्थामा सुधारका लागि सुझाव संकलन गरिएको थियो । कार्यक्रममा प्राधिकरणका निर्देशक शाम्भराज लामिछानेले नेपालमा ईभीको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको उल्लेख गर्दै परम्परागत मोटर बीमा पोलिसीलाई परिमार्जन गर्ने वा विद्युतीय सवारीका लागि छुट्टै बीमालेख ल्याउने विषयमा छलफल भइरहेको जानकारी दिए । उनले छुट्टै बीमालेख आवश्यक देखिएमा सवारी निर्माता, डिलर, यातायात व्यवसायी, बीमा कम्पनी, सर्भेयरलगायत सबै सरोकारवालासँग परामर्श गरेर अघि बढिने बताए । जोखिम विश्लेषणका लागि ईभीको आयात, बिक्री, प्रयोग, क्षति, मर्मत, दाबी र भुक्तानीसम्बन्धी विश्वसनीय तथ्यांक आवश्यक भएकाले त्यसतर्फ ध्यान दिन पनि उनले आग्रह गरे । प्राधिकरणका अर्का निर्देशक निर्मल अधिकारीले सरकारले अघि सारेको तेस्रो पक्ष बीमा नीतिअनुसार मोटर बीमामा सुधार र ईभी बीमाको आवश्यकताबारे सुझाव लिन कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताए । उनले क्षति मूल्याङ्कनमा एकरूपता, ह्रासकट्टी तथा अन्य समसामयिक विषयमा स्पष्ट धारणा दिन सरोकारवालालाई आग्रह गरे । अन्तरक्रियामा नाडा अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपाल, नेपाल अटोमोबाइल इम्पोर्टर्स एण्ड म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसन, रिसर्च इन्स्टिच्युट अफ सर्भेयर्स इन इन्स्योरेन्स, नेपाल सर्भेयर संघ तथा बीमक संघ नेपालका प्रतिनिधिहरूले ईभीको वर्तमान अवस्था, बीमा दाबी, सर्भे, मर्मत र चुनौतीबारे प्रस्तुति दिएका थिए । सहभागीहरूले परम्परागत सवारीको तुलनामा ईभी महँगो हुने भएकाले बीमा दाबी रकम पनि बढी हुने गरेको बताए । मर्मतभन्दा पार्टपूर्जा प्रतिस्थापनमा बढी जोड दिइने, जोखिम मूल्याङ्कन पर्याप्त रूपमा नहुने तथा ईभीका लागि छुट्टै बीमालेख आवश्यक रहेको धारणा पनि उनीहरूले राखे । त्यसैगरी, ईभी चालकलाई विशेष तालिमको आवश्यकता, मर्मतका लागि पर्याप्त वर्कसपको अभाव, ब्याट्रीमा उच्च ह्रासकट्टी, पार्टपूर्जामा सहुलियत नहुँदा बढ्दो मर्मत खर्च तथा प्रयोगपछि ब्याट्री व्यवस्थापनसम्बन्धी स्पष्ट नीति आवश्यक रहेको विषय पनि छलफलमा उठाइएको थियो । कार्यक्रममा नेपाल बीमा प्राधिकरणका अधिकारीहरू, अटोमोबाइल व्यवसायी, सर्भेयर तथा बीमा कम्पनीका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
जीवन बीमकको नयाँ व्यापार २३.३१ प्रतिशतले बढ्यो
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को जेठ मसान्तसम्ममा जीवन बीमा कम्पनीहरूको नयाँ व्यापार २३.३१ प्रतिशतले बढेको छ । नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार हाल सञ्चालनमा रहेका १४ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरूले जेठ मसान्तसम्ममा ३९ अर्ब ५९ करोड ४२ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क (नयाँ व्यापार) संकलन गरेका हुन् । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीहरूले ३१ अर्ब ३४ करोड ६४ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क संकलन गरेका थिए । जेठ मसान्तसम्ममा सबैभन्दा धेरै नयाँ व्यापार भित्र्याउने कम्पनीमा नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स अगाडि रहेको छ । कम्पनीले जेठ मसान्तसम्ममा १० अर्ब १६ करोड ६८ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क संकलन गरेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीहरूले ७ अर्ब ९१ करोड १३ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आवको तुलनामा कम्पनीको नयाँ व्यापार २८.५१ प्रतिशतले बढेको छ । दोस्रोमा धेरै नयाँ व्यापार भित्र्याउने नेशनल लाइफ इन्स्योरन्स कम्पनी रहेको छ । कम्पनीले यस अवधिसम्ममा ५ अर्ब ६३ करोड ६५ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क संकलन गरेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीले ४ अर्ब ७० करोड ३५ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क संकलन गरेको थियो । समिक्षा अवधिमा कम्पनीको नयाँ व्यापार १९.८४ प्रतिशतले बढेको छ । तेस्रोमा धेरै नयाँ व्यापार भित्र्याउने कम्पनी लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेसन नेपाल (एलआईसी नेपाल) रहेको छ । एलआइसीले २ अर्ब ९८ करोड ९६ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीले २ अर्ब ४१ करोड ६ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आवको तुलनामा कम्पनीको नयाँ व्यापार २४.०२ प्रतिशतले बढेको छ । जेठ मसान्तसम्ममा सूर्यज्योति लाइफले २ अर्ब ८० करोड ५६ लाख रुपैयाँ नयाँ व्यापार भित्र्याएको छ । अघिल्लो आवको यही अवधिमा कम्पनीले २ अर्ब ३५ करोड ६६ लाख रुपैयाँ नयाँ व्यापार आर्जन गरेको थियो । समीक्षा अवधिमा कम्पनीको नयाँ व्यापार १९.०५ प्रतिशतले बढेको छ । त्यस्तै, जेठ मसान्तसम्ममा सिटिजन लाइफले २ अर्ब ४५ करोड २० लाख रुपैयाँ, आइएमई लाइफले २ अबृ २६ करोड ५६ लाख रुपैयाँ, हिमालयन लाइफले २ अर्ब २४ करोड ८३ लाख रुपैयाँ र एसियन लाइफले २ अर्ब १२ करोड १५ लाख रुपैयाँ, रिलायबल नेपाल लाइफले १ अर्ब ८३ करोड ७० लाख रुपैयाँ, सानिमा रिलायन्स लाइफले १ अर्ब ८२ करोड ३ लाख रुपैयाँ र प्रभु महालक्ष्मी लाइफले १ अर्ब ६० करोड ९० लाख रुपैयाँ नयाँ व्यापार आर्जन गरेका छन् । अघिल्लो आवको तुलनामा सिटिजन लाइफको ४१.५४ प्रतिशत, आइएमई लाइफको ७९.१९ प्रतिशत, हिमालयन लाइफको ३.७३ प्रतिशत र एसियन लाइफको ३३.४५ प्रतिशत, रिलायबल नेपाल लाइफको ३७.७० प्रतिशत, सानिमा रिलायन्सको २१.९८ प्रतिशत र प्रभु महालक्ष्मी लाइफको २९.३४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । जेठसम्ममा मेट लाइफले १ अर्ब ४४ करोड ५६ लाख रुपैयाँ, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीले १ अर्ब ११ करोड ७० लाख रुपैयाँ र सन नेपाल लाइफले १ अर्ब ७ करोड ८७ लाख रुपैयाँ प्रथम बीमाशुल्क संकलन गरेका छन् । अघिल्लो आवको तुलनामा मेट लाइफको १४.८८ प्रतिशत, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको १६.४१ प्रतिशत र सन नेपाल लाइफको १७.०३ प्रतिशतले नयाँ व्यापार बढेको छ ।
जीवन विकास, युनिक नेपाल र मानुषी लघुवित्तको मर्जर प्रस्ताव पारित
काठमाडौं । जीवन विकास लघुवित्त वित्तीय संस्थाको साधारणसभाले तीनवटा लघुवित्तबीचको मर्जर सम्बन्धी प्रस्ताव सर्वसम्मतिले पारित गरेको छ । मोरङको कटहरीस्थित संस्थाको केन्द्रीय कार्यालयमा सम्पन्न साधारणसभाले अध्यक्ष बिक्रमराज सुवेदीद्वारा प्रस्तुत मर्जर सम्बन्धी प्रस्तावलाई पारित गरेको हो । गत चैत २८ गते मोरङमा केन्द्रीय कार्यालय रहेको जीवन विकास लघुवित्त, बाँकेको कोहलपुरमा मुख्य कार्यालय रहेको युनिक नेपाल लघुवित्त र काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपामा केन्द्रीय कार्यालय रहेको मानुषी लघुवित्त वित्तीय संस्थाबीच मर्जर सम्झौता भएको थियो । यो सम्झौता लघुवित्त क्षेत्रमा भएको हालसम्मकै ठूलो सम्झौता हो । सोही सम्झौतालाई अनुमोदनका लागि जीवन विकासले विशेष साधारणसभा आह्वान गरेको थियो । विशेष साधारणसभाले संस्थाको नाम जीवन विकास लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेड’ र केन्द्रीय कार्यालय मोरङको कटहरी गाउँपालिका–२ मै रहने प्रस्ताव पनि पारित गरेको छ । मर्जरपछि युनिक नेपाल र मानुषी लघुवित्तको हालको केन्द्रीय कार्यालयलाई प्रादेशिक कार्यालयको रूपमा रूपान्तरण गरिनेछ । मर्जरपछि संस्थाको नेतृत्व जीवन विकास लघुवित्तका वर्तमान प्रमुख कार्यकारी अधिकृत संजयकुमार मण्डलले गर्ने प्रस्ताव पनि साधारणसभाले पारित गरेको छ । साधारणसभाले मर्जरका लागि सञ्चालक समितिका अध्यक्षद्वारा प्रस्तुत प्रतिवेदन र हालसम्मका सम्पूर्ण कामकारबाहीलाई अनुमोदन गरेको छ । साधारणसभाले भविष्यमा अन्य लघुवित्तहरूसँग पनि मर्जर वा प्राप्तिको प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने गरी समितिलाई अधिकार प्रदान गरेको छ । हाल जीवन विकासको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ७५ करोड १२ लाख ३२ हजार, युनिक नेपालको १४ करोड ८५ लाख ७५ हजार र मानुषी लघुवित्तको १० करोड ९३ लाख ७५ हजार रुपैयाँ रहेको छ । मर्जर पश्चात् संस्थाको कुल चुक्ता पुँजी १ अर्ब ९८ करोड ८४ लाख ४ हजार ३१२ रुपैयाँ पुग्नेछ । एकीकृत कारोबारपछि संस्थाको कार्यक्षेत्र कर्णाली प्रदेश बाहेक देशभर विस्तार हुनेछ । ६ वटा प्रदेशमा गरी संस्थाको शाखा संख्या २३३ पुग्ने साधारणसभामा जानकारी दिइयो । जीवन विकासले हाल ३१ जिल्लामा लघुवित्त सेवा प्रवाह गरिरहेको छ । युनिक नेपालले १० जिल्ला र मानुषीले १४ जिल्लामा वित्तीय सेवा प्रवाह गरिरहेको छ । मर्जरको सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरी २०८३ साल असार मसान्तभित्रै एकीकृत कारोबार सुरु गर्ने तयारी छ । बुधबारको साधारणसभामा संस्थाका सञ्चालक श्यामचन्द्र खतिवडा, प्रकाश कुमार श्रेष्ठ, इन्द्र नारायण देव वैश्य, गोकर्ण खतिवडा, अशोक सिटौला,डाक्टर वन्दना कुमारी जैन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत संजयकुमार मण्डललगायत संस्थाका सेयरसदस्यहरु उपस्थित रहेका थिए ।
