वैदेशिक व्यापार साढे ८५० अर्ब रुपैयाँ, आयात ७८१ अर्ब, निर्यात ६६ अर्ब
काठमाडौं, साउन ५ । गत आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार ८ खर्ब ५० अर्ब ३० करोड रुपैयाँको पुगेको छ । गत आवको भन्दा अघिल्लो आव २०७१/७२ मा २ दशमलव ४२ प्रतिशतले व्यापार घटेर साढे ८ खर्बमा व्यापार सीमित भएको भन्सार विभागको तथ्याङ्क छ । अघिल्लो आवमा ८ खर्ब ७१ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ रहेको थियो । गत आवको जेठ मसान्तसम्मको वैदेशिक व्यापार ७ खर्ब ४६ अर्ब रुपैयाँ रहेको थियो । अघिल्लो आवको सो अवधिमा यस्तो व्यापार ७ खर्ब ७० अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ भएको थियो । भूकम्पका कारण उत्तरी छिमेकी चीनसँगको प्रमुख नाका तातोपानी बन्द हुनु र दक्षिणी सीमाको ६ महिना लामो नाकाबन्दीले नेपालको वैदेशिक व्यापार सङ्कुचन आएका कारण वैदेशिक व्यापार घटेको विभागका प्रवक्ता सूर्य सेढाईंले बताए । गत आवका शुरुवाती महिनामा लगभग ठप्प रहेको वैदेशिक व्यापार दक्षिणी नाकाको अवरोध हटेपछि र उत्तरबाट रसुवागढीमार्फत आयात निर्यात शुरू भएपछि भने फस्टाएको थियो । फलस्वरूप, पछिल्ला महीनाहरूमा विस्तारै आयात निर्यातले नाकाबन्दी तथा भूकम्पअघिकै गति समातेको विभागको भनाइ छ । आयातित सामग्री निर्बाध रूपमा नेपाल भित्रन नसक्दा र कच्चा पदार्थको अभाव तथा आन्दोलनका कारण नेपाली उद्योग पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन नसक्दा चालू आवको पहिलो ६ महीनासम्म ३ खर्ब ८ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको मात्र वैदेशिक व्यापार भएको विभागको तथ्याङ्क छ । शिथिल अर्थतन्त्र, आव शुरु भएदेखि तराई मधेश बन्द तथा नाका अवरोधले आपूर्ति प्रणालीमा पारेको असहज परिस्थितिका कारण गत आवमा नेपालको दुबै व्यापारमा प्रभाव परेको छ । नाकाबन्दीको कारण आयातित वस्तु नेपाल भित्रन सकेनन् । नेपालमा इन्धन, कच्चा पदार्थलगायत आपूर्ति सहज नहुँदा पर्याप्त वस्तु उत्पादन सकेन र उत्पादन भएका वस्तु पनि वाहिर पठाउन नसके पछि गत आवमा अघिल्लो आवको तुलनामा आयात निर्यात दुबै घटेको छ । गत आवमा भएको कुल व्यापारमध्ये ७ खर्ब ८१ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँको आयात हो भने ६६ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँको निर्यात हो । अघिल्लो आवको सोही अवधिमा यस्तो व्यापार क्रमशः ७ खर्ब ८६ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ र ८५ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ थियो । गत आवको पहिलो ६ महीनामा २ खर्ब ७७ अर्ब रुपैयाँको वस्तु तथा सेवाहरू नेपाल भित्रिएको र ३१ अर्ब ५० करोड रुपैयाँका वस्तु तथा सेवा नेपालबाट बाहिरिएको विभागले जानकारी दिएको छ । अर्धवार्षिक आयात अघिल्लो आवको सोही अवधिको तुलनामा २६ दशमलव ५ प्रतिशतले कम हो । अघिल्लो आवमा साउनदेखि पुससम्मको अर्धवार्षिक अवधिमा ३ खर्ब ७७ अर्ब रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा आयात भएको थियो भने ४३ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा निर्यात भएको विभागकोे भनाइ छ । सरकारले केही वर्षयता१ खर्ब रुपैयाँको वस्तु तथा सेवा निर्यात गर्ने योजनासहित विभिन्न निर्यातित वस्तुमा प्रोत्साहनको व्यवस्था गरे पनि निर्यात भने गिर्दाे अवस्थामा रहेको छ । अघिल्लो आवमा ७ खर्ब ९९ करोड रुपैयाँ रहेको व्यापारघाटा गत आवमा ७ खर्ब १३ अर्ब १३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत आवको निर्यात—आयात अनुपात भने एक बराबर ११ (१ः११.४) रहेको छ । बन्दहडताल तथा नाकाबन्दीका कारण अनौपचारिक अर्थतन्त्र विस्तार हुँदै जानु र औपचारिक क्षेत्र खुम्चँदै गएका कारण यसको प्रत्यक्ष असर वैदेशिक व्यापारमा देखिएको हो ।
ब्रोकर कमिसन करिब ४० प्रतिशतले घट्यो, (धितोपत्र बोर्डको निर्देशन पत्रसहित)
काठमाडौं, ५ साउन । अर्थमन्त्रालयले सेयर ब्रोकर कम्पनीहरुको कमिसन करिब ४० प्रतिशतले घटाउन नेपाल धितोपत्र बोर्डलाई स्वीकृति दिएको छ । मन्त्रालयको स्वीकृति पाएपछि बोर्डले आजै निर्णय गरेर सेयर कारोबारमा लाग्दै आएको ब्रोकर कमिशन घटाएको छ । । अब ५० हजार रुपैयाँसम्मको सेयर कारोबारमा शुन्य दशमलब ६ प्रतिशत मात्रै ब्रोकर कमिसन लाग्नेछ । यसअघि ५० हजारसम्मको कारोबारमा एक प्रतिशत कमिसन लाग्दै आएको थियो । त्यस्तै, ५० हजारदेखि ५ लाखसम्मको सेयर कारोबारमा शुन्य दशमलब ५५ प्रतिशत ब्रोकर कमिसन लाग्नेछ । यस अघि सो मात्राको कारोबारमा शुन्य दशमलब ९ प्रतिशत ब्रोकर कमिसन लाग्दै आएको थियो । त्यस्तै ५ लाखदेखि २० लाखसम्मको कारोबारमा लाग्दै आएको शुन्य दशमलब ८ प्रतिशत कमिसनलाई पनि शुन्य दशमलब ५० प्रतिशतमा झारिएको छ । २० लाखदेखि एक करोडसम्मको कारोबारमा लाग्दै आएको शुन्य दशमलब ७ प्रतिशत कमिसन पनि घटाएर शुन्य दशमलब ४५ प्रतिशत कायम गरिएको छ । एक करोड भन्दा बढिको कारोबारमा भने जम्मा शुन्य दशमलब ४ प्रतिशत मात्रै ब्रोकर कमिसन लाग्नेछ । धितोपत्र बोर्डको बोर्ड बैठकले बुधबारै निर्णय अनुमोदन गरेर नेपाल स्टक एक्सचेञ्च(नेप्से)लाई पत्राचार गरेको छ । घटाईएको ब्रोकर कमिसन बिहिबारदेखि नै लागु हुनेछ ।
निर्जीबन बीमा ब्यवसाय २४ प्रतिशतले बृद्धि, कुन कम्पनीको बृद्धिदर कति ?
काठमाडौं, ५ साउन । गत आर्थिक बर्षमा निर्जीबन बीमा ब्यवसाय करिब २४ प्रतिशतले बढेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीहरुले आर्जन गरेको बीमा शुल्कका आधारमा यस्तो बृद्धि देखिएको हो । बीमा क्षेत्रको नियामक निकाय बीमा समितिले दिएको जानकारी अनुसार गत आर्थिक बर्षमा निर्जीबन बीमा ब्यवसायको बृद्धिदर २३ दशमलब ६२ प्रतिशत छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा निर्जीबन बीमा कम्पनीहरुले ११ अर्ब ३१ करोड ५७ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेकामा गत आर्थिक बर्षमा १३ अर्ब ९८ करोड ८२ लाख रुपैयाँ शुल्क आर्जन गरेका छन् । नेपाल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७३ करोड ५५ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ५३ करोड ८ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ३८ दशमलब ५५ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । ओरेन्टल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ६९ करोड ६४ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ५९ करोड ९७ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १६ दशमलब १६ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । नेसनल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७२ करोड ३२ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ६८ करोड ४५ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ५ दशमलब ६५ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । हिमालयन जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब ५ करोड ७६ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ८४ करोड ५३ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा २५ दशमलब ११ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । युनाइटेड इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ५६ करोड २३ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ९६ करोड ४० लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ४१ दशमलब ६७ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन घटाएको छ । एभरेष्ट इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १८ करोड २ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ११ करोड रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ६३ दशमलब ७८ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । नेको इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ९१ करोड १४ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ५३ करोड १२ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७१ दशमलब ५८ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । सगरमाथा इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब ११ करोड ५२ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले १ अर्ब १२ करोड १३ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा शुन्य दशमलब ३८ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन घटाएको छ । प्रभु इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७६ करोड १७ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ७३ करोड १४ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ४ दशमलब १४ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । एनबी इन्स्यारेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ३५ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ४७ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । पुरानो ब्यवस्थापनले कम्पनी चलाउन नसकेपछि आइएमइ ग्रुपले संचालन गरेको सो कम्पनीले गत आर्थिक बर्षदेखि पुन कारोवार संचालन गरेको हो । प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ८७ करोड १७ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ७८ करोड ११ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ११ दशमलब ६ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा २ अर्ब १३ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले १ अर्ब ३६ करोड ३९ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ४६ दशमलब ७३ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । लुम्बिनी जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७७ करोड ८० लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ६४ करोड ७ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा २१ दशमलब ४३ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । एनएलजी इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब २१ करोड ३३ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ६९ करोड ८९ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा ७३ दशमलब ५९ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । सिद्धार्थ इन्स्योरेन्स कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब १६ करोड ५८ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक बर्षमा सो कम्पनीले ९६ करोड ५७ लाख रुपैयाँ यस्तो शुल्क आर्जन गरेको थियो । अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा कम्पनीले गत आर्थिक बर्षमा २० दशमलब ७१ प्रतिशतले बीमा शुल्क आर्जन बढाएको छ । गत बर्षदेखि मात्रै कारोवार संचालन गरेको राष्ट्रिय बीमा कम्पनीले ८६ करोड ३८ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । यस्तै अघिल्लो आर्थिक बर्षमा ७४ करोड १६ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेको भएपनि गत बर्षको विवरण समितिले दिएको छैन ।
