वार्षिक सत्तरी हजार मेट्रिक टन माछा उत्पादन
काठमाडौं, १५ असार । नेपालमा वार्षिक ७० हजार मेट्रिक टन माछा उत्पादन हुने गरेको छ । मत्स्य विकास निर्देशनालयका अनुसार उत्पादित माछाको परिमाण नेपालको आन्तरिक माग भन्दा करिब २५ प्रतिशत कम हो । नेपालमा सबै मानिसको पहुँचका लागि माछा उत्पादन हुन सकेको छैन । निर्देशनालयका प्रमुख वैकुण्ठ अधिकारीले विश्वका विकसित मुलुकले वार्षिक प्रतिव्यक्ति २८ किलो माछा खाने गरेपनि नेपालमा उत्पादित माछाले वार्षिक २।५ किलो माछा उपलब्ध गरिरहेको जानकारी दिए । यस्तै अल्पविकसित मुलुकमा प्रतिव्यक्ति वार्षिक ११ किलो माछा प्रयोग गरिरहेका छन् । “नेपाललाई पनि सन् २०३१ सम्म माछाको प्रयोगका लागि अल्पविकसित मुलुकको दाँजोमा पु¥याउन माछापालन सम्बन्धी विभिन्न कार्यक्रम ल्याएका छौँ,” उनले भने । नेपालमा हाल प्रयोग हुँदै आएको माछामध्ये ७५ प्रतिशत स्वदेशमा र २५ प्रतिशत भारतबाट आयात हुने गरेको निर्देशनालयले जनाएको छ । काठमाडौँमा प्रयोग हुने माछा ६५ प्रतिशत भारतबाट तथा ३५ प्रतिशत नेपालकै विभिन्न स्थानबाट आयात गरिन्छ । नेपालको तराईमा माछा अत्यधिक मात्रामाा उत्पादन हुन्छ । काठमाडौँ उपत्यकामा वार्षिक ६५ हजार ४६० किलो अर्थात् ६५.४६ मेट्रिक टन उत्पादन हुन्छ । आव २०७१/७२ मा देशभर ६९ हजार ५०० मेट्रिक टन उत्पादन भएकामा यस आवमा ७७ हजार मेट्रिक टन पु¥याउने लक्ष्य राखिएको अधिकारीको भनाइ छ । नेपालका विभिन्न नदीनाला तथा तालतलैयामा हाल २३२ प्रजातिका माछा पाइन्छ । त्योमध्ये ११ प्रजातिका माछालाई व्यावसायिकरुपमा पालन गरिएको छ । व्यावसायिकपालन गरिएका माछामा कमनकार्प, विगहेडकार्प, सिल्भरकार्प, ग्रासकार्प, रहुकार्प, नैनीकार्प, भाकुरकार्प, टिलापिया, माङ्गुर, पङ्गास र ट्राउट रहेका छन् । उक्त माछामध्ये ट्राउट माछा चिसो पानीमा र महँगो मूल्यमा बिक्री हुने माछा हो । ट्राउट माछा नेपालको स्तरीय होटलमा प्रयोग हुँदै आएको निर्देशनालयले जनाएको छ । यसका साथै नेपालका विशिष्ट होटलमा प्रयोग गर्नका लागि तेस्रो मुलुकबाट समेत माछा भित्रिने गरेको छ । माछाको उत्पादनलाई बढाउन देशभर निर्देशनालयसहित १३ वटा फार्म सङ्लग्न रहेका छन् । यी बाहेक विभिन्न जिल्लामा जिल्ला कृषि विकास कार्यालयमा मत्स्य विकास अधिकृत र थप केही जिल्लामा प्राविधिक सहायकमार्फत काम भइरहेको छ । माछाको विकास र विस्तारका लागि नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् ९नार्क० अन्तर्गत ९ वटा अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गरी माछाको अध्ययन तथा अनुसन्धान भइरहेको निर्देशनालयले जनाएको छ । निर्देशनालयले किसानलाई प्राविधिक सेवा दिने पोखरी निर्माण, एरियटर ९माछाको पोखरीमा अक्सिजन वृद्धि गर्ने मेसिन०, ह्याचरी ९भुरा उत्पादन गर्ने ठाँउ ० निर्माणमा अनुदान सहयोग गरिरहेको छ । नेपालको कुल ग्रार्हस्थ्य उत्पादनको एक प्रतिशत माछा क्षेत्रको योगदान रहेको छ भने कुल रोजगारमा ३ प्रतिशत रोजगार दिएको छ । नागरिकले पोषणको महत्व बुझ्दै गएको वर्तमान अवस्थामा स्वस्थ माछाको उपलब्धतामा कमी रहेको निर्देशनालले जनाएको छ । माछाको विकास र विस्तारका लागि पर्याप्त प्राविधिक जनशक्तिको कमी भएकाले सोचेजस्तो उत्पादन गर्न सकिएको छैन । रासस
एक गाउँ एक उत्पादन र एक जिल्ला एक उत्पादनको अनुगमन टोली हेटौंडामा
काठमाडौं, १५ असार । कृषि विकास मन्त्रालयका उपसचिव लालकुमार श्रेष्ठको नेतृत्वमा जिल्लामा संचालन भईरहेको एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रम र छिट्टै संचालनमा आउने एक जिल्ला एक उत्पादन कार्यक्रमको अनुगमन हेटौंडामा पुगेको छ । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष राजकुमार न्यौपानेको अध्यक्षतामा आयोजित अनुगमन टोलीसंगको छलफल कार्यक्रममा मकवानपुरमा संचालित एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रमले राम्रो सम्भावना बोकेको उपसचिव श्रेष्ठले बताएका छन् । एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रम अन्तर्गत मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघले जिल्ला कृषि विकास कार्यालय मकवानपुरसंगको सहकार्यमा किवी खेतीको प्रवद्र्धन र बजारीकरणमा जोड दिंदै आएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारसंग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने हेवार्ड जातको किवी विरुवाको पहिचान समयमै नभईदिंदा किवी खेती गर्ने कृषकहरुलाई भने थोरै चिन्तित तुल्याएको किवी कृषक फणिन्द्रनाथ सुवेदीले बताए । नयाँ फलको रुपमा रहेको किवीको अनुसन्धान, यसको प्राविधिक ज्ञान, प्राविधिकको कमीले विगतका दिनमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न नसकेपनि एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रम लागू भएपश्चात कृषकहरुले पाएको प्राविधिक सहयोगका कारण आगामी वर्षहरुमा किवीको उत्पादन र यसको बजारीकरणमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्ने किवी कृषक माधव सुवेदीले बताए । छलफल कार्यक्रम अघि संघका कार्यकारी सचिव एवम् एक गाउँ एक उत्पादन जिल्ला कार्यान्वय समितिका सदस्य सचिव विवेक मानन्धरले जिल्लामा एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रमको संचालनदेखि हालसम्म भएका प्रगति प्रतिवेदन पेश गरेका थिए । जिल्ला कृषि विकास कार्यालय मकवानपुरका प्रमुख निर्मल गदालले मकवानपुरमा एक गाउँ एक उत्पादन कार्यक्रम अन्तर्गत रहेको किवी खेतीमा प्रशस्त चुनौतीहरु रहेतापनि सोही चुनौतीलाई अवसरको रुपमा प्रयोग गरे कृषकहरु सफलता उन्मुख हुने बताए । संघका अध्यक्ष न्यौपानेले किवी खेतीमा देखा परेका विविध समस्याहरुको समाधानकालागि नार्कमा किवीको अनुसन्धान गर्न आवश्यक प्रकृया अघि बढाईदिन उपसचिव श्रेष्ठलाई आग्रह गरेका थिए । संघका महासचिव महेन्द्र राउतले संचालन गरेको छलफल कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लामा छिट्टै संचालन हुन लागेको एक जिल्ला एक उत्पादन कार्यक्रम अन्तर्गत अदुवा प्रशोधन उद्योगकालागि आवश्यक गृहकार्य भईरहेको पनि अध्यक्ष न्यौपानेले जानकारी गराएका थिए । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ, कृषि उद्यम केन्द्रका कार्यक्रम अधिकृत अरुण श्रेष्ठले भ्रमणको उद्देश्यको विषयमा जानकारी गराए । छलफल कार्यक्रममा संघका उपाध्यक्ष लवशेर विष्ट, नेपाल अदुवा कृषक व्यवसायी संघ मकवानपुरका अध्यक्ष गोपाल गौतमलगायत पदाधिकारीहरु, किवी खेती गरिरहेका कृषक समूहका सदस्यहरु, राष्ट्रिय मिडियाका संचारकर्मीहरु, स्थानीय संचारकर्मीहरुलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
हराएका विदेशी पर्यटक भेटाउनेलाई पाँचलाख रुपैयाँ पुरस्कार
म्याग्दी, १५ असार । म्याग्दीको मुदी गाविसमा पर्ने धौलागिरि आधार शिविर क्षेत्रबाट डेढ महिनाअघि हराएका विदेशी पर्यटकका बारेमा सूचना दिनेलाई इनामको घोषणा गरिएको छ । जेठ २ गतेदेखि सम्र्पकविहीन नेदरल्यान्डका कृस्टियन उइन्सललाई भेटाउनेलाई पाँच लाख रुपैयाँ पुरस्कार दिने घोषणा गरिएको हो । प्रहरी, पर्यटन व्यवसायी, स्थानीय बासिन्दा, हेलिकप्टर र तालिमप्राप्त कुकुर परिचालन गरेर उइन्सलको खोजी गरिए पनि कुनै पत्तो लागेको छैन । उइन्सलको खोजीका लागि म्याग्दीमा आएका उनका परिवारका सदस्य र आफन्तले उनको बारेमा सूचना दिनेलाई पाँच सय डलर पुरस्कार दिने बताएका छन् । धौलागिरि आधार शिविरबाट तल इटली आधार शिविर फर्कने क्रममा उइन्सल बेपत्ता भएका थिए । स्नोयी होराइजन ट्रेकिङ कम्पनीमार्फत उनी वैशाखको २० गते धौलागिरि बेसक्याम्प पुगेका थिए । रासस
