फोटो फिचर

काठमाडौं । जब चैत, वैशाखको चञ्चल बतासले हिमालका काखबाट सुस्तरी बगेर उपत्यका भित्रिन्छ, तब काठमाडौंले एउटा भिन्नै अवतार धारण गर्छ । धुलो र धुँवाको बाक्लो पर्दालाई चिर्दै शहरको मुटुमा यतिबेला ‘ज्याकाराण्डा’ का नीलाभ–बैजनी फूलहरू यसरी मुस्कुराइरहेका छन्, मानौँ आकाशले धर्तीमा आफ्नो सुन्दरताको मसी पोखिदिएको छ । शहरका व्यस्त सडकहरूमा यतिबेला मात्र ट्राफिक जाम छैन, त्यहाँ त वसन्तको एउटा कव्यात्मक उत्सव चलिरहेको छ । सुन्धारादेखि दरबारमार्गसम्म, अनि रत्नपार्कदेखि जमलका गल्लीहरूसम्मका ज्याकाराण्डाका रुखहरू फूलको भारले निहुरिएका छन् । ती डालीहरूबाट खसेका फूलका गुच्छाहरूले सडकका किनारा र फुटपाथलाई बैजनी गलैँचामा परिणत गरिदिएका छन् । ती सुन्दर पत्रदलहरूमाथि टेक्दा बटुवाका पाइलाहरू पनि कता कता अडिन्छन्, मानौँ यो कुनै साधारण बाटो होइन, एउटा स्वप्निल संसारको प्रवेशद्वार हो । तस्बिरहरूमा कैद भएको काठमाडौं झनै जीवन्त देखिन्छ । एकातिर नवनिर्मित धरहराको सेतो गजुरले आकाश चुम्न खोज्दैछ, अर्कोतिर त्यसकै वरिपरि फैलिएका बैजनी फूलहरूले आधुनिकता र प्रकृतिको एउटा अपूर्व सङ्गम झल्काएका छन् । खैरो र रङहीन देखिने कङ्क्रिटका भवनहरूका बीचमा यी फूलहरूले काठमाडौंलाई एउटा नयाँ प्राण भरेका छन् । काठमाडौंवासीका लागि यी फूलहरू केवल वनस्पतिका हिस्सा मात्र होइनन्, यी त ‘नोस्टाल्जिया’ (पुरानो याद) का संवाहक पनि हुन् । कलेजका ती दिनहरू, साथीभाइसँग हातमा हात मिलाएर हिँडेका ती साँझहरू, अनि यही बैजनी छहारीमुनि साटिएका कयौँ अधुरा प्रेमका सुस्केराहरू आज फेरि तिनै फूलहरूसँगै ब्युँझिएका छन् । बुढापाकाहरू यी फूललाई हेरेर पुराना दिन सम्झिन्छन् भने युवा पुस्ताका लागि यो ‘सेल्फी’ र ‘रिल्स’ बनाउने एउटा रङ्गीन पृष्ठभूमि बनेको छ । रुखका ती मसिना हाँगाहरूमा गत वर्षका सुकेका कोसाहरू र यो वर्षका नयाँ कोपिलाहरू सँगै देखिन्छन् । यसले समयको निरन्तरता र पुनर्जन्मको सन्देश दिइरहेको छ । जाडोको ठिहीले सुकेका ती हाँगाहरूमा आज जुन उभार आएको छ, त्यसले हरेक नगरवासीको मनमा एउटा आशाको सञ्चार गरेको छ ।  साँच्चै, काठमाडौं यतिबेला एउटा क्यानभास बनेको छ र ज्याकाराण्डा त्यसको मुख्य रङ । यो बैजनी वर्षाले शहरको कोलाहललाई केही क्षणका लागि भएपनि बिर्साइदिएको छ । यदि तपाईं यो बैजनी सम्मोहनको स्वाद लिन चाहनुहुन्छ भने, एकपटक शान्त मनले यी सडकहरूमा निस्कनुहोस् । तपाईंले पाउनुहुनेछ— वसन्त केवल ऋतु मात्र होइन, यो त काठमाडौंको हृदयमा फुलेको एउटा मीठो मुस्कान रहेछ ।   तस्बिरहरु : अनुप प्रधान   

काठमाडौं । विश्वकै उत्कृष्ट पदयात्रा गन्तव्यमध्येको एक अन्नपूर्ण आधार शिविर यतिबेला पदयात्रीहरूको रोजाइमा परेको छ । समुन्द्री सतहदेखि ४ हजार १ सय ३० मिटरको उचाईमा अवस्थित यो क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य र हिमाली दृश्यका लागि प्रख्यात छ । यात्राको शुरुवात र सौन्दर्य यात्राको प्रवेशद्वार पोखराको फेवातालको मनमोहक रात्रिकालीन दृश्यबाट शुरु हुने यो यात्रा, पदयात्रीहरूका लागि एउटा सपनाको यात्रा जस्तै बन्दछ । उकाली–ओराली, ढुङ्गे खुड्किलाहरू, र कतै गहिरा खोँचहरू पार गर्दै जाँदा देखिने कलकल बग्ने झरना र नीलो कञ्चन पानीका खोलाहरूले यात्राको थकान मेटाइदिन्छन् ।  हिमालको काखमा रमाउँदा अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रे जस्ता विश्व प्रसिद्ध हिमालहरूलाई आँखा अगाडि देख्दा पदयात्रीहरू मन्त्रमुग्ध हुन्छन् । ४,०६० मिटर उचाईमा रहेको ‘कागभुसुन्डी डाँडा’ जस्ता बिन्दुहरूबाट देखिने दृश्यहरू अतुलनीय छन् । हिउँले ढाकिएका चुचुराहरू, बादलले छोपिएका पहाडहरू र चिसो सिरेटोका बीच हिउँका मानव बनाएर रमाउने पदयात्रीहरूको संख्या पनि उल्लेख्य छ ।  वनस्पति र वन्यजन्तुको सान्निध्य यस क्षेत्रमा पाइने अल्पाइन फूलहरू, लेकाली रुखहरू र ढुङ्गाका कापमा उम्रिएका लेउहरूले यस क्षेत्रको जैविक विविधतालाई झल्काउँछन् । हिउँमा रमाउने स्थानीय भोटे कुकुरहरू र रंगीचंगी लुङ्ता (प्रार्थना झण्डाहरू) ले यस पदयात्रालाई सांस्कृतिक र प्राकृतिक रूपमा थप समृद्ध बनाएका छन् ।  पदयात्रीहरूको उत्साह पदयात्राका क्रममा भेटिने क्याम्पिङ साइटहरूमा रङ्गीबिरङ्गी टेन्टहरूमा बसेर रात बिताउनुको छुट्टै आनन्द छ । अग्ला चट्टानी पहाडहरू र छाँगाहरूबाट झरेका झरनाहरूले यो क्षेत्रलाई पृथ्वीको एउटा सानो स्वर्गको रूपमा चिनाएका छन् ।   अन्नपूर्ण पदयात्रा केवल एक हिँडाइ मात्र नभएर प्रकृतिको नजिक पुग्ने र आफैँलाई चिन्न पाउने एक महत्वपूर्ण अवसर हो भन्नेकुरा यहाँ पुग्ने जो कोहीले महशुस गर्दछन् । 

काठमाडौं । वैशाख १ गते केवल एउटा मिति मात्र नभएर यो एउटा विश्वव्यापी पर्वको प्रतिक हो जसले मानव जाति र प्रकृतिबीचको गहिरो सम्बन्धलाई उजागर गर्दछ । सूर्यले मीन राशिबाट मेष राशिमा प्रवेश गर्ने यस विशेष दिनलाई मेष संक्रान्ति पनि भनिन्छ । नेपालमा वैशाख १ लाई नयाँ वर्षको रूपमा हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ । सिरहाको लहान नगरपालिका वडा नम्बर १२ र २२ को सीमानामा अवस्थित ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थल सलहेश फूलबारीमा यस वर्ष पनि वैशाख १ गते भव्य मेला लागेको छ । जडीबुटी र आस्थाको केन्द्र मानिने यस फूलबारीमा वर्षमा एक पटक मात्र फुल्ने ‘सुनाखरी’ (हारम) फूल मुख्य आकर्षणको रूपमा रहेको छ । किंवदंतीअनुसार राजा सलहेश र उनकी प्रेमिका मालिनको प्रेमको प्रतीकको रूपमा यो फूल हरेक वर्ष वैशाख १ गतेका दिन मात्र फुल्ने गर्दछ । यस अनौठो प्राकृतिक चमत्कारलाई हेर्न र सलहेश तथा मालिनको पूजा अर्चना गर्न नेपाल तथा भारतका विभिन्न स्थानबाट हजारौँ दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लागेको छ । प्रकृति र मानव सभ्यता बीचको अटुट सम्बन्धलाई उजागर गर्ने यो मेलाले स्थानीय पर्यटन र सांस्कृतिक पहिचानलाई समेत बलियो बनाएको छ । फूलबारी भित्रका जडीबुटीहरूको संरक्षण र धार्मिक आस्थाको जगेर्ना गर्न स्थानीय निकायहरूले विशेष पहल गर्दै आएका छन् ।  तस्वीरहरू : सञ्जुकुमारी दास