ट्रम्प-पुटिनबीच २ घण्टा बढी टेलिफोन वार्ता, ३० दिनको युद्धविराममा सहमति
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच युक्रेन युद्धबारे २ घण्टाभन्दा बढी टेलिफोन वार्ता भएको छ। वार्तामा ३० दिनका लागि युक्रेनको ऊर्जा तथा पूर्वाधारमाथि आक्रमण रोक्ने सहमति भएको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ। यो सम्झौताले शान्ति स्थापनाको पहिलो चरणको संकेत गरे पनि युक्रेनले यस योजनामा साथ दिन्छ वा दिँदैन भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन। पुटिनले शान्ति वार्ताका लागि युक्रेनलाई विदेशी सैन्य सहायता पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्ने शर्त अघि सारेका छन् । जबकि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले पुटिनको प्रस्तावलाई ‘मात्रै कुरा गर्ने’ प्रयास भएको बताए । ट्रम्पले रूससँग ‘केही सम्पत्ति बाँडफाँट’को विषयमा कुराकानी भइरहेको संकेत गरेपछि युरोपेली राष्ट्रहरू चिन्तित भएका छन् । वार्तापछि ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा वार्ता ुमहत्वपूर्ण चरणमा पुगेकोु बताए । तर, अझै धेरै विषयहरू टुंग्याउन बाँकी रहेको उल्लेख गरे । उता, पुटिनले आफ्नो सेना युक्रेनी भूभागमा निरन्तर अघि बढिरहेको दाबी गर्दै नेटो सेनालाई कुनै पनि हालतमा युक्रेनमा तैनाथ हुन नदिने अडान दोर्याए । अमेरिका-युक्रेन विभाजन ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पको पुनरागमनपछि युक्रेनमा अमेरिकी नीतिमा पूर्ण परिवर्तन आएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले गत महिना पुटिनसँग कुरा गरेको घोषणा गरेर विश्वलाई चकित पारेका थिए । यसले रुसी सेनाले युक्रेनमा आक्रमण जारी राखेसम्म रुसी राष्ट्रपतिलाई अलग्याउने पश्चिमी प्रयासहरूलाई तोडेको थियो। त्यसयता उनले रुसी राष्ट्रपतिसँग ‘धेरै पटक’ कुरा गरेका छन् । पुटिनका लागि उहाँले विगतमा बारम्बार प्रशंसा व्यक्त गर्नुभएको थियो । यद्यपि कुनै पनि वार्ताको औपचारिक रूपमा घोषणा गरिएको थिएन । ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफले संयुक्त युद्धविराम योजनाको विवरण प्रस्तुत गर्न गत बिहीबार मस्कोमा पुटिनसँग ३ घण्टा बैठक गरेका थिए । उक्त योजनाले युद्धमा ३० दिनको विरामको परिकल्पना गर्दछ। तर, वासिङ्टनको मस्कोसँगको सम्बन्ध सुधार हुँदा युक्रेनसँगको सम्बन्ध निकै जटिल बनेको छ। ट्रम्पको युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीसँग फेब्रुअरी २८ मा ओभल अफिसमा विवाद भएको थियो । उक्त विवादका कारण संयुक्त राज्य अमेरिकाले किएभलाई दिने अर्बौं डलरको सैन्य सहयोग अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्न पुग्यो । जेलेन्स्की पछि युद्धविराम योजना र संयुक्त राज्य अमेरिकालाई युक्रेनको दुर्लभ खनिज भण्डारमा प्राथमिकताको पहुँच दिने सम्झौता दुवैमा सहमत हुन बाध्य भए ।
ट्रम्पको ट्यारिफ असर : ओईसीडीले घटायो विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिको अनुमान
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ट्यारिफले संसारभरि हलचल मच्चाएको छ । उनले चीन, मेक्सिको र क्यानडामा ट्यारिफ लागू गरिसकेका छन् भने अर्को महिना धेरै देशहरूमा ट्यारिफ लगाउने घोषणा गरेका छन् । उनका संरक्षणवादी नीतिहरूले संसारमा व्यापार युद्ध निम्त्याउन सक्छ र महँगी बढ्न सक्ने विश्लेषकहरू बताउँछन् । यही परिस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै वैश्विक आर्थिक संगठन अर्गनाइजेसन फर इकोनोमिक कोअपरेसन एण्ड डेभलपमेन्ट (ओईसीडी)ले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिको अनुमान घटाएको छ । ओईसीडीको भनाइ छ कि व्यापारिक तनाव र भू-राजनीतिक अन्योलताले आर्थिक सम्भावनामा असर परेको छ । ओईसीडीले सन् २०२५ मा विश्वव्यापी वृद्धिको अनुमान घटाएको छ । विश्व अर्थतन्त्रमा असर ओईसीडीका प्रमुख अर्थशास्त्री अल्भारो सान्टोस परेरा भन्छन्, ‘हामी कठिन समयबाट गुज्रिरहेका छौं । महँगी बढ्नेछ ।’ ओईसीडीको रिपोर्टअनुसार अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्पको पुनरागमन ठूलो चिन्ताको विषय हो । उनका संरक्षणवादी नीतिहरूले व्यापार युद्ध निम्त्याउन सक्छ र महँगीमा वृद्धि गर्न सक्छ । २०२४ मा विश्वको जीडीपी वृद्धिदर ३.२ प्रतिशत रहेको थियो तर २०२५ मा यो ३.१ प्रतिशतमा झर्ने अनुमान गरिएको छ, जुन पहिला ३.३ प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको थियो । यसको मुख्य कारण जी-२० देशहरूमा व्यापारिक बाधाहरूको वृद्धि हो । भू–राजनीतिक र नीतिगत अन्योलताका कारण निवेश र घरेलु खर्चमा असर परेको छ । अमेरिका र युरोपमा सुस्त वृद्धि ओईसीडीको अनुमानमा २०२५ मा अमेरिकाको जीडीपी वृद्धिदर २.२ प्रतिशत रहने अपेक्षा गरिएको छ, जुन डिसेम्बरको अनुमान २.४ प्रतिशतभन्दा कम हो । साथै २०२६ मा अमेरिकाको वृद्धि दर १.६ प्रतिशतमा झर्ने सम्भावना छ, जुन अघिल्लो अनुमानभन्दा ०.५ प्रतिशत कम हो । त्यस्तै, युरोपेली क्षेत्रको वृद्धि दर तीन महिना पहिले १.३ प्रतिशत अनुमान गरिएकोमा अब घटेर १.० प्रतिशत मात्र रहनेछ । २०२६ मा यो १.२ प्रतिशत पुग्ने अनुमान छ । यता चीनमा २०२५ मा ४.८ प्रतिशत र अर्को वर्ष ४.४ प्रतिशतको स्थिर वृद्धि कायम रहने अपेक्षा गरिएको छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
टोरेन्टोमा टेस्लाले ईभी प्रोत्साहन नपाउने
टोरन्टोकी मेयर ओलिभिया चाउ । तस्बिर : रोयटर्स काठमाडौं । टोरन्टोले अब टेस्लाका सवारीसाधनहरूलाई ट्याक्सी वा राइड सेयरका रूपमा किनिएकोमा आर्थिक प्रोत्साहन प्रदान नगर्ने भएको छ । सहरकी मेयर ओलिभिया चाउले सोमबार संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको व्यापार तनावका कारण यस्तो निर्णय गरेको जानकारी दिइन् । सहरले उत्सर्जन घटाउन मद्दत गर्न २०२९ को अन्त्यसम्मका लागि चालक र सवारी मालिकहरूलाई लाइसेन्स शुल्क र नवीकरण शुल्कमा छुट दिई विद्युतीय सवारी साधनहरूको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गरिरहेको छ । तर मार्च १ देखि टेस्ला सवारीसाधनहरू अब ती प्रोत्साहनहरूका लागि योग्य हुने छैनन् । ‘ट्याक्सीहरू जस्ता भाडामा चल्ने सवारीसाधनहरूले अब अर्को प्रकारको गाडी खोज्नुपर्नेछ,’ उनले भनिन्, ’उनीहरू अरू विद्युतीय गाडीहरू किन्न सक्छन् ।’ चाउका अनुसार यो बहिष्करण अमेरिकी सँगको व्यापार मुद्दाहरू समाधान नभएसम्म जारी रहनेछ । चाउले यो निर्णय टेस्लाका सीईओ एलन मस्कलाई लक्षित गर्न र प्रतिक्रिया दिन गरिएको हो, जो अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका प्रमुख सल्लाहकार हुन् । ट्रम्पले क्यानडालाई अमेरिकामा विलिन गर्न र क्यानडेली उत्पादनहरूमा शुल्क लगाएका छन्, जसले क्यानडेलीहरूलाई क्रोधित बनाएको छ । ‘हामीले भनेका छौं कि यदि तपाईं टेस्ला किन्न चाहनुहुन्छ भने अगाडि बढ्नुहोस्, तर त्यसमा अनुदान पाउन करदाताको पैसामा भर नपर्नुहोस्,’ उनले भनिन्। चाउले भनिन् कि यस कदमको आर्थिक असर ठूलो हुने छैन ।
