ट्रम्प राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भए एलन मस्क अर्थमन्त्री बन्ने चर्चा, प्रचार-प्रसारमा देखाए ‘ग्रिन सिंग्नल’
काठमाडौं । विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति एलन मस्क अमेरिकाको नयाँ अर्थमन्त्री बन्न सक्ने अनुमानले अमेरिका गर्माएकाे छ । मस्कले राष्ट्रपति चुनावमा रिपब्लिकन उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पको लागि कस्सिएर प्रचार गरिरहेका छन् । ट्रम्पको जित्ने सम्भावना पछिल्लो समय निकै बढेको छ । यदि ट्रम्प राष्ट्रपति बने भने मस्कलाई २०२५ को फेब्रुअरीमा मन्त्रिपरिषद्का लागि मनोनयन गर्न सकिने विश्वास गरिएको छ । मस्कले अमेरिकाको बढ्दो ऋणप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । आफू अर्थमन्त्री भए अमेरिकी बजेटमा कम्तीमा २ ट्रिलियन डलर बचत गर्न सक्ने उनको भनाइ छ । न्युयोर्कमा आइतबार ट्रम्पको समर्थनमा आयोजित र्यालीमा मस्कले भनेका थिए, ‘तपाईंहरूको पैसा बर्बाद भइरहेको छ । म अमेरिकी बजेटबाट कम्तीमा २ खर्ब डलर बचत गर्न सक्छु ।’ अमेरिकाको ऋण ३५.७ खर्ब डलर पुगेको छ र सरकारले वार्षिक १ खर्ब डलरभन्दा बढी ब्याज मात्रै तिर्नुपर्छ । अमेरिकाको बढ्दो ऋणलाई आर्थिक आपतकालको संज्ञा दिँदै मस्कले यो संकट तत्कालै सामना गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताएका थिए । मस्ककाे फाइदा मस्कले जसरी जनतासामु आफ्नो भावी रणनीति प्रस्तुत गरिरहएका छन्, त्यसले उनी देशको अर्थमन्त्री बन्ने अनुमान गरिएको छ । र्यालीमा ट्रम्पले मस्कलाई सरकारी खर्च कटौती गर्ने विभागको जिम्मेवारी दिने बताए । तर, आलोचकहरूले मस्कलाई यस्तो जिम्मेवारी दिँदा स्वार्थको द्वन्द्व सिर्जना हुने बताएका छन् । टेस्ला र स्पेस एक्सलगायत धेरै कम्पनीहरू मस्ककाे स्वामित्वमा छन् । उनका कम्पनीहरूसँग धेरै सरकारी सम्झौता छन् । मस्कका कम्पनीहरू विशेषगरी टेस्ला र स्पेस एक्स सरकारको नीतिबाट धेरै लाभान्वित भएका छन् । ट्रेजरी विभागका अनुसार यस वर्ष अमेरिकी सरकारको खर्च करिब ६.७५ खर्ब डलर हुनेछ । मस्कले यसको एक तिहाइ बचत गर्ने कुरा गरिरहेका छन् । चुनावी अभियानका क्रममा ट्रम्पले देशको ऋण घटाउने कुरा गरेका थिए तर उनले यस सम्बन्धमा कुनै खास योजना भने पेस गरेका छैनन् । मस्कले ट्रम्प र अन्य रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेद्वारहरूका लागि कम्तीमा १३२ मिलियन डलर खर्च गरेका छन् । उनी २०२४ को चुनावमा सबैभन्दा बढी चन्दा दिने व्यक्तिहरूको शीर्ष सूचीमा समेत परेका छन् । मस्क २७२ बिलियन डलरको साथ विश्वको सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् । (एजेन्सीको सहयाेगमा )
बंगलादेशका राष्ट्रपतिलाई अपदस्थ गर्न दबाब
काठमाडौं । गत अगस्टमा अपदस्थ पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई हटाउन आन्दोलन गरेको समूहले बंगलादेशका राष्ट्रपति मोहम्मद शहाबुद्दीनलाई राजीनामा दिन दबाब परेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले सोमबार जनाएका छन् । ‘छुप्पु’ भनेर चिनिने ७४ वर्षीय शहाबुद्दीन सन् २०२३ मा अपदस्थ पूर्वप्रधानमन्त्री हसिनाको अवामी लिगको बहुमत रहेको संसद्बाट निर्वाचित भएका थिए । यो पद संवैधानिक भएपनि उनको पदबाट हट्ने सम्भावनाले संवैधानिक शून्यताको डर पैदा गरेको छ । ‘राष्ट्रपतिलाई हटाउनेबारे कुनै पनि निर्णय राजनीतिक सहमतिका आधारमा हुनेछ,’ हसिनाको भारत पलायनसँगै घोषणा भएको राजिनामापछि बनेको अन्तरिम सरकारका प्रेस सल्लाहकार शफिकुल आलमले सोमबार भने । अन्तरिम सरकारको नेतृत्व नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता मोहम्मद युनुसले ‘मुख्य सल्लाहकार’का रूपमा गरिरहेका छन् । सरकारका प्रवक्ता सैयदा रिजवाना हसनले शहाबुद्दीनलाई हटाउने विषयमा छलफल भइरहेको बताएका छन् । हसनले आइतबार पत्रकारहरूसँग भने, ‘क्रान्तिपछि बनेको सरकारले फासीवादी सरकारले छानेको राष्ट्रपतिलाई कायम राख्ने कि नराख्ने भन्ने विषयमा विचार गर्नुपर्छ।’ ‘उहाँलाई हटाउनुपर्ने माग आन्दोलनको भावनासँग मेल नखाने दाबीका आधारमा आएको हो,’ उनले भने। यसै महिनाको सुरुमा शहाबुद्दीनले हसिनाको राजीनामा पत्र आफूले कहिल्यै नदेखेको बताएपछि चर्को विरोध भएको थियो । त्यसको केही समयपछि युनुसको सरकारमा कार्यरत विद्यार्थी नेता आसिफ नजरुलले उक्त टिप्पणी ‘उनी ९राष्ट्रपति० को शपथको उल्लंघन’ भएको आरोप लगाएका थिए । गत हप्ता राष्ट्रपति भवनपरिसरमा आक्रमण गर्न खोज्ने सयौंको भीडसँग प्रहरीबीच झडप हुँदा ३० जना अधिकारी र प्रदर्शनकारी घाइते भएका थिए । रासस
विश्वभर डलरको राज कायमै, हिस्सा ४९ प्रतिशत
काठमाडौं । अमेरिकाको मुद्रा डलरले विगत आठ दशकदेखि विश्वमा शासन गर्दै आएको छ । विश्वका धेरै देशका मुद्राले यससँग प्रतिस्पर्धा गर्न खोजे पनि सफल हुन सकेका छैनन् । विश्वको ग्लाेबल सिस्टममा डलरको हिस्सेदारी ४९ प्रतिशत पुगेको छ, जुन १२ वर्षयताकै उच्च हो । स्विफ्ट डाटामा यो कुरा बाहिर आएको हो । पछिल्लो दुई वर्षमा ग्लाेबल पेमेन्टमा डलरको हिस्सा नौ प्रतिशतले बढेको छ । डलरको भाउ बढेसँगै सुनको चमक भने घटेको छ । दिनहुँ नयाँनयाँ कीर्तिमान बनाइरहेको सुन शुक्रबार डलरको बलमा ओरालो लागेको हाे । सोमबार डलर बलियो भएकाले सुनको भाउ घटेको हो । डलरको बढ्दो खतराले युरोको उत्साहलाई निराशामा बदलेकाे छ । पछिल्लो दुई वर्षमा ग्लाेबल पेमेन्टमा युरोको हिस्सा ३९ प्रतिशतबाट २१ प्रतिशतमा झरेको छ । यो एक दशकयताकै न्यून हो । यसैबीच चीनको मुद्रा युआनको अंश दुई प्रतिशतबाट बढेर पाँच प्रतिशत पुगेको छ । हालैका वर्ष अमेरिकी डलरले आफ्नो चमक गुमाउँदै गएको भनेर धेरै चर्चा भए पनि तथ्याङ्कले भने अर्कै कुरा बताउँछ । डलर कमजोर हुनुको सट्टा बलियो हुँदै गएको छ । कसरी बढ्यो डलर ? अमेरिकी डलरले करिब आठ दशकदेखि विश्व अर्थतन्त्रमा एकाधिकार कायम गरेको छ । यो संसारको सबैभन्दा सुरक्षित सम्पत्तिमध्ये एक मानिन्छ । विश्व आपसी व्यापारका लागि यही मुद्रामा निर्भर हुँदै आएको छ । सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमा आक्रमण गर्दा अमेरिकाको नेतृत्वमा पश्चिमा राष्ट्रले त्यसमाथि धेरै किसिमका आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएका थिए । रुसको विदेशी मुद्रा सञ्चितिको करिब आधा हिस्सा फ्रिज भयाे । जसकारण धेरै देश डलरबाट टाढा हुन चाहन्छन् । तर डलरलाई कमजोर बनाउने विभिन्न किसिमका प्रयास असफल हुँदै आएका छन् । आज पनि डलर विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूको कोषमा सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो । याे पनि: सुन थुपारेको थुपार्यै, यस कारण बढ्दैछ मूल्य १० हजार करोड बराबर भारूको वसियत चार जना, बम्बई उच्च अदालतबाट प्रमाणित हुने
