विश्वकै पहिलो पोर्टेबल मोबाइल अस्पताल शुरू : २०० जनाको तत्काल उपचार गर्न सकिने
भारत । भारतको गुरुग्राममा विश्वकै पहिलो पोर्टेबल अस्पताल निर्माण गरिएको छ । ‘आरोग्य मैत्री घन’, नाम दिइएको यो अस्पताल शनिबार गुरुग्राममा शुरू गरिएको हो । स्वदेशी डिजाइनमा निर्माण गरिएको यो अस्पतालबाट घाइतेको उपचारको लागि घटनास्थलमा पुर्याएर एक घण्टाभित्र जडान गरी तुरुन्त उपचार सेवा शुरु गर्न सकिन्छ। प्याकर्स प्रोडक्ट्सका प्रबन्ध निर्देशक अमित चौधरीले दिएको जानकारी अनुसार ‘आकस्मिक स्थलमा पुगेको एक घण्टाभित्रै जोडजाड (एसेम्बल) गरी स्थापना गर्न सकिने यो अस्पताल हामीले आफ्नै मौलिकतामा आधारित भएर डिजाइन गरेका हौं ।’ ‘यो कुनै पनि आपतकालीन क्षेत्रमा वा प्रकोप प्रभावित क्षेत्रमा घाइतेलाई तत्काल उपचार पुर्याउँन प्रयोग गर्न सकिन्छ । चाहे त्यो भूकम्प, बाढी, डढेलो, आगलागी वा युद्ध प्रभावित क्षेत्र किन नहोस् यो अस्पताल उत्तिकै सहज र प्रभावकारी छ ।’ उनले भने । युद्धग्रस्त क्षेत्रमा तत्काल पुर्याएर गोली लागेको घाउको समेत चिरफार उपचार गर्न सकिन्छ । अत्यावश्यक स्थानमा पुर्याएर कुनै पनि समयमा दुई सय जनासम्म बिरामीको उपचार गर्न सकिने यो अस्पताल दुर्गम स्थनानका निम्ति बरदान नै साबित हुन सक्छ । भीष्म (सहयोग हित र मैत्रीका लागि भारत स्वास्थ्य पहल) फोर्सका प्रमुख एयर वाइस मार्शल तन्मोय रोयले यस्तो सेवा विस्तारबाट कुनै पनि विपत्तिका बेला १५ मिनेटभित्र सर्जिकल स्टेशन स्थापना सहित सेवा प्रवाह गर्न सकिने दाबी गरेका छन्। ‘जब यो क्युब अस्पताल विपत्ति भएको स्थानमा पुग्छ त्यहाँ घाइते हरूको उपचारका निम्ति आवश्यक सबै सुविधाहरू एकै साथ उपलब्ध हुन्छन् । हामीसँग सबै सेवा सुविधाहरू उपलब्ध छन् । घटनास्थलमा आइपुगेको १५ मिनेट भित्रमा प्रारम्भिक काम गर्न सकिन्छ जुन मेरो जानकारीमा भएसम्म अरू कुनै एजेन्सीले पनि शुरु गर्न सकेका छैनन् ।’ प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीद्वारा शुरु गरिएको र स्वास्थ्य मन्त्रालय, रक्षा मन्त्रालय र राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदद्वारा संयुक्त रूपमा विकसित गरिएको ‘आरोग्य मैत्री परियोजना’को यो नवीनतम उपलब्धी हो। यसले भारतको मानवीय उद्धार प्रयास र आपतकालीन प्रतिक्रिया क्षमतामा आमूल परिवर्तनको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यस परियोजना अन्तर्गत भारतले प्राकृतिक प्रकोप वा मानवीय सङ्कटबाट प्रभावित कुनै पनि विकासोन्मुख देशलाई अत्यावश्यक चिकित्सा सामग्री उपलब्ध गराउने नयाँ दिशामा ढोका पनि खोलेको छ । ‘आरोग्य मैत्री’ परियोजना विश्वव्यापी स्वास्थ्य सेवा विस्तारमा अग्रणी संस्थाको रूपमा विकसित भएको छ । साथै यस परियोजनाको प्रमुख अवयव ‘अभिनव आरोग्य मैत्री एड क्युब’, एक मोड्युलर ट्रमा व्यवस्थापन र सहायता प्रणाली हो जुन शान्ति वा युद्धको समयमा, सामूहिक हताहतीका घटनामा द्रुतरूपमा तैनाथ गराउँनका लागि डिजाइन गरिएको हो। निर्माताका अनुसार यो विशेष परियोजना ‘प्रोजेक्ट भीष्मू नामको बृहत् पहलको एक भाग हो ।’ सहयोग, हित र मैत्रीका लागि भारत स्वास्थ्य पहल ( द्रुत प्रतिक्रिया र व्यापक हेरचाहु को नारालाई जोड दिँदै २०० घाइतेहरूको उपचार गर्न तयार पारिएको यो अस्पताल भारतको महत्त्वपूर्ण उपलब्धी हो । सामूहिक हताहतीका घटनाहरूको सामना गर्न र घटनास्थलमा अत्यावश्यक आधारभूत सहायतादेखि उन्नत चिकित्सा र सर्जिकल हेरचाहसम्मका सुविधा यस मोबाइल अस्पतालमा उपलब्ध हुनेछन् । रासस
एक वर्षमै सवा लाख भारतीयले बैंकको जागिर पाए
एजेन्सी । भारतीय बैंकहरूले रोजगारी प्रदान गर्न उल्लेखनीय प्रगति हासिल गरेका छन् । बैंकहरूले रोजगारी प्रदान गर्ने गति पछिल्लो दशकमा सबैभन्दा तीव्र भएको हो । सन् २०१२ पछि २०२३ मा बैंकिङ क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी मानिसले रोजगारी पाएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । आगामी वर्ष २०२४ मा पनि यो क्रम जारी रहने बैंकिङ क्षेत्रका शीर्ष अधिकारीहरूले अनुमान गरेका छन् । इकोनोमिक टाइम्समा प्रकाशित समाचारअनुसार नयाँ नियुक्तिको प्रतिस्पर्धा गत वर्षको कीर्तिमानभन्दा बढी हुन सक्छ । यतिमात्र होइन, यो संख्या अहिलेसम्मकै उच्च स्तरमा पुग्न सक्छ । रिजर्भ बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष सार्वजनिक र निजी क्षेत्रका बैंकले मिलेर १ लाख २३ हजार कर्मचारीलाई रोजगारी दिएका छन् । यो संख्या पछिल्लो १० वर्षमा सबैभन्दा बढी हो । यस अवधिमा निजी बैंकहरूले द्रुत नियुक्तिहरू गरेका छन्। भर्ती विशेषगरी ग्राहक इन्टरफेस र प्रविधि प्रकार्यहरूमा गरिएको थियो । निजी बैंकहरूको उद्देश्य टायर ३ र ग्रामीण क्षेत्रमा आफ्नो शाखा सञ्जाल द्रुतरूपमा विस्तार गर्नु हो । २०१२ मा १ लाख २४ हजार रोजगारी सन् २०२२ को तुलनामा २०२३ मा कर्मचारी संख्या ६१ प्रतिशतले बढेको छ । यसको असर वार्षिक आधारमा ७.४ प्रतिशतले बढेर कुल कर्मचारी संख्या १७ लाख ६० लाख हजार पुगेको छ । बैंकिङ क्षेत्रले २०११ मा १ लाख २५ हजार नयाँ कामदारका साथमा अहिलेसम्मकै उच्च वार्षिक रोजगार वृद्धि देखेको थियो । त्यसपछि २०१२ मा १ लाख २४ हजारलाई बैंकले रोजगारी दिएको थियो । हरेक दिन ३ सय ५० नयाँ कर्मचारी थप इटीको रिपोर्टअनुसार निजी क्षेत्रको दिग्गज एचडीएफसी बैंक, आईसीआईसीआई बैंक, एक्सिस बैंक, कोटक महिन्द्रा बैंक, इन्ड्सइन्ड बैंक, आईडीएफसी फर्स्ट बैंक, बन्धन बैंक र एयू बैंकसहित १५ निजी बैंकहरूले २०२३ को हरेक दिन लगभग ३ सय ५० नयाँ कर्मचारी भर्ती गरेका छन् । यसमा बदली नियुक्तिको तथ्यांक पनि जोड्ने हो भने हरेक दिन ६ सय कामदारको संख्या पुग्छ । यसका आधारमा आगामी वर्ष कर्मचारी संख्याले २०११ को कीर्तिमानी आँकडा पार गर्न सक्ने छ । बैंकहरूले ग्रामीण विकासको फाइदा लिँदै एचडीएफसी बैंकका प्रमुख अर्थशास्त्री अभिक बरुआले खुद्रा कर्जा, आवासको माग र अर्थतन्त्रमा उछालका कारण बैंकहरूमा कर्मचारीहरूको माग बढेको बताउँछन् । एक्सिस बैंकका एचआर हेड राजकमल वेम्पती प्रत्येक बैंकले ग्रामीण क्षेत्रको वृद्धिको फाइदा लिन चाहने बताउँछन् । बैंकहरू तीव्ररूपमा अर्धससहरी र ग्रामीण क्षेत्रमा पुगेका छन् । बैंकमा जागिरको बढ्दो अवसरबीच बैंकहरूले पुराना कर्मचारीलाई कायम राख्न पनि समस्या भोगिरहेका छन् । बैंकहरूमा रोजगारी बढ्नुका कारण खुद्रा कर्जाको तीव्र वृद्धि, आवासको माग र अर्थतन्त्रको वृद्धिले पनि बैंकहरूमा जनशक्तिको ठूलो माग सिर्जना गरिरहेको छ । २०२२ को तुलनामा २०२३ मा कर्मचारी संख्या ६१ प्रतिशतले बढेको छ । यो संख्या चालू आवमा १ लाख २३ हजारबाट बढ्ने अनुमान छ । २०२३ अघि २०११ मा १ लाख २५ हजार र २०१२ मा १ लाख २४ हजार कर्मचारी नियुक्त भएका थिए ।
भारतका सर्वाधिक धनाढ्य अम्बानीले किन भारतीय अर्थतन्त्र ४ सय खर्ब डलर पुग्ने आशा राखे ?
एजेन्सी । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भारतको अर्थतन्त्रलाई ५० खर्ब अमेरिकी डलरबराबर पुर्याउने लक्ष्य राखेका छन् । तर, देशको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी रिलायन्स इन्डस्ट्रिजका अध्यक्ष तथा भारतकै सर्वाधिक धनी मुकेश अम्बानीले कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) वृद्धिको गतिलाई ध्यानमा राख्दै यस दशकको अन्त्यसम्ममा भारतको ऊर्जा आवश्यकता दोब्बर हुनुपर्ने बताएका छन् । संसारका धनाढ्यमध्ये पर्ने अम्बानीले सन् २०४७ सम्ममा भारतको अर्थतन्त्रको आकार ४ सय खर्ब डलरबराबर पुग्ने दाबी गरेका छन् । अहिले भारतको अर्थतन्त्रको आकार ३५ खर्ब डलरबराबर छ । अम्बानीले भारत विश्वको तेस्रो ठूलो ऊर्जा उपभोक्ता भएको र यस दशकको अन्त्यसम्ममा भारतमा ऊर्जाको माग दोब्बर हुने गरी जीडीपी वृद्धिलाई समर्थन गर्ने बताएका छन् । ‘भारतको जीडीपी वृद्धिलाई समर्थन गर्न भारतमा ऊर्जाको ठूलो आवश्यकता छ । मानिसले स्वच्छ र हरित ऊर्जा प्रयोग गरेर प्रगति गर्नुपर्छ र प्रकृतिलाई संरक्षण गर्नुपर्छ,’ भारतको अर्थतन्त्रको वृद्धिबारे गुजरातको गान्धीनगरमा रहेको पण्डित दीनदयाल ऊर्जा विश्वविद्यालयमा अम्बानीले भने, ‘यो दशकको अन्त्यसम्ममा भारतको ऊर्जा आवश्यकता दोब्बर हुनुपर्दछ ।’ अम्बानीले आगामी २५ वर्षमा भारतले आर्थिक वृद्धिको हिसाबले ठूलो वृद्धि रेकर्ड गर्न सक्ने र यसका लागि भारतले स्वच्छ, हरित र दिगो ऊर्जा लागू गर्नुपर्ने बताएका छन् । भारतमा बलियो ऊर्जा पूर्वाधार निर्माण गर्न आवश्यक रहेको र यसले आफ्नो ऊर्जा आवश्यकताहरू पूरा गर्न सक्ने अम्बानीले बताए । यससँगै अम्बानीले देशका हरेक व्यक्ति र हरेक आर्थिक गतिविधिलाई कसरी सस्तो ऊर्जा उपलब्ध गराउन सकिन्छ भन्ने विषयमा काम गर्नुपर्ने पनि बताएका छन् । यसका साथसाथै अम्बानीले भारतमा जीवाश्म इन्धनबाट स्वच्छ र हरित ऊर्जामा तत्काल रूपान्तरण गर्नुपर्ने बताएका हुन् ।