अटो

काठमाडौं । मेरोअटो अटोमोटिभ कनक्लेभ २०८१ आयोजना हुने भएको छ । अटोमोटिभ्स प्रालिले फागुन २८ गते (बुधबार) उक्त कनक्लेभ आयोजना गर्ने भएको हो । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दामोदर भण्डारीले बिहान ९ बजे कनक्लेभको उद्घाटन गर्ने छन् । नेपालको समग्र अटोमोबाइल क्षेत्रका विद्यमान समस्या, तिनको समाधानका उपाय, स्वदेशमै सवारी उत्पादनको सम्भावना र चुनौती लगायत विषयमा बृहत् छलफल गर्ने उद्देश्यले कनक्लेभ आयोजना गरिएको हो । अटोमोटिभ कनक्लेभ तीन सत्रमा सञ्चालन हुनेछ । पहिलो सत्र (११ बजेदेखि १२ः३० बजेसम्म)मा ‘निजी सवारी : आजको आवश्यकता’ विषयमा बहस हुनेछ । मेरोअटोका सम्पादक सागर गजुरेलले सहजीकरण गर्ने यो सत्रमा उद्योग वाणिज्य महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष अन्जन श्रेष्ठ, साइमेक्स इंककी प्रबन्ध निर्देशक यमुना श्रेष्ठ, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार विशेषज्ञ रवि शंकर सैंजु र काठमाडौं विश्वविद्यालयका प्राध्यापक डा. विराज सिंह थापा वक्ताको रूपमा रहेका छन् । त्यस्तै, दिउँसो १ बजे सुरू हुने दोस्रो सत्रमा ‘सार्वजनिक सवारी : समस्या र समाधान’ विषयमा बहस हुनेछ । यस सत्रका वक्ताहरूमा बागमती प्रदेश सरकारका श्रम, रोजगार तथा यातायातमन्त्री प्रमेभक्त मर्हजन, सार्वजनिक यातायात केन्द्रीय महासंघका अध्यक्ष डोलनाथ खनाल, नाडाका निवर्तमान अध्यक्ष ध्रुव थापा, भौतिक पूर्वाधर तथा यातायात मन्त्रालयका सहसचिव कृष्णराज पन्त र सीजी मोटर्सका सीईओ हेमन्त अग्रवाल छन् । यो सत्रमा मोडेरेटरको भूमिकामा आशिष गजुरेल रहेका छन् । ‘सवारी उत्पादनको नयाँ गन्तव्य’ विषयक अन्तिम सत्र दिउँसो ३ः३० बजे सुरू हुनेछ । यो सत्रमा नेकपा एमालेका सांसद योगेश भट्टराई, नेपाली काँग्रेसका सांसद उदय शमशेर राणा, एकीकृत समाजवादीकी नेतृ रामकुमारी झाँक्री र उद्योग वाणिज्य महासंघका गोल्छा ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक शेखर गोल्छाले आफ्ना धारणा राख्ने छन् । यस सत्रको सहजीकरण रुपेश श्रेष्ठले गर्नेछन् । अटोमोटिभ कनक्लेभ मेरोअटोको आधिकारिक फेसबुक पेज र युट्युबबाट प्रत्यक्ष प्रसारण हुनेछ । यस कनक्लेभको प्रमुख साझेदारी सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल रहेको छ ।

काठमाडौं । अटो व्यवसायीहरूको दशैंको रूपमा हेरिने ‘नाडा अटो शो’को विषयमा धेरैको चासो हुन्छ । नयाँ अटो शोमा नयाँ सवारी साधनको प्रदर्शनले सेवाग्राहीलाई नयाँ सवारी खरिद गर्न लालायित मात्रै बनाउँदैन, व्यवसायीहरुले नाडा अटो शोमा स्टल राखेर आकर्षक आम्दानी र ब्राण्डिङ गर्ने अवसर पनि पाउँछन् । लामो समयदेखि एकजुट भएर नाडा अटो शोको आयोजना गर्दै आएका अटो व्यवसायी यस पटक भने विभाजित बने । अर्थात् नाडाजस्तै अर्कै संस्था खोलेर ‘हामी अब फरक-फरक भयौं’ भन्ने सन्देश अटो व्यवसायीले दिएका छन् । उसो त नाडा अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपालभित्रका केही पदाधिकारीले औपचारिक रूपमा अटो व्यवसायी विभाजन भएको विषय स्वीकार गर्न तयार नभए पनि उनीसँगको अनौपचारिक कुराकानीमा भने नाडाभित्रको विवाद खुलस्त रूपमा सुनाउँछन् । परिणामस्वरूप नाडा विभाजन भएर अहिले अर्को संस्था ‘नेपाल अटोमोबाइल्स इम्पोर्टस् एण्ड म्यानुफ्याक्चरस एसोसिएसन’ दर्ता भइसकेको छ । जसको तदर्थ समितिको संयोजक रितुसिंह वैद्य बनिसकेकी छन् । अबको ६ महिनाभित्र साधारणसभा बोलाएर नयाँ कार्यसमिति निर्माण गर्नुपर्ने दायित्व व्यवसायी वैद्यसामु छ । अटो व्यवसायीहरू विभाजित हुँदा धेरैको चासोको विषय थियो अब नाडा अटो शोको आयोजना कुन संस्थाले गर्छ ? नाडा अटो शोको आयोजना नाडाले गर्दै आएको भएपनि त्यसमा सहभागी हुने अधिकांश ठूला अटो व्यवसायीहरु अहिले नेपाल अटोमोबाइल्स इम्पोर्टस् एण्ड म्यानुफ्याक्चरस एसोसिएसनमा सक्रिय बनेका छन् । उनीहरूले नाडाको सदस्यता नत्यागेर कायमै राखे पनि उनीहरु अब नाडाभन्दा बढी सक्रिय र प्राथमिकता नयाँ संस्थालाई राख्नेछन् भन्ने विषय बुझ्न धेरै कठिन छैन । यही विषयलाई अड्कल गर्दै अब नाडा कुन संस्थाले आयोजना गर्छ ? नाडा अटो शोमा उनीहरु सहभागी हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने विषय चासोको रूपमा हेरिएको थियो । यही बीचमा नाडाले आगामी आर्थिक वर्षको भदौमा हुने १७औं संस्करणको ‘नाडा अटो शो २०२५’ को स्टल बुकिङका लागि रजिष्ट्रेशन खुल्ला गरेर नाडा अटो शो आयोजना गर्ने अधिकार आफूमा भएको प्रष्ट्याएको छ । विगतमा केही ढिला रजिष्ट्रेशन खुल्ला गर्ने गरेको नाडाले यस पटक भने धेरैको कौतुहलता मेट्न चाँडै नै जिष्ट्रेशन खुल्ला गरेको छ । नाडाका उपाध्यक्ष पुस्कर ओझाका अनुसार नाडा अटो शो आगामी भदौ ३ देखि ८ गतेसम्म भृकुटीमण्डपमा हुनेछ । यसवर्ष पनि गोलाप्रथा प्रक्रियाबाटै स्टल उपलब्ध गराइने उनको भनाइ छ । उपाध्यक्ष ओझाले नाडा अटो शो २०२५ को सन्दर्भमा भारत र चीन लगायतका अटोमोबाइल्स कम्पनीहरूबाट सोधखोज भएपछि छिट्टै नै रजिष्ट्रेशन खुल्ला गरिएको जानकारी दिए । नाडा अटो शोको लागि रजिष्टेशन खुल्ला भएपनि अब देशका ठूला व्यवसायीहरु सहभागी हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने विषयलाई पनि चासोको रुपमा हेरिएको छ । किनकि नाडा विभाजन भएर गाडी आयात गर्ने ठूलो व्यवसायी नेपाल अटोमोबाइल्स इम्पोर्टस् एण्ड म्यानुफ्याक्चरस एसोसिएसनमा आवद्ध भएका छन् । यो संस्थामा आवद्ध व्यवसायीले अब नाडाभन्दा बढी प्राथमिकता नयाँ संस्थालाई दिन्छन् । नाडासँगको विवादले उनीहरु अब नाडा अटो शोमा सहभागी हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने विषयलाई चासोका रुपमा हेरिन थालिएको छ । किनकि नाडामा विवाद भएर नै अहिले टोयोटा गाडीको आधिकारिक बिक्रेता युनाइटेड ट्रेडर्स, बीवाईडीको आधिकारिक बिक्रेता साइमेक्स इंक, किया गाडीको आधिकारिक बिक्रेता कन्टिनेन्टल ट्रेडिङ, होन्डा आधिकारिक बिक्रेता स्याकार ट्रेडिङ, एमजीको आधिकारिक बिक्रेता पारामाउन्ट मोर्टर्स, हुण्डाई गाडीको आधिकारिक बिक्रेता लक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टल, अशोक लेल्याण्डको आधिकारिक बिक्रेता आइएमई मोटर्स, ओमोडा गाडीको आधिकारिक बिक्रेता एसपीजी अटोमोबाइल्स र फोर्ड गाडीको आधिकारिक बिक्रेता जिओ फोर्डले नयाँ संस्थाको सदस्यता लिएका छन् । यस्तै, एमडब्लू, टाटाको आधिकारिक बिक्रेता सिप्रदी ट्रेडिङ, महिन्द्राको आधिकारिक बिक्रेता अग्नी इन्ककर्पोरेट, बजाज बाइकको आधिकारिक बिक्रेता हंशराज हुलासचन्द एण्ड कम्पनी र रोयल इन्फिल्डको आधिकारिक बिक्रेता अल्फा अटोमेटिभ पनि नयाँ सदस्य बनेर नयाँ संस्थामा आवद्ध भएका छन् । नेपालका बिग कर्पोरेट हाउसले नेतृत्व गरेका यी कम्पनीहरुको कारण नै विगतमा नाडा अटो शो सफलताका साथ सम्पन्न हुने गरेको थियो भने यी अटो कम्पनीले लै नाडा अटो शोमा बढी स्पेस प्रयोग गरेर नाडाको बिजनेस बढाउन पनि सहयोग गर्ने गरेका थिए । अहिले अटो व्यवसायीबीच नै विवाद बढ्दा अब बिग कर्पोरेट हाउसले सञ्चालन गरेका यी कम्पनी नाडा अटो शोमा सहभागी हुन्छन् वा नयाँ संस्था आफैले यस्तै किसिमको पृथक प्रदर्शनी आयोजना गर्छ भन्ने विषय चासोका रुपमा हेर्न थालिएको छ । नयाँ संस्था स्थापना भएपनि ठूला कर्पोरेट आउसले सञ्चालन गरेका कम्पनीका सदस्य नाडामा निष्कृयजस्तै बनेको एक अधिकारी बताउँछन् । विगतमा नियमित छलफल तथा भेटघाट हुने भए पनि अहिले उनीहरू नाडाप्रति वेवास्ता गरेको जस्तो देखिएको नाडाका एक पदाधिकारीले बताए । नाडाले भने नाडा अटो शो २०२५ मा मा विगतको जस्तै सबै व्यवसायीले सहभागी जनाउने अपेक्षा र विश्वास गरेको छ । नाडामा हाल गाडी बिक्रेतासँगै वर्कसप सञ्चालकदेखि स्पेयर पाट्र्स बिक्रेता र सबडिलरहरु पनि आवद्ध छन् । ‘नयाँ संस्था खोलिए पनि त्यहाँ सदस्य नाडामा पनि छन्, दुवै संस्थालाई सँगै अगाडि बढाउनुपर्ने सबैको जिम्मेवारी हो, नाडा अटो शो नाडाले नै आयोजना गर्ने हो, यस विषयमा कुनैको केही आपत्ति छैन,’ उपाध्यक्ष ओझाले भने । नाडाका उपाध्यक्ष उपाध्यक्ष तेजनारायण शाह पनि नयाँ संस्था स्थापनाले नाडालाई कुनै प्रभाव र असर नपर्ने धारणा राख्छन् । ‘संस्था विभाजन भएर बलियो हुँदैन, बलियो बनाउनलाई सबैले मिलेरै जानुपर्छ, संस्था खोलिनु सामान्य हो । तर, त्यसलाई कार्यान्वयन गरेर गरेर अगाडि बढाउन सक्नु पनि चुनौती छ,’ उनले भने । नयाँ संस्था खोल्नुलाई नाडा अध्यक्ष करण चौधरीले भने आपत्ति जनाउँदै आएका छन् । उनले व्यवसायी विभाजित भएर काम गर्न नसकिने धारणा राख्दै आएका छन् ।

इभान एस्पिनोसा । फाइल तस्बिर काठमाडौं । निसानले इभान एस्पिनोसालाई आफ्नो नयाँ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मा नियुक्त गरेको छ । दुई दशकदेखि कम्पनीसँग आबद्ध रहेका एस्पिनोसालाई विगतका वर्षहरूमा घोटाला, व्यवस्थापकीय अस्थिरता र बिक्रीमा गिरावटका कारण बदनाम भएको कम्पनीलाई पुनर्जीवित गर्ने जिम्मेवारी कम्पनीले दिएको छ । ४६ वर्षीय एस्पिनोसा मेक्सिकोका नागरिक हुन् र निसानका मुख्य योजना अधिकृत हुन् । अब उनले तेस्रो ठूलो जापानी कार निर्माता कम्पनीको नेतृत्व गर्नेछन् । यससँगै निसानले ६ वर्षमा चौथो पटक सीईओ नियुक्त गरेको छ । सन् २००३ मा पहिलो पटक निसानको मेक्सिको शाखामा प्रवेश गरेका एस्पिनोसा दक्षिणपूर्वी एसिया र युरोपमा पनि विभिन्न पदहरूमा काम गरिसकेका छन् । उनी अप्रिल १ देखि सीईओको रूपमा कार्यभार सम्हाल्नेछन् । सूत्रहरूका अनुसार निसानको बिग्रँदो आम्दानी र यो वर्ष होन्डासँगको मर्जर वार्ता असफल भएपछि माकोटो उचिडामाथि राजीनामाको दबाब बढ्दै गएको थियो । एस्पिनोसाको नियुक्तिले मर्जर वार्ता पुनः सुरु हुने वा कुनै नयाँ साझेदारबाट लगानीको सम्भावना खुल्ने वा नखुल्ने स्पष्ट छैन । ब्रोकर फर्म सीएलएसएका जापानी अटोविश्लेषक क्रिस्टोफर रिच्टरले भने, ‘उनी एकदमै जोशिला उत्पादन विशेषज्ञ हुन् । निसानले उत्पादनलाई उच्च प्राथमिकता दिन चाहन्छ भन्ने यो राम्रो संकेत हो, किनकि निसान ब्रान्ड लामो समयदेखि दिशाहीन बन्दै गइरहेको छ । अनुभवी कर्मचारी एस्पिनोसाले उत्पादन योजना तथा विकासमा अनुभव राखेका छन् । साथै उनले निसानको वैश्विक उत्पादन रणनीति र पोर्टफोलियोको व्यवस्थापन गरेका छन् । उनी अप्रिल २०२४ मा कम्पनीको मुख्य योजना अधिकारी (सीपीओ)मा नियुक्त भएका थिए । कम्पनीको घोषणापछि आयोजित अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा एस्पिनोसाले भने, ‘मलाई यो निर्णयको बारेमा भर्खरै जानकारी दिइएको छ, म अझै यसलाई बुझ्ने प्रक्रियामा छु । हामीले धेरै सम्भावनाका ढोकाहरू खुला गर्न सक्छौं । होन्डासँग वार्ता पुनः सुरु हुने सम्भावनाबारे सोध्दा उनले प्रतिक्रिया दिन मानेनन् । २०१८ मा पूर्व अध्यक्ष कार्लोस गोसनलाई आर्थिक अनियमितताको आरोपमा टोकियोका अभियोजनकर्ताले हटाएपछि निसान कहिल्यै पूर्ण रूपमा उकासिन सकेको छैन । हालको वित्तीय वर्षमा (मार्च अन्त्यसम्म) निसानले तीन पटकसम्म नाफाको पूर्वानुमान घटाइसकेको छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा) संकटमा निसान : ६ वर्षमै चौथो सीईओको खोजी