फास्ट ट्रयाक आफैं बनाउने सरकारको निर्णय, ७ सदस्यीय अध्ययन समिति गठन
काठमाडौं, ७ पुस । सरकारले काठमाडौं–निजगढ फास्ट ट्रयाक आफैं बनाउने निर्णय गरेको छ । भारतीय कम्पनी आइएल एण्ड एफएसँगको सम्झौता तोडेर फास्ट ट्रयाक आफैं बनाउने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयको निर्णयलाई बिहिबार बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले अनुमोदन गरेको हो । ‘फास्ट ट्रयाक आफैं बनाउने मन्त्रालयको निर्णयलाई मन्त्रिपरिषद बैठकले अनुमोदन गरेको छ, अब थप प्रक्रिया अघि बढाउँछौं’, भौतिक पुर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रमेश लेखकले भने । मन्त्रिपरिषदले नै राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा. मिनबहादुर श्रेष्ठको नेतृत्वमा सात सदस्यिय अध्ययन समिति पनि गठन गरेको छ । समितिले फास्ट ट्रयाक निर्माणको मोडल र वित्तिय व्यवस्थापनबारे अध्ययन गरेर प्रतिवेदन सरकारलाई बुझाउने छ । त्यस्तै, मन्त्रिपरिषद बैठकले काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरणको पुनरावेदन समितिको अध्यक्षमा प्रमोद कुमार वैद्यलाई नियुक्त गरेको छ भने नेपाल औषधी लिमिटेडको महाप्रबन्धकमा रोबस कुसुम सुवेदीलाई नियुक्त गरेको छ । त्यस बाहेक राष्ट्रिय फुटबल टिमलाई ७५ लाख पुरस्कार दिने निर्णय पनि बिहिबारको मन्त्रिपरिषद बैठकले गरेको छ । शुक्लाफाँट वन्यजन्तु आरक्षको नाम परिर्वतन गर्दै राष्ट्रिय निकुञ्जका रुपमा स्तरोन्नति गर्ने निर्णय पनि सरकारले गरेको छ ।
प्रभु बैंकको सेयर कारोबार आगामी सातादेखि खुल्ने, राष्ट्र बैंकले दियो अनुमति
काठमाडौं, ७ पुस । नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रभु बैंकको सेयर कारोबार फुकुवा गरेको छ । राष्ट्र बैंकको बिहीबार बसेको सञ्चालक समिति बैठकले प्रभु बैंकको सेयर कारोबार फुकुवा गर्ने निर्णय गरेको हो । सञ्चालक समितिले बिहीबार प्रभु बैंकको सेयर कारोबार खोल्नको लागि नेपाल स्टक एक्सचेन्जलाई पत्र लेख्ने समेत निर्णय गरिसकेको छ । राष्ट्र बैकका प्रबक्ता नारायण पौडेलका अनुसार प्रभु बैंकको सेयर कारोबार खोल्ने विषयमा सञ्चालक समितिमा छलफल भएको र अव छिट्टै निर्णय सार्वजनिक हुने छ । ग्राण्ड बैंक प्रभु बैंकमा मर्जर भएर एकीकृत कारोबार सुरु भएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रभु बैंकतर्फको मात्र कारोबार फुकुवा गरेर ग्राण्ड बैंकको खराव कर्जा धेरै भएको भन्दै कारोबार रोक्न निर्देशन दिएको थियो । सो निर्देशन पश्चात प्रभु बैंकको मात्र दुई दिन सेयर कारोबार भएको थियो । तर ग्राण्ड बैंक र प्रभु बैंक एकआपसमा गाभिएर एकीकृत कारोबार सुरु गरेपछि प्रभु बैंकको मात्र सेयर कारोबार गर्न नमिल्ने भन्दै धितोपत्र बोर्डले प्रभु बैंकको पनि कारोबार रोकेको थियो । नेपाल स्टक एक्सचेन्जले प्रभु बैकको मात्र कारोबार खोल्दा दुईदिन कारोबार भएको थियो भने सेयर मुल्य १० प्रतिशतले बढेको थियो । राष्ट्र बैंकले ग्राण्ड तर्फको खराब कर्जाको अबस्था जटिल रहेको भन्दै ग्राण्डतर्फको सेयर कारोबार रोकेर कर्जा असुल गर्न प्रभु ब्यवस्थापनलाई दबाब दिइरहेको थियो । बितेको तीन महिनामा प्रभु बैंकले खराब कर्जा असुलीमा उल्लखनीय प्रगति गरेको आधारमा राष्ट्र बैंकले सेयर कारोबार खोल्न अनुमति दिएको राष्ट्र बैंकका एक सञ्चालकले जानकारी दिए । आगामी साताबाट प्रभु बैंकको सेयर नियमित कारोबार हुने भएपछि झण्डै दुई बर्षदेखि पीडित बनेका प्रभु र ग्राण्डका लगानीकर्ता पनि लाभान्वित हुने भएका छन् । साविकको ग्रान्ड बैंक र प्रभु बैंक एक आपसमा गाभ्ने गाभिने कार्य सम्पन्न भई गत माघ २९ गतेदेखि प्रभु बैंक लिमिटेडको नामबाट एकीकृत कारोवार भएको थियो । चालु आर्थिक बर्षको पहिलो त्रैमासमा २८ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको प्रभुको चुक्ता पूँजी पाँच अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ छ ।
नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय हवाई रुट २० मिनेट छोट्टियो, भारतको अधिकांश आकास नेपालका लागि खुला
काठमाडौं ७, पुस । नेपाल र भारतबीच हवाई सेवाको पहुँच विस्तारको विषयमा नयाँ सम्झौता भएको छ । भारतको नयाँ दिल्लीमा बुधबार र विहिबार भएको हवाई सेवा तथा हवाई ट्राफिक संचालन गर्ने तथा हवाई मार्ग र प्रवेश विन्दु सम्वन्धमा नयाँ सम्झौता भएको छ । नेपाल र भारतबीच भएको दुईपक्षिय हवाई सेवाको हिमालयन रुट २ (बाग्डोग्रा—गुहाटी— सिलचर —इम्फाल) नामक हवाई रुट निर्धारण गर्न भारतीय पक्षले सहमति जनाएको छ । दुई पक्षिय सम्झौता अनुसार नेपालले मागेको हिमालयन रुटमा सहमति भएको हो । यो सहमति पश्चात काठमाडौं, बागडोरा, गुहाटी, सिलचर, इम्फाल, कुन्मीङ हुँदै हङ्कङ जोड्ने हवाई रुट खुला भएको छ । अहिले नेपालबाट हङ्कङ जान वंगलादेश हुँदै जानुपर्ने लामो दुरीलाई यो हिमालयन रुटको अनुमतिले एक सय नटिकल माइल तथा करीब २० मिनेटको हवाई दुरी छोटो हुने भएको छ । यो सहमति पछि नेपालबाट बाहिरिने र भित्रने हवाई रुट बढाउन नेपालले गरेको प्रस्तावलाई भारतले औपचारिक रूपमै सहमति दिएको उल्लेख छ । यो रुटबाट नेपाल भित्रदा अन्तर्राष्ट्रिय उडानका वायुसेवाले हाल सीमरामाथिको आकाश हुँदै आउनुपर्ने एउटै मात्र रुटलाई भारतले थप गरिदिएको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यले बताए । उनले बुधबार र बिहीबारको नेपाल भारत सहमतिको विज्ञप्ती पनि सार्वजनिक गरेका छन । विज्ञप्तीमा थप हवाई रुट दिने सहमति भएको उल्लेख छ । काठमाडौबाट विराटनगर तथा महेन्द्रनगर हुँदै भारतको आकाश भएर उडान गर्ने वायुसेवाले नयाँ र छोटो रुट पाएको हो । हिमालय रुट २ को अनुमतिले युरोप र हङकङ जाने रुटसमेत छोटो हुने भएको छ । यो अनुमतिले नेपालबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्ने वायुसेवाले प्रत्यक्ष लाभ लिन पाउने तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडानका अन्य विदेशी वायुसेवाले हिमालयन रुट प्रयोग गर्ने भएकोले नेपालले आर्थिक लाभ समेत पाउने भएको छ । हिमालयन रुटको अनुमतिले टोकियोबाट लण्डन जाने जहाजले पनि छोटो हवाई रुटका कारण नेपालको आकाश प्रयोग गरेर गर्न सक्ने भएकोले हवाई क्षेत्रको राजस्व बढ्ने प्राधिकरणको भनाइ छ । उड्डयन नियम अनुसार कुनै पनि देशमाथिको आकाशमा जहाज उडान हुँदा फ्लाई ओभर शुल्क तिर्नुपर्ने हुन्छ । यस्तो शुल्क देश अनुसार फरक फरक हुन्छ । नेपालले यो रुट खुला भएपछि अब उड्डयन नियमावलीमै यो फ्लाई ओशर शुल्क तोकिने भएको छ । अहिले भने प्राधिकरणले न्युनतम एरोनटिकल चार्स मात्र लिने गरेको जानकारी दिएको छ । हरेक उडानमै कम्तिमा साढे तीन लाख फाइदा हिमालयन रुटलाई अनुमति दिने सहमति पछि नेपाल वायुसेवा निगमलाई एउटा अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा कम्तिमा साढे तीन लाख फाइदा हुने भएको छ । काठमाडौंबाट हङ्कङ जाँदा बंगलादेश हुँदै जाने गरिएको अव हिमालय रुट २ प्रयोग गर्दा करीब २० मिनेटको दुरी छोटो पर्ने भएको छ । यो दुरी घटेपछि निगमलाई १३ सय लिटर इन्धन बचत, एकतर्फि उडानमै एक सय डलर, फ्लाई ओभर शुल्क घट्ने भएकोले हरेक उडानमा तीन लाख ६४ हजार रुपैयाँ फाइदा हुने छ । यसबाट समय, जहाजको इन्जिन आवर, इन्धन तथा नगद खर्चमा नै कम हुने उल्लेख छ । उडान दुरी छोटो भएपछि सम्वन्धित देशको आशास प्रयोग गरेवापत निगले तिर्दे आएको फ्लाई ओभर शुल्क उडानको दुरी अनुसार कम हुन्छ । हाल निगमले हरेक अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा नेपाली आकाशको प्रयोग गरेवापत नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई बाहिरिदा र भित्रदा ३४५/३४५ डलर बुझाउने गरेको छ । ओभर फ्लाइ ओभर शुल्कबापत सम्वन्धित मुलुकले लिने यस्तो रकममा भारत जाँदा २७० डलर, फर्कदा ३११ डलर, वंगलादेश जाँदा ४२० डलर, फर्कदा ४२० डलर नै तिर्दै आएको छ । निगमले चीन जाँदा ३०२ र फर्कदा २७० डलर, हङ्कङ जाँदा आउँदा १४२ डलर, म्यान्मार जाँदा÷आउँदा २३८ डलर तिर्दे आएको छ । यसरी विदेशी आकाश प्रयोग गरेवापत बुझाउनुपर्ने शुल्क निगमले काठमाडौबाट हङ्कङसम्म जादा १६ सय १० र फर्कदा १५ सय ४० डलर तिर्ने गरेको निगमले जानकारी दिएको छ ।
