लार्के र याङग्री नदिको पानी काठमाडौं ल्याउने काम अघि बढ्यो, डिपिआर निर्माणको तयारी
काठमाडौं, २२ कात्तिक । राजधानीमा मेलम्चीको पानी पछि लार्के र याङग्री नदिको पानी ल्याउने काम अघि बढेको छ । मेलम्ची नदिको पानीले मात्रै उपत्यकाको खानेपानी समस्या दिर्घकालिन रुपले समाधान नहुने भन्दै ती दुई नदिको पानी समेत तयारी सुरु भएको हो । प्रारम्भिक चरणको अध्ययन पुरा गरेको मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले ती नदिको पानी राजधानी ल्याउन सकिने निष्कर्ष निकालेको थियो । हाल लार्के र याङग्री नदिको पानी उपत्यका ल्याउने बारे डिपिआर निर्माणको तयारी भैरहेको छ ।‘प्रथम चरणको सम्भाव्यता अध्ययनले सकारात्मक नतिजा दिएपछि, अब डिपिआर निर्माणको काम अघि बढाउँदैछौं’, मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका इञ्जिनियर राजेन्द्र प्रसाद पन्तले विकासन्युजसँग भने । आयोजनाले स्पेनी कम्पनी इपिटिसालाई डिपिआर निर्माणका लागि छनौट समेत गरिसकेको छ । ‘डिपिआर निर्माणका लागि सम्झौता गर्ने प्रक्रियामा पुगेका छौं, अन्तिम छलफल चलिरहेको छ’, इञ्जिनियर पन्तले भने । मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले दोश्रो आयोजनाका रुपमा लार्के र याङग्री नदिको पानी काठमाडौं ल्याउने योजना अघि सारेको थियो । सो योजना अनुसार थप ३४ करोड लिटर पानी उपत्यका भित्रिनेछ । त्यसका लागि मेलम्ची नदिको मुहानबाट माथी ११ किलोमिटर लामो सुरुङ निर्माण गर्नुपर्नेछ । यी दुई नदिको पानी मिसिएपछि मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले उपत्यकाबासीलाई दैनिक ५१ करोड लिटर पानी उपलब्ध गराउनेछ । त्यसका लागि सुन्दरीजलस्थित पानी प्रसोधन केन्द्रको क्षमता थप ३४ करोड लिटर विस्तार गरिनेछ ।
सेयर बजारमा सीघ्र सुधारात्मक कार्य गर्न सम्बन्धित कम्पनीहरूलार्इ धितोपत्र बोर्डको निर्देशन
काठमाडौं, २१ कात्तिक । नेपाल धितोपत्र बोर्डले सेयर बजारको समस्या पहिचाहनसहित सीघ्र सुधारात्मक कदम चालेको छ । बोर्ड धितोपत्र बजारमा काम गर्ने नेपाल स्टक एक्स्चेन्ज, सीडीएस एण्ड क्यिलरिङ, ब्रोकर कम्पनी, मर्चेन्ट बैंकर्सलगायत सबै संस्थालाई छुट्टाछुट्टै पत्र काट्दै सुधारका विभिन्न काम गर्न निर्देशन दिएको छ । बजारमा सुधार ल्याउनको लागि कम्पनीहरुले गर्नु पर्ने कामको सूचि नै तयार गरेर उल्लेखित काम तत्काल गर्न र प्रगति विवरण बोर्ड समक्ष पेश गर्न निर्देशन दिएको छ । दसैंपछि र तिहार अघि बोर्डले सबै कम्पनीहरुलाई सुधार गर्नु पर्ने कार्यहरुको सूचिसहित निर्देशनात्मक पत्र काटेको छ । बोर्डले असाेज ३० गते नेपाल स्टक एक्स्चेन्जलाई पत्र काट्दै क्लियरिङ बैंक थप गर्न, सिस्टम अडिट गर्न, कारोबार सफ्टवेयरमा आएको समस्या तत्काल समाधान गर्न, सेयर ब्रोकर कम्पनीहरुको पूर्वाधार सुधार र शाखा विस्तारको कार्य गराउन, ब्रोकर कम्पनीहरुको सुपरिवेक्षण तथा अनुगमन प्रभावकारी बनाउन निर्देशन दिएको छ । साथै कम्पनीको लेखापरिक्षण गरी वार्षिक प्रतिवेदन ठिक समयमा पेस गर्न निर्देशन दिएको छ । धितोपत्र बोर्डले सीडीएस एण्ड क्लियरिङ कम्पनीलाई पनि पत्र काटेर क्लियरिङ बैंक थप गर्न, सिस्टम अडिट गर्न, निक्षेप सदस्यको सुपरिवेक्षण तथा अनुगमन गर्न, पे इन र पे आउट सिस्टम व्यवस्था मिलाउन, लगानीकर्ताको लागि इन्भेष्टर आईडी बनाउन, राफसाफ तथा फस्र्योट सम्बन्धि सफ्टवेयरमा आएको समस्या तत्काल समाधान गर्न, बोल्ड खोल्दा बैंक खाता समेत अद्यावधिक गर्ने व्यवस्था मिलाउन निर्देशन दिएको छ । साथै, बोर्डले यसअघि दिएको निर्देशन तथा नीतिको पालना नगरको विषयमा सीडीएक एण्ड क्लियरिङ कम्पनीलाई स्पष्टीकरण मागेको छ । ‘बोर्डले दिएका निर्देशन शीघ्र कार्यान्वयन गर्न र कार्यन्वयनमा भएका प्रगति बारे जानकारी गराउनु’ बोर्ड काटेको पत्रमा उल्लेख गरिएको छ । बोर्डले धितोपत्र ब्रोकर कम्पनीहरुलाई शंकास्पद सेयर कारोबारमा निगरानी बढाउन, त्यस्ता कारोबारको विवरणको जानकारी नियामक निकायलाई दिन, धितोपत्र दलाल व्यवसायलाई छिटो, छरितो र चुस्त बनाउन, लगानीकर्ताको गुनासो समाधान गर्न निर्देशन दिएको छ । यसैबीचमा नेपाल धितोपत्र बोर्डले तिहारअघि ६ वटा ब्रोकर कम्पनीहरुको कारोबार एक हप्तासम्म बन्द गरिदिएको थियो भने नागरिक लगानी कोषसहित ४ वटा मर्चेन्ट बैंकरलाई एक साता नयाँ काम गर्न रोकिदिएको छ । नियम अनुसार आर्थिक वर्ष समाप्त भएको तीन महिनाभित्र वित्तीय विवरण नबुझाएको र विवरण बुझाउन नभ्याएको अवस्थामा नियम अनुार थप तीन महिना समय माग समेत नगरी धितोपत्र सम्बन्धी कानुनको अवज्ञा गरेका कारणले उनीहरुलाई कारवाही गरिएको धितोपत्र बोर्डले जनाएको छ । सच्याइएकाे ः यस समाचारकाे तेस्राे प्याराग्राफमा भुलबस कात्तिक ३० हुन गएकाेले सच्याइएकाे छ । सम्पादक
नेपालका खानीमा पेट्रोलियम पदार्थ रहेको पुष्टि
काठमाडौं, २१ कात्तिक । सुर्खेत–दैलेख, बुटवल–पाल्पा र चतरा–बराह क्षेत्रमा रहेका खानीहरुमा पेट्रोलियम पदार्थ रहेको पुष्टि भएको छ । चाइना जियोलोजीकल सर्भेका विज्ञहरुले गरेको अध्ययनले ती खानीहरुमा पेट्रोलियम पदार्थ रहेको ल्याब रिपोर्टले देखाएको हो । ‘चिनियाँहरुको अध्ययनले ती खानीहरुमा पेट्रोलियम पदार्थ रहेको रिपोर्ट तयार पारेको छ, तर त्यो रिपोर्ट आधिकारिक रुपमा नेपाललाई पठाएको छैन’, खानी विभागका एक अधिकारीले विकासन्युजसँग भने । विभागका ती अधिकारीले चाइना जिओलोजिकल सर्भेका विज्ञ सम्मिलित टोलीले तयार पारेको सो रिपोर्ट डेढ महिना अघि नै चीन सरकारलाई बुझाइसकेको अनौपचारिक जानकारी प्राप्त भएको पनि बताए । ‘चिनियाँ टोलीले चिनियाँ सरकारलाई डेढ महिना अघि नै रिपोर्ट बुझाएको जानकारी हामीले अनौपचारिक ढंगले पाएका छौं, तर हामीलाई औपचारिक रुपमा त्यसको पुष्टि हुने कुनै सूचना भने दिइएको छैन’, खानी विभागका महानिर्देशक राजेन्द्र खनालले विकासन्युजसँग भने । चाइना जिओलोजिकल सर्भेको टोलीले गत अप्रिलमा नेपालमा रहेका तीन वटा पेट्रोलियम खानीहरुको स्थलगत अवलोकन गरेको थियो । अप्रिल ३० तारिखमा नेपाल आएको ६ सदस्यीय चिनियाँ टोलीले सुर्खेत–दैलेख, बुटवल–पाल्पा र चतरा–बराह क्षेत्रमा रहेका पेट्रोलियम खानीहरुको अध्ययन गरेर मे २६ तारिखका दिन चीन फर्किएको थियो । उनीहरुले यी तीन क्षेत्रमा रहेका श्रोत चट्टान र पेट्रोलियम अन्वेषण परियोजनासँग भएका तथ्यांकहरुको गहिरो अध्ययन गरेका थिए । उनीहरुले ल्याब परिक्षणका लागि सो क्षेत्रका चट्टान र माटोको नमूना चीन लगेका छन् ।एक महिना भित्र नेपाललाई रिपोर्ट पठाउने भन्दै चीन गएको टोलीले रिपोर्ट भने अझै पठाएको छैन् । कसरी हुन्छ उत्खनन ? तत्कालिन प्रधानमन्त्री केपी ओलीको चीन भ्रमणका क्रममा नेपालमा रहेका पेट्रोलियम खानीहरुको उत्खननका लागि चीनले सघाउने सम्झौता भएको थियो । सोही सम्झौताका आधारमा चीनियाँ टोलीले पहिलो चरणको अन्वेषण गरेको थियो । अब उत्खनन गर्दा पनि सोही सम्झौताका आधारमा दुई मुलुकबिच संयुक्त कम्पनी वा प्रोजेक्टको स्थापना हुनेछ । सो कम्पनी वा प्रोजेक्टले उत्खननको मोडल तथा व्यवसायीक आधार तयार पार्नेछ । त्यसमा उत्खननपछि प्राप्त पेट्रोलियम पदार्थको केहि प्रतिशत चीनियाँ कम्पनीले पाउने र केहि नेपाल सरकारले पाउने उल्लेख गरिनेछ । कसको हिस्सा कति हुने भन्नेबारे भने दुई मुलुकका विज्ञ सम्मिलित टोलीले निर्धारण गर्नेछ ।
