काग तिहारमा चाँदीको सामान किन्दा फलिफाप, तिहारकाे पाँच दिनमा गर्न नहुने सात काम
काठमाडौं, १२ कात्तिक । आज कागतिहार अर्थात यम पञ्चकको पहिलो दिन । यस विशेष गरी काग तिहारको दिन चाँदी तथा यसबाट निर्मित सर–सामान किन्नाले फलिफाप हुने धार्मिक मान्यता रहि आएको छ । धनकी देवी महालक्ष्मीलाई सेतो वस्तुहरु मन पर्ने भएकोले तिहारमा विशेष गरि महालक्ष्मीलाई खुशी पार्न चाँदी किन्ने प्रचलन रहेको हो । हिन्दु धर्ममा यमपञ्चक (तिहार)मा धातु चढाउने पुरानो मान्यता छ । आफ्नो क्षमता अनुसार उच्च वर्गले सुनको असर्फीनै लक्ष्मीमातालाई चढाउँछन् भने मध्यम तथा निम्न मध्यम वर्गीय परिवारले चाँदी तथा चाँदीबाट बनेका सामान चढाउने गरेको पाइन्छ । ‘धनतेरस’ मा चाँदी किनेर लक्ष्मीमातालाई चढाउँदा दिन दुई गुणा चार चौगुणा धन सम्पत्ति बढ्ने जनविश्वास छ । पछिल्ला वर्षहरुमा तिहारमा पनि कागतिहारको दिन चाँदीका सामग्री किन्नाले विशेष फलिफाप हुने जनविश्वास भारतीय टेलिभिजनहरूले प्रसारण गरेपछि नेपालीमा पनि सो दिन चाँदीका सामान किन्नेको आकर्षण बढ्दै गएको सुनचाँदी व्यवसायीहरू बताउँछन् । यमपञ्चकका अन्य दिन सुन तथा अन्य धातुबाट निर्मित सामन किने पनि यस दिन भने चाँदीनै किन्ने प्रचलन पछिल्लो समय बढ्दै गएको छ । ‘पञ्चकमा धातुका सामान किन्ने नेपालीको पनि पहिलेदेखि परम्परा थियो,’ नेपाल सुन चाँदी व्यवसायी महासंघका पूर्व अध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले भने, ‘पछिल्ला वर्षमा धातुमा पनि सुन र चाँदीमा उपभोक्ताको आकर्षण बढ्दै गएको छ ।’ तिहारमा विशेषगरी चाँदीको दियो, पूजाको थाली, घण्टा, करुवा, आरती, सुकुन्दा, चाँदीको लक्ष्मी–गणेशको मूर्ति कुँदिएका असर्फी र लक्ष्मी तथा लक्ष्मीनारायण र गणेशको मूर्तिलगायतका सामान बढी विक्री हुने गरेका उनले बताए । सामान्य समयको तुलनामा तिहारमा चाँदीका सामानको विक्री तीन गुणाले बढी हुने गरेको छ । अन्य समयमा दैनिक साढे दुई सय किलो चाँदी विक्री हुने गरेकोमा तिहारको कागतिहारको दिनमा चाँदीको विक्री उल्लेख्य रूपमा हुने गरेको शाक्यले बताए । ‘उक्त दिन सुनको व्यापार ठप्प नै हुन्छ,’ उनले भने, ‘सबै ग्राहकले चाँदीका सामान मात्र किन्छन् ।’ तिहार नेपालीको घर आँगनमा भित्रिएसँगै चाँदीका सामग्री विक्री गर्ने पसलहरुमा भिड लाग्न थालेको छ । पञ्चक लागेपछि उच्चवर्गले सुनको असर्फी नै लक्ष्मीलाई चढाउनका लागि किन्ने गरे पनि मध्यम र निम्नमध्यमवर्गले पूजामा प्रयोग हुने चाँदीका सामान किन्ने गरेको पूर्वअध्यक्ष शाक्यले बताए । ‘सुन र चाँदीका सामानमध्ये कुन किन्ने भन्ने उपभोक्ताको क्रयशक्तिमा भरपर्छ,’ उनले भने । औसतमा दैनिक साढे दुईसय किलो चाँदी विक्री भए पनि दशैंदेखि नै यसको व्यापारमा वृद्धि हुँदै जाने गरेको गहना निकुञ्जका सञ्चालक माणिकरत्न शाक्यले बताउँछन् । अघिल्ला वर्षहरूमा चाँदीमा क्याडियम नामक धातु मिसावट हुँदा व्यापारमा केही असर परे पनि पछि यसमा सुधार आएपछि भने व्यवसायी सजग भएर उपभोक्तालाई गुणस्तरीय सामान दिने अभियानमा लागेको महासंघले बताएको छ । ‘गुणस्तरीय सामान मात्र विक्रीवितरण गर्न महासंघले आफ्ना सदस्यहरूलाई सावधान नै गराएको छ,’ पूर्वअध्यक्ष शाक्यले भने । चाँदीमा तोलाको करीब ४५ रुपैयाँ पर्ने क्याडियम मिसावट पूर्ण रूपले निर्मूल नभए पनि विकृतिमा भने सुधार आएको उनले बताए । शास्त्रको अनुसार दिपावलीमा गणेश भगवान माता लक्ष्मीको मूर्ति हजुरहरुले अवश्य घरमा लिएर आई मूर्तिहरु गिफ्ट् नदिनुहोला । यदि दियो भने माता लक्ष्मी रिसाउनु हुनेछ । यो पनि जानी राखौं यमपञ्चकको पाँच दिन यी वस्तु तथा धातुहरुलाई उपहार दिनु हुँदैन यमपञ्चकको पाँच दिन सुन, चाँदी, तामा, काश, र पितलबाट निर्मित कुनै पनि वस्तु अरुलाई दिनु हुँदैन । तिहार अवसरमा रेशमबाट निर्मित कपडा आफ्नो लागी खरिद गर्नु भएपनि अरुको लागी गिफ्ट् उत्तम मानिदैन । यी दिनहरुमा स्टिल या फलामबाट निर्मित कुनै पनि चिज गिफ्ट् नगर्दा राम्रो हुन्छ । लक्ष्मी पूजाको दिन आफ्नो लागि समान खरिद गरेपनि अरुको लागी खरिद गर्नु हुँदैन । लक्ष्मी पूजाको दिन तेल र दाउराबाट बनेको कुनै पनि चिज खरिद नगर्नु फलदायी मानिन्छ । यो तिहारको ५ दिन सम्म कालो रङबाट निर्मित कुनै पनि चिज घरमा लैजानु राम्रो हुँदैन ।
क्यासिनोमा भटाभट विदेशी लगानी भित्रँदै, अन्नपूर्णमा भित्रियो ९० प्रतिशतको भारतीय लगानीकर्ता इम्पेरियल
काठमाडौं १२, कात्तिक। नेपाली लगानीकर्ताले सरकारलाई तिर्नुपर्ने रोयल्टी नै नतिरेपछि सरकराले कानुन कसेरै बन्द गराएको क्यासिनोमा भटाभट विदेशी लगानीकर्ता भित्रिएका छन् । राजधानी ८ वटा पाँचतारे होटलमध्ये चारवटा होटलमा विदेशी लगानीको क्यासिनो भित्रिसकेको छ । दुईवटा नेपाली लगानीले अदालतको आदेशबाट पुरानै नियममा क्यासिनो चलाईरहेको छ भने एउटा पाँचतारे होटल एभरेष्ट बन्द अवस्थामा रहेकोले त्यहाँ क्यासिनो नै संचालन छैन । यो साता मात्रै पाँचतारे होटल अन्नपूर्णमा विदेशी लगानीकर्ता भित्रिएको पर्यटन विभागका होटल शाखाका अधिकृत ओम देवकोटाले बताए । उनका अनुसार अन्नपूर्णमा भारतीय लगानीकर्ता भित्रिएको छ । क्यासिनो इम्पेरियलको नामले क्यासनो संचालको पूर्व स्वीकृति लिएर गएको हो क्यासिनोले होटलको कुमारी हल नामक होटलकै सबैभन्दा ठूलो व्याक्वेटमा क्यासिनो संचाल प्रक्रिया गाडि बढाइसकेको छ । मन्त्रालयका पूर्व स्वीकृति लिएको यो क्यासिनोमा १० प्रतिशत नेपाली लगानीकर्ता धिरेन मोक्तानको छ भने बाँकी ९० प्रतिशत लगानी भारतीय लगानीकर्ता इम्पेरियलकै छ । लामो समयको प्रयासपछि पनि दरबारमार्गमा रहेको याकएण्ड यतिमा क्यासिनो संचालन विवाद नमिलेपछि भारतीय लगानीको इम्पेरियल क्यासिनो अन्नपूर्ण भित्रिएको पनि विभागको भनाइ छ । अघिल्लो वर्ष बैशाखमा गएको भूकम्पका कारण पूरानो भवन भत्किएपछि अन्नपूर्णको क्यासिनोको कुमारी हलको व्याक्वेटमा संचालनको तयारी भएको छ । इम्पेरियलले अहिले पूर्व स्वीकृति पाएर होटलमा क्यासिनोको पूर्वाधार तय गरिरहेकोे छ । अब तिहारपछि नै क्यासिनो पूर्ण रुपमा संचलनको जानकारीसहित आउने र मन्त्रालयबाट अनुमित पनि पाउने विभागको भनाइ छ । देवकोटाका उनका अनुसार सरकारले तोकेको मापदण्ड पूरा गरेर आउने तथा क्यासिनो नियमावली २०७० को पालना गरेको अवस्थामा अनुमति पाउन सक्छ । हाल क्यासिनो मिलेनियर्स क्लव सांग्रीला होटलमा, क्यासिनो माजोङ सोल्टी होटलमा, क्यासिनो प्राइड ह्यात रिजेन्सीमा संचालनमा रहेको छ । क्यासिनो भेन मल्ल होटल र र्र्याडिसनमा क्यासिनो र्याड र याकएण्ड यतिको क्यासिनो रोयल भने अदालतको आदेशले संचालमा आएका क्यासिनो हुन । सरकाले विदेशीलाई प्राथमिकता राखेर ल्याउको मापदण्डर नियमावलीका नेपाली लगानीकर्ता डुबाएको क्यासिनो संघ नेपलाका अध्यक्ष किशोर सिलवलको भनाइ छ । उनका अनुसार सरकालाइ नेपालीको ५१ प्रतिशत शेयर रहने गरी क्यासिनो नियमावली संसोधन गर्न सरकारसँग माग गरिएको छ । नेपालका क्यासिनो तथा व्यवसायमा नेपालीकै बर्चश्व हुनुपर्ने बुझाई सिलवालको छ । विदेशीले संचालन गरेका क्यासिनोले नेपालीलाई लाभ नहुने र विदेशी मुद्रा बाहिर जाने भन्दै सिलवालले नेपालीलाई नै प्राथमिकता दिनुपर्ने बताएका छन्् ।
सरकारले हेटौंडा कपडा उद्योग चलाउने, सुरक्षा निकायलाई २५% सेयर, कल्याणकारी कोषको खर्च
काठमाडौं, ११ कात्तिक। सरकारले हेटौंडा कपडा उद्योग पुन सञ्चालन गर्ने भएको छ। सेना, प्रहरी, ससस्त्र प्रहरी, निजामति कर्मचारी र सरकारी विद्यालयमा प्रयोग हुने ड्रेस उत्पादन गर्ने लक्ष रहेको उद्योग मन्त्री नवीन्द्रराज जोशले बताए। बन्द उद्योगलाई सरकार, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र ससस्त्र प्रहरीको संयुक्त लगानी र बरावरी सेयर हुने गरि उद्योग सञ्चालन गरिने जोशीले बताए। तीनवटै सुरक्षा निकाय र निजामती कर्मचारीका लागि बार्षिक दुई अर्ब रुपैयाँको कपडा आयात हुने गरेको भन्दै २०५७ साल देखि बन्द रहेको उद्योग खोल्ने निर्णय लिएको उद्योग मन्त्री नविन्द्रराज जोशीले बताए। यसका लागि १५ दिनभित्र ‘एक्सन प्लान’ तयार भइ सक्ने समेत उनले जानकारी दिए। बुटवल धागो र वीरगंज चिनी कारखाना नीजि क्षेत्रलाई सरकारले बुटवल धागो कारखाना भने नीजि क्षेत्रलाई लिजमा सञ्चालन गर्न दिने भएको छ। चाँडै प्रस्ताव आह्वान गर्ने र प्रतिश्पर्धी मध्ये गुणस्तरमा उत्कृष्ट कम्पनीलाई सञ्चालनको जिम्मा दिने मन्त्री जोशीले जानकारी दिए। जोशीले वीरगंज चिनी मिल पनि नीजि क्षेत्रलाई सञ्चालनका लागि दिने जानकारी दिए। बुटवल धागो जस्तै खुला प्रतिश्पर्धाका आधारमा यो उद्योग सञ्चालनका लागि दिने उनको भनाइ छ।
