‘ग्रो’ले ठाउँ फेरेको करमात्र २१ अर्ब ५२ करोड बढी तिर्यो
काठमाडौं । स्टक ब्रोकिङ प्लेटफर्म ग्रोले यस वर्षको मे महिनामा आफ्नो मूल इकाई अमेरिकाबाट भारतमा सार्यो । यसका लागि कम्पनीले अमेरिकामा १६० मिलियन अमेरिकी डलर (२१ अर्ब ५२ करोड बढी) तिर्नुपर्याे । जसकारण गत मार्च ३१ मा समाप्त हुने आर्थिक वर्षमा कम्पनीले ९६ मिलियन डलर (१२ अर्ब ९१ कराेड बढी) घाटा भयाे । यसभन्दा पहिला वालमार्टको स्वामित्वमा रहेको फोनपे अक्टोबर २०२२ मा सिंगापुरबाट भारतमा सरेको थियो । उसले भारत सरकारलाई एक अर्ब भारु कर तिरेकाे थियाे। फाेनपेले आफ्नाे भारतीय र सिंगापुर एकाइहरूबीच सेयर स्वेप सम्झौता कार्यान्वयन गरेको थियो । तर ग्रोले आफ्नो अमेरिकी मूल इकाईलाई आफ्नो भारतीय इकाईमा मर्ज गरेको छ । जसकारण उसले अमेरिकामा कर तिर्नुपरेको हाे । किन ठेगाना सार्दै छन् कम्पनीहरूले ? इटीले मेमा रिपोर्ट गरेको थियो कि यदि रेजरपे अमेरिकाबाट भारतमा सर्याे भने २०० मिलियन (२६ अर्ब ९० करोड बढी) कर तिर्न सक्छ । भारतका वित्तीय नियामकहरूले कम्पनी र तिनका सहायक कम्पनीहरू देशभित्रै रहेको चाहन्छन् । यस संरचनामा समायोजन गर्न फिनटेक कम्पनीहरू भारतमा सर्न बाध्य छन् । साथै आईपीओको सम्भावनाले पनि यस कदममा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । ललित केश्रे, हर्ष जैन, नीरज सिंह, र इशान बन्सलद्वारा सन् २०१७ मा ग्रो स्थापित भएकाे थियाे । याे स्टक ब्रोकिङ प्लेटफर्म हो जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई स्टक, एक्सचेन्ज-ट्रेडेड फन्ड (ईटीएफएस ) र आईपीओमा लगानी गर्न अनुमति दिन्छ । ग्रोव इन्भेष्ट टेक बिलियनब्रेन्स ग्यारेज भेन्चर्सको सहायक कम्पनी हो, जसले नियोबिलियन फिनटेक, ग्रोव एसेट म्यानेजमेन्ट, ग्रोव पे सर्भिस, ग्रोव इन्स्योरेन्स ब्रोकिङ, बिलियनब्लक फिनसर्भ जस्ता संस्थाहरू पनि सञ्चालन गर्दै आइरहेकाे छ ।
सुनको बजार पुँजी चीनको जीडीपी बराबर, ५ वर्षमा मूल्य दोब्बर
काठमाडौं । सुनको भाउले हरेक दिन नयाँनयाँ रेकर्ड बनाइरहेको छ । सोमबार यसको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य पहिलो पटक प्रति औंस २ हजार ७५० अमेरिकी डलर नाघेको छ । योसँगै सुनको बजार पुँजी १८.४ ट्रिलियन डलर पुगेको छ, जुन चीनको अर्थतन्त्र बराबर हो । अमेरिकापछि चीन विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र हो । पछिल्लाे पाँच वर्षमा सुनको बजार मूल्य दोब्बर भएको छ । यो वर्ष सुनको भाउ ३३ प्रतिशतले बढेको छ । अमेरिकाको बजार पुँजी ५७ ट्रिलियन डलर छ भने बिटक्वाइनको बजार पुँजी १.४ ट्रिलियन डलर छ । पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्व र आउँदै गरेको अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावमा चलेको कडा प्रतिस्पर्धाबीच सुनको भाउ बढेको हो । अमेरिकामा राष्ट्रपतीय निर्वाचन आउन केही दिनमात्रै बाँकी छ । कसले जित्ला भनी यकीन गर्न कठिन छ । जब कुनै अनिश्चितता आउँछ तब सुनको भाउ बढ्छ । यसको कारण यो हो कि यसलाई लगानीको सबैभन्दा सुरक्षित माध्यम मानिन्छ । यसपटक पनि लगानीकर्ता सुरक्षित लगानीतर्फ आकर्षित भएका हुन् । नेपालमा सुनकाे भाउ यसबीच नेपाली बजारमा सुनले मंगलबार नयाँ रेकर्ड राखेकाे छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज तेजाबी सुन ३ सय रुपैयाँले बढेर तोलाको १ लाख ६५ हजार ९ सय रुपैयाँमा कारोबार भइहेको छ । जुन हालसम्मकै उच्च हो । साथै चाँदीको मूल्यले पनि नयाँ रेकर्ड बनाउने क्रम जारी राखेको छ । चाँदीको मूल्य पनि अघिल्लो दिनको तुलनामा प्रतितोला ५ रुपैयाँ बढेर तोलाको २ हजार १०० रुपैयाँ पुगेको छ । (एजेन्सीको सहयाेगमा)
ईयूसँग व्यापारिक सम्बन्ध पुन:स्थापना गर्न खोज्दै बेलायत
व्यापारमन्त्री डगलस अलेक्जन्डर । फाइल तस्बिर । काठमाडौं । बेलायतले तत्काल युरोपेली सङ्घ (ईयू) सँग आफ्नो व्यापारिक सम्बन्ध पुन:स्थापित गर्न खोजिरहेको र अन्तर्राष्ट्रिय वाणिज्यलाई बेलायतको वृद्धिलाई पुनर्जीवित गर्ने औजारको रूपमा हेरिरहेको छ । व्यापारमन्त्री डगलस अलेक्जन्डरले सन् २०१६ मा बेलायतले ईयूबाट बाहिरिने पक्षमा गरेको मतदानले यसको व्यापार नीतिमा अवरोध ल्याएको र देशले आफ्नो विश्वव्यापी व्यापार दृष्टिकोणलाई संशोधन गर्न आवश्यक रहेको बताए । सन् २०२५ को वसन्तमा प्रकाशित हुने संशोधित, दीर्घकालीन बेलायत व्यापार रणनीतिलाई एकसाथ राख्ने योजनाको एक हिस्साको रूपमा उनी विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्ल्यूटीओ)का प्रमुखलाई भेट्न सोमबार जेनेभा पुगेका थिए । ‘नयाँ सरकारको रूपमा हामी युरोपेली सङ्घमा हाम्रा मित्र र साझेदारसँगको सम्बन्ध पुनर्स्थापित गर्न र विश्वभरिका बजारसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता र नयाँ अवसरहरू पछ्याउन धेरै उत्सुक छौं,’ व्यापारमन्त्री अलेक्जन्डरले भने । उनले अर्थतन्त्रको वृद्धि स्टारमर सरकारको महत्त्वपूर्ण एजेन्डा रहेको बताए । ‘बेलायतको ४७ प्रतिशत व्यापार अझै पनि युरोपेली सङ्घसँग छ । त्यसैले हामीले सम्बन्ध पुनर्स्थापित गर्न जरुरी छ,’ उनले भने । ‘मेरो जेनेभा भ्रमणको उद्देश्य सुन्नु र सिक्नु थियो, र व्यापार रणनीतिको वरिपरि मेरो उदाउँदो सोचमा डब्ल्यूटीओको स्थानको बारेमा कसरी सोच्न सकिन्छ भनेर ढाँचा बनाउनुथियो,’ उनले भने । युरोपेली आयोग डब्ल्यूटीओको १६६ सदस्यहरूमध्ये एक हो, तर सन् २०२० मा बेलायतले अन्ततः ब्लक छोडेपछि लण्डनले अब जेनेभामा आधारित विश्वव्यापी व्यापार निकायमा आफ्ना लागि वार्ता गरिरहेको छ। व्यापारमन्त्रीले विश्व व्यापार सङ्गठनलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको अपरिहार्य संस्था’ को रूपमा हेरेको र अगस्टमा पहिलो कार्यकाल समाप्त भएपछि दोस्रो कार्यकालका लागि महानिर्देशक एनगोजी ओकोन्जो–इवेलालाई दृढतापूर्वक समर्थन गर्ने बताए ।
