प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ : ४ बजेसम्म ४५ प्रतिशत मतदान
काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन २०८२ अन्तर्गत बिहीबार देशभर उत्साहजनक रूपमा मतदान भइरहेको छ । निर्वाचन आयोगबाट प्राप्त पछिल्लो अद्यावधिक विवरणअनुसार बेलुका ४ बजेसम्म देशभर करिब ४५ प्रतिशत मत खसेको छ । देशभरका कुल १ करोड ८९ लाख ३ हजार ६ सय ८९ मतदातामध्ये हालसम्म ८४ लाख ६० हजार ६ सय ७७ जनाले आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरिसकेका छन् । प्रादेशिक तथ्याङ्कलाई हेर्दा पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा मतदाताको उपस्थिति बाक्लो देखिएको छ। गण्डकी र कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ४८ प्रतिशत मतदान भएको छ । त्यसैगरी, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशमा ४७ प्रतिशत मत खसेको छ। त्यस्तै, कोशी प्रदेशमा ४६ प्रतिशत मतदान भएको छ । सुदूरपश्चिम र मधेस प्रदेशमा भने तुलनात्मक रूपमा कम मतदान भएको छ। सुदूरपश्चिममा ३९ प्रतिशत र मधेस प्रदेशका ३२ निर्वाचन क्षेत्रमा सबैभन्दा कम ३७ प्रतिशत मात्र मत खसेको छ । काठमाडौं उपत्यकाका १५ निर्वाचन क्षेत्रमा भने मतदाताको सहभागिता निकै उत्साहजनक देखिएको छ । यहाँ दिउँसो पौने ४ बजेसम्म नै ५४ प्रतिशत मत खसिसकेको तथ्याङ्क छ । साँझ ५ बजेसम्म समय तोकिए पनि लाइनमा रहेका मतदाताले मतदान गर्न पाउने भएकाले अन्तिम प्रतिशत अझै बढ्ने देखिन्छ । अहिले पनि धेरै मतदान केन्द्रहरूमा मतदाताको लामो लाइन रहेकाले कुल मतदानको प्रतिशत केही वृद्धि हुने अनुमान पनि गरिएको छ ।
दोलखाको मालुमा रोकिएको मतदान पुनः सुरु
काठमाडौं । दोलखाको मालुमा रोकिएको मतदान सुरु भएको छ । जिल्ला निर्वाचन कार्यालय, दोलखाकी निर्वाचन अधिकारी अप्सरा खत्रीले मालुमा रोकिएको निर्वाचन प्रक्रिया पुनः सुरु भएको जानकारी दिइन् । मालुमा केहीबेर अघिमात्र मतदान प्रक्रिया अगाडि बढेको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार बुथका केही प्रतिनिधिले हस्ताक्षर नगरिएको मतपत्र र स्वस्तिक छाप लुटेका थिए । ‘५४ वटा मतपत्र बुको खोसिएको थियो । ४४ वटा मतपत्र फिर्ता गरिएको र दशवटा मतपत्र हराएकै हराइ भयो,’ उनले भनिन् ।
विश्वको ध्यान मध्यपूर्वतर्फ मोडिएपछि युक्रेन संकट ओझेलमा, रोकियो निर्णायक वार्ता
काठमाडौं । मध्यपूर्वमा चर्किएको इरानसम्बन्धी युद्धका कारण संयुक्त राज्य अमेरिकाको मध्यस्थतामा रूस र युक्रेनबीच यस साता हुने भनिएको नयाँ चरणको वार्ता स्थगित भएको युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लादिमर जेलेन्स्कीले बताएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान अहिले मध्यपूर्वतर्फ केन्द्रित भइरहेका बेला किएभले भने इरानी ड्रोनको सामना गर्ने आफ्नो अनुभवबारे विभिन्न देशबाट सहयोगको प्रस्ताव प्राप्त गरिरहेको जनाएको छ । जेलेन्स्कीका अनुसार संयुक्त राज्य अमेरिका र मध्यपूर्वका केही सहयोगी राष्ट्रहरूले इरानद्वारा प्रयोग भइरहेका साहेद ड्रोनविरुद्ध प्रतिरक्षा उपायबारे युक्रेनसँग सहयोग खोजिरहेका छन् । रूसले चार वर्षअघि युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेपछि हजारौं साहेद ड्रोन प्रयोग गरिसकेको अनुभव युक्रेनसँग रहेको उनले बताए । पछिल्लो समयमा इरानले पनि इरानी लक्ष्यहरूमा भएका संयुक्त अमेरिकी–इजरायली आक्रमणको जवाफ त्यही प्रकारका ड्रोनमार्फत दिएको उल्लेख गरिएको छ । छैटौं दिनमा प्रवेश गरेको इरानसम्बन्धी युद्धले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा ठूलो सङ्घर्ष मानिएको रूस–युक्रेन युद्धबाट अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान केही हदसम्म मोडिएको छ । पश्चिमी सरकार र विश्लेषकहरूका अनुसार रूस–युक्रेन युद्धमा लाखौँ मानिसको ज्यान गइसकेको छ, तर एक वर्षदेखि जारी अमेरिकी नेतृत्वको शान्ति प्रयासले लडाइँ चाँडै अन्त्य हुने सङ्केत भने अझै दिएको छैन । जेलेन्स्कीले बुधबार राति सम्बोधन गर्दै इरान वरपरको सुरक्षा अवस्थाका कारण तीनपक्षीय कूटनीतिक बैठकका लागि आवश्यक वातावरण अझै नबनेको बताए । ‘अहिले इरानसँग सम्बन्धित अवस्थाका कारण त्रिपक्षीय बैठकका लागि आवश्यक सङ्केतहरू प्राप्त भएका छैनन्,’ उनले भने, ‘तर सुरक्षा अवस्था र समग्र राजनीतिक सन्दर्भ अनुकूल हुनेबित्तिकै त्यो कूटनीतिक प्रक्रिया पुनः सुरु गरिनेछ ।’ उनका अनुसार इरानी ड्रोनविरुद्ध प्रतिरक्षा उपायबारे सहयोगका लागि विभिन्न देशहरूले युक्रेनसँग सम्पर्क गरिरहेका छन् । हालैका दिनमा उनले संयुक्त अरब इमिरेट्स, कतार, बहराइन, जोर्डन र कुवेतका नेताहरूसँग सम्भावित सहकार्यबारे छलफल गरेका छन् । तर उनले युक्रेनले यस्तो सहयोग आफ्नो सुरक्षा कमजोर नपर्ने अवस्थामा मात्र उपलब्ध गराउने स्पष्ट पारे । साथै यस्तो सहकार्यले रूसी आक्रमण रोक्ने किएभको कूटनीतिक प्रयासलाई सहयोग पु‍र्याउनु पर्ने शर्त पनि उनले राखे । ‘हामीलाई, युक्रेनलाई, युद्धको उचित अन्त्य गर्न सहयोग गर्नेहरूलाई हामी पनि युद्धबाट जोगिन मद्दत गर्न तयार छौं,’ जेलेन्स्कीले भन्नुभयो । यसैबीच, युद्धको अध्ययन संस्थानका अनुसार युक्रेनी सेनाले करिब एक हजार २५० किलोमिटर लामो मोर्चामा केही स्थानहरूमा रूसी सेनालाई पछाडि धकेल्न सफल भएको छ । वासिङ्टनस्थित उक्त थिङ्क ट्याङ्कका अनुसार फेब्रुअरीको अन्तिम दुई सातामा युक्रेनी सेनाले स्थानीय स्तरका प्रतिआक्रमणमार्फत गुमाएको भन्दा बढी भूभाग पुनः नियन्त्रणमा लिएको छ । संस्थानले जनवरी १ यता युक्रेनले करिब २५७ वर्गकिलोमिटर (१०० वर्गमाइल) क्षेत्र पुनः आफ्नो नियन्त्रणमा ल्याएको अनुमान गरेको छ ।
मुख्यमन्त्री शाहद्वारा मतदान
सुदूरपश्चिम । सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाहले कैलाली निर्वाचन क्षेत्र नं २ लम्कीचुहा नगरपालिका-१ स्थित कालिका मावि मतदान केन्द्र ‘क’मा मतदान गरेका छन् । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनअन्तर्गत उनले आज केहीबेर अघि मतदान गरेको उनको सचिवालयले जनाएको छ । यसैगरी पूर्वमन्त्री एवं नेकपा (एमाले)का उपमहासचिव लेखराज भट्टले कैलाली क्षेत्र नं ४ अन्तर्गत गोदावरी नगरपालिका-१ स्थित घण्टेश्वर मावि मतदान केन्द्रमा मतदान गरेका छन् । यहाँ मतदाताले उत्साहपूर्वक मतदानमा सहभागी भइरहेका निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ । यहाँ कैलाली निर्वाचन क्षेत्र नं ५ अन्तर्गत धनगढी उपमहानगरपालिका ८ का १०१ वर्षीय ज्येष्ठ नागरिक रघुनाथ जोशीले धनगढी मावि मतदान केन्द ‘घ’ मा मतदान गरेका छन् । यसैगरी भीमदत्त नगरपालिका १० निवासी १०६ वर्षीय ज्येष्ठ नागरिक गङ्गादत्त भट्टले कञ्चनपुर क्षेत्र-३ अन्तर्गतको सिद्धनाथ मावि जिमुवा मतदान केन्द्र ‘ख’ मा मतदान गरेका छन् ।
प्रधानमन्त्री कार्कीले गरिन् कतारका प्रधानमन्त्रीसँग टेलिफोन संवाद, के भयो कुराकानी ?
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले कतारका समकक्षी शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल–थानीसँग आज टेलिफोन वार्ता गरी पश्चिम एसिया क्षेत्रमा पछिल्ला दिनमा विकसित घटनाक्रमप्रति चिन्ता व्यक्त गरेकी छन् । प्रधानमन्त्री कार्कीले कतारमा रहेका तीन लाख ६० हजार नेपाली नागरिक सुरक्षा तथा संरक्षण उपलब्ध गराएकामा नेपाल सरकार र नेपाली जनताको तर्फबाट कतारी प्रधानमन्त्री थानीलाई धन्यवाद दिएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ । प्रधानमन्त्री कार्कीले पश्चिम एसिया क्षेत्रमा विकसित घटनाक्रमलाई नेपालले नजिकबाट नियालिरहेको बताउँदै सम्बद्ध सबै पक्षलाई संयमित रहन, द्वन्द्वलाई थप नचर्काउन र नागरिकको सुरक्षाको प्रत्याभूति हुनुपर्ने नेपालको धारणा रहेको बताएकी थिइन् । उनले नेपालले सबै राष्ट्रले संयुक्त राष्ट्र सङ्घको बडापत्र, अन्तरराष्ट्रिय कानुन, जेनेभा अभिसन्धि र मानवीय कानुनको उचित सम्मान र पालना गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिइएको बताएकी छन् । कुनै पनि बहानामा युद्ध शान्तिको विकल्प हुन नसक्ने बताउँदै प्रधानमन्त्री कार्कीले वार्ता र कूटनीतिको माध्यमबाट मात्र दीर्घकालीन शान्ति सुनिश्चित हुने बताइन् । प्रधानमन्त्री कार्कीले दुई मुलुकबीचको सम्बन्ध आगामी दिनमा उच्चस्तरीय भ्रमण आदानप्रदान, आर्थिक तथा सांस्कृतिक सहकार्य र जनस्तरको सम्बन्धमार्फत थप प्रगाढ हुने विश्वास पनि व्यक्त गरिन् । टेलिफोन संवादका क्रममा प्रधानमन्त्री कार्कीले कतारको परिस्थितिप्रति ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्दै कतारको सार्वभौम भूमिमा खासगरी गैरसैनिक क्षेत्रमा भएको आक्रमणप्रति गहिरो चासो व्यक्त गरिन् । साथै उनले कतारले रचनात्मक भूमिकासहित वर्तमान परिस्थितिको सामना गर्न सक्षम हुने विश्वास व्यक्त गरिन् । कतारका प्रधानमन्त्री एवं परराष्ट्रमन्त्री थानीले नेपाल र कतारबीचको सुमधुर, प्रगाढ र मित्रवत् सम्बन्धको उच्च प्रशंसा गरेका थिए ।
महिला मतदाताको उत्साह : ‘पहिला मत खसाल्ने, पछि काम गर्ने’
काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका क्रममा काठमाडौंका विभिन्न मतदान केन्द्रहरूमा महिला मतदाताको उपस्थिति निकै उत्साहजनक देखिएको छ । बानेश्वरकी सीता श्रेष्ठ अरू बेला बिहानै घरधन्दा र खाना पकाउन व्यस्त हुन्थिन्, तर बिहीबार उनी एक कप चियाकै भरमा मतदान केन्द्र पुगिन् । 'पहिला भोट हाल्ने अनि मात्र खाना खाने भनेर निस्किएँ, यो हाम्रो लागि उत्सव र अधिकार दुवै हो,' उनले भनिन् । सीता जस्तै धेरै महिलाहरूले घरको कामभन्दा मतदानलाई प्राथमिकता दिएका छन् । मध्यबानेश्वरस्थित रत्नराज्यलक्ष्मी माध्यमिक विद्यालयमा मतदान गर्न पोखरादेखि काठमाडौंसम्म आइपुगेकी अनिता मानन्धरका लागि यो निर्वाचन विशेष छ । 'जेन्जी' प्रदर्शनपछिको राजनीतिक मुहार परिवर्तन गर्ने अठोटका साथ उनी आफ्नो माइती क्षेत्रमा मत खसाल्न आइपुगेकी हुन्। सोही केन्द्रमा ९३ वर्षीया वृद्धा कौशिला तिमल्सिनाले बिहान ७:०५ बजे मतदान गरेर प्रक्रियाको सुरुवात गरेकी थिइन् । ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सहज बनाउन सुरक्षाका लागि राखिएका डोरीसमेत काटेर बाटो सजिलो बनाइएको पर्यवेक्षक हरिओम महेताले जानकारी दिएका छन् । डिल्लीबजारस्थित पदमकन्या माध्यमिक विद्यालयमा पहिलोपटक मतदान गरेकी धनु राईको अनुभव झनै रोचक छ। वैदेशिक रोजगारीमा रहेका श्रीमान्ले आफूले मत हाल्न नपाए पनि श्रीमतीलाई अनिवार्य मतदान गर्न आग्रह गरेका थिए । धनुले मतदानपछि औँलामा लगाइएको नीलो रङको तस्बिर खिचेर ह्वाट्सएपमार्फत श्रीमान्लाई पठाउँदै आफ्नो नागरिक कर्तव्य पूरा गरेको खुसी साटेकी छिन्। शङ्खमूलको स्वप्नवाटिका स्कुलमा भेटिएकी गोरखाकी शिक्षिका प्रतीक्षा श्रेष्ठ पनि सही नेतृत्व चयन गर्ने अधिकार गुमाउन नहुने भन्दै काठमाडौं आएकी हुन् । 'हाम्रो एक मतले देश बन्छ' भन्ने विश्वासका साथ उनी जस्ता धेरै सचेत महिलाहरूले मतदान केन्द्रमा पुगेर आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरेका छन् । काठमाडौंका अधिकांश केन्द्रहरूमा महिलाहरूले आफ्नो मतको अधिकार प्रयोग गर्दा परिवारका अन्य सदस्यहरूले समेत उत्साह थपेको पाइएको छ । रासस
मतदानमा बैंकरको पनि उत्साहपूर्ण सहभागिता, कुन सीईओले कहाँबाट खसाले मत ?
काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनअन्तर्गत आज (बिहीबार) देशभर मतदान भइरहेको छ । ७७ वटै जिल्लामा बिहान ७ बजेदेखि सुरु भएको मतदान अपरान्ह ५ बजेसम्म जारी रहने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ । यस निर्वाचनमा ‘पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली’ अन्तर्गत प्रत्यक्षतर्फ १६५ निर्वाचन क्षेत्र र समानुपातिकतर्फ ११० स्थानका लागि मतदान भइरहेको छ । प्रत्यक्षतर्फ ६५ वटा राजनीतिक दलका उम्मेदवारले ६१ वटा निर्वाचन चिह्नमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । यस प्रणालीअन्तर्गत ३ हजार १७ पुरुष, ३८८ महिला र १ अन्य गरी कुल ३ हजार ४०६ उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् । समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ १ हजार ३६३ पुरुष र १ हजार ७७२ महिला गरी ३ हजार १३५ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा रहेका छन्। आयोगका अनुसार देशभर उत्साहपूर्ण र शान्तिपूर्ण रूपमा मतदान भइरहेको छ । यसैबीच विभिन्न बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)हरूले पनि आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरेका छन् । नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष तथा माछापुच्छ्रे बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सन्तोष कोइरालाले मतदान गरिसकेको जानकारी दिए । कोइराला झापा क्षेत्र नम्बर-१ भद्रपुरका मतदाता हुन् । उनले भद्रपुर नगरपालिकास्थित भगवती प्रावि मतदान स्थलबाट मतदान गरेका हुन् । उक्त क्षेत्रमा उत्साहपूर्ण र शान्तिपूर्ण रूपमा मतदान भइरहेको उनले बताए । नबिल बैंकका सीईओ मनोज ज्ञवालीले काठमाडौंको क्षेत्र नम्बर-५ का मतदाता हुन् । उनले टोखा नगरपालिकास्थित फैमालचुली मतदानस्थलबाट मतदान गरेका हुन् । उक्त क्षेत्रमा शान्तपूर्ण वातावरणमा मतदान भइरहेको उनको भनाइ छ । ‘सबै अनुशासित भएर लाइन लागेर मतदान गरिरहनु भएको छ । चुनावमा तिक्तताको वातावरण केही छैन । फरक-फरक राजनीतिक दलका नेता तथा कार्यकर्ताहरू सौहार्द रूपमा मत मागिराख्नु भएको देखिन्छ । अहिले पनि मतदानस्थलमै छु,’ उनले भने । एनएमबि बैंकका सीईओ गोविन्द घिमिरे भक्तपुर क्षेत्र नम्बर-२ का मतदाता हुन् । उनले मध्यपुर ठिमी नगरपालिकास्थित युनिक स्कुलमा रहेको मतदानस्थलबाट मत खसालेको जानकारी दिए । उत्साहपूर्ण माहोलमा मतदान भइरहेको उनको भनाइ छ । नेपाल बैंकका सीईओ तीलकराज पाण्डेय काठमाडौं क्षेत्र नम्बर-१ का मतदाता हुन् । उनले नेपाल दूरसञ्चार कम्पनीको तालिम केन्द्र बबरमहलस्थित मतदान स्थलबाट आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरेको बताए । मतदानस्थलमा शान्त भएर मतदाताहरूले मतदान गरिरहनु भएको उनले बताए । उनले भने, ‘सबै मतदाताहरू परिवक्क भएर हो कि अत्यन्तै सिभिलाइजेन देखिनु हुन्छ ।’ कुमारी बैंकका सीईओ रामचन्द्र खनाल काठमाडौं क्षेत्र नम्बर-७ का मतदाता हुन् । उनले नागार्जुन नगरपालिका-१ स्थित बालविकास मावि मतदानस्थलबाट मतदान गरेको जानकारी दिए । एभरेष्ट बैंकका सीईओ सुदेश खालिङ काठमाडौं क्षेत्र नम्बर-५ का मतदाता हुन् । उनले बिहानै बुढानीलकण्ठ नगरपालिकास्थित भद्रकाली प्राथमिक विद्यालयको मतदान स्थलमा पुगेर मतदान गरेको जानकारी दिए । यस्तै, प्रभु बैंकका सीईओ सुनम शर्माले काठमाडौं क्षेत्र नम्बर २ का मतदाता हुन् । उनले पनि आफूले मतदान गरिसकेको जानकारी दिए । सानिमा बैंकका सीईओ पवनकुमार आचार्यले ललितपुर क्षेत्र नम्बर-३ मतदाता हुन् । उनले लगनखेलस्थित महालक्ष्मी मन्दिर मतदानस्थलबाट मतदान गरेको बताए । ग्लोबल आइएमई बैंकका सीईओ सुरेन्द्रराज रेग्मी काठमाडौं क्षेत्र नम्बर-५ का मतदाता हुन् । उनले पनि मतदान गरिसकेको जानकारी दिए ।
कास्कीमा ४ बजेसम्म खस्यो करिब ५२ प्रतिशत मत
काठमाडौं । कास्कीमा ४ बजेसम्म ५१.७४ प्रतिशत खसेको छ । बिहीबार देशभर प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुँदा कास्कीमा कुल मतदाताको ५१. ७४ प्रतिशत मत खसेको कास्की जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । कास्कीमा कुल मतदाता १ लाख ५९ हजार ६६६ जना रहेका छन् । महिला ८४ हजार ६४५ र पुरुष ७५ हजार २० जना तथा अन्यमा १ जना मतदाता रहेका छन् ।
