माधव नेपाललाई ३५ लाख धरौटीमा छाड्ने आदेश
काठमाडौं । विशेष अदालतले पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाललाई ३५ रुपैयाँ धरौटीमा छाड्न आदेश दिएको छ । विशेष अदालतका सदस्यहरू तेजनारायण सिंह राई, रामबहादुर थापा र विदुर कोइरालाको इजलासले पतञ्जली जग्गा प्रकरणमा भ्रष्टाचारको आरोप खेपेका पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाललाई धरौटीमा छाड्न आदेश दिएको हो । नेपालका तर्फबाट ५ जना वकिलहरूले बहस गरेका थिए । पूर्वमहान्यायाधिवक्ता रमण श्रेष्ठ, शम्भु थापा, खम्मबहादुर खाती, गोविन्द बन्दीले बिनाशर्त रिहाइ गर्न माग गरेका थिए । सरकारी वकिलहरूले भने नेपाललाई पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्न माग गरेका छन् । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पतञ्जलि जग्गा प्रकरणमा संलग्नता रहेको भन्दै नेपालसहित ९३ जना व्यक्तिहरूमाथि सार्वजनिक सम्पत्ति हानी नोक्सानी गरी भ्रष्टाचार गरेको आरोपमा मुद्दा दायर गरेको हो । आयोगले अध्यक्ष नेपाल विरुद्ध १८ करोड ५८ लाख ५० हजार बिगो माग दाबी गरेको छ । अहिले उनको सांसद पद पनि निलम्बित भएका छ । काभ्रेमा रहेको पतञ्जलि योग पीठ तथा आयुर्वेदिक कम्पनीका नाममा रहेको हदबन्दी छुटको जग्गा किनबेच गरेको भन्दै अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगले यसअघि अध्यक्ष नेपालसहितको बयान लिएको थियो । २०६६ सालमा नेपाल प्रधानमन्त्री हुँदा मन्त्रिपरिषदबाट निर्णय गरेर हदबन्दी छुटमा रहेको जग्गा खरिद गर्ने स्वीकृति दिइएको थियो। । तर पछि हदबन्दीभन्दा बढी कानून विपरीत जग्गा बिक्री गरेको भन्दै उजुरी आएपछि अख्तियारले यसबारे अनुसन्धान अघि बढाएको थियो ।
वैकल्पिक उर्जा विकास समिति सदस्यमा सन्तोष कोइराला नियुक्त
काठमाडौं । वैकल्पिक उर्जा विकास समिति सदस्यमा सन्तोष कोइराला नियुक्त भएका छन् । उर्जा, जलस्रोत तथा सिचाइ मन्त्रालयको मन्त्रिस्तरीय निर्णयबाट समितिको सदस्यमा बैंकर कोइराला नियुक्त भएका हुन् । उनी २ वर्षका लागि विज्ञ सदस्यका रुपमा नियुक्त भएका हुन् । वाणिज्य बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)हरूको छाता संस्था नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष समेत रहेका कोइराला माछापुच्छ्रे बैंकका सीईओ समेत हुन् । कोइरालाको रणनीतिक योगदानले राष्ट्रिय महत्वका योजनाहरूमा नयाँ ऊर्जा भर्ने विश्वास लिएको छ ।
२५ जिल्लामा फैलियो कोरोना: बागमतीमा सबैभन्दा धेरै संक्रमित, तयारी अवस्थामा स्वास्थ्य मन्त्रालय
काठमाडौं । नेपालमा कोरोना संक्रमितको संख्या बढ्न थालेको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा ७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ भने एक जनाको मृत्यु भएको छ । हाल नेपालमा १ सय ८७ जना कोरोना संक्रमितहरू रहेका छन् भने २५ जिल्लामा कोरोना फैलिएको छ । प्रदेशगत हिसाबमा हेर्दा सबैभन्दा धेरै बागमती प्रदेशमा १ सय ४७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ । यस्तै सुदूरपश्चिम प्रदेशमा २५, कोशी प्रदेशमा ७ मधेस प्रदेशमा ५ जनालाई कोरोना संक्रमण भएको छ भने लुम्बिनी प्रदेशमा ४, गण्डकीमा तीन जनालाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । कोशी प्रदेशमा संक्रमित एक जनाको भने मृत्यु भएको छ । नेपालमा पुष्टि भइरहेको कोरोना भारत, चीन र अन्य दक्षिण एसियामा फैलिएको कोरोना नभएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीले नेपालमा अहिले पुष्टि भइरहेको कोरोना ओमिक्रोनकै सब भेरियन्ट रहेको बताए । ‘यो भेरियन्टमा नयाँ होइन जुन नेपालमा पहिल्यै देखिसकिएको थियो,’ उनी भन्छन्, ‘यो भेरियन्ट त्यति कडा नभएकाले आत्तिनुपर्ने अवस्था छैन ।’ अहिले भारत चीन लगायतका अन्य मुलुकमा कोभिड १९ को एनबी १.८.१ र एलएफ ७ भेरियन्ट फैलिरहेको छ । बाहिर फैलिएको यो भेरियन्ट पनि जोखिम नरहेको विश्व स्वास्थ्य संगठन डब्ल्यूएचओले यसअघि नै बताइसकेको छ । कोरोना संक्रमित एक जनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु भएका संक्रमित महिला रहेको खुलेको छ । इलामको सूर्याेदया नगरपालिकाकी ३९ वर्षकी महिलाको कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु भएको हो । ७ दिन अगाडि श्वासप्रस्वासको समस्या देखिएपछि ती महिलालाई झापाको बिर्तासिटी अस्पताल पुर्याइएको थियो । अस्पतालमा जाँच गर्दा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि थप उपचारका लागि उनलाई विराटनगरमा रहेको नोबेल शिक्षण अस्पतालमा पुर्याइयो । अस्पतालको सघन कक्षमा लैजाँदै गर्दा उनको मृत्यु भएको नोवेल अस्पतालले जनाएको छ । अस्पतालका एक चिकित्सकले भने, ‘यही अस्पतालमा कोरोना पुष्टि भएको होइन, बिर्तासिर्टीबाट रेफर गरिएको केश थियो, जसमा कोरोना संक्रमित पनि भनिएको थियो तर यहाँ आईसीयूमा राख्न खोज्दा मृत्यु भयो ।’ मृतक महिलालाई अस्पतालले मङ्गलबार नै प्रहरीको जिम्मा लगाइएको थियो । स्वास्थ्य मन्त्रालयले भने मृत्यु भएकी महिलाको केशको विषयमा अध्ययन भइरहेको बताएको छ । ‘समाचार कोरोनाको कारण मृत्यु भयो भन्ने आएको छ, यो विषयमा मन्त्रालयले भेरिफाइड गर्ने काम गरिरहेको छ,’ प्रवक्ता बुढाथोकी भन्छन्, ‘हामीले पाएको सूचनाका आधारमा ती महिलामा हेपाटाइटिस बी र किड्नीको समस्या भएको रहेछ । ९ दिन पहिले नै बिरामी हुँदा एक दिन अगाडिमात्र कोरोना संक्रमण भनिएकोले प्रमाणित गर्न हामी लागिरहेका छौं ।’ मन्त्रालयको कस्तो छ तयारी ? कुनै पनि विपद महामारी कतिबेला आउँछ थाहा हुँदैन । हजारौंको संख्यामा ज्यान लिसकेको कोरोना फेरि फैलियो भन्ने सुन्नेबित्तिकै नागरिकहरू त्रसित हुन्छन् । तर अहिलेको अवस्थामा कोरानोको त्रास लिएर बस्नुपर्ने अवस्था नरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको दाबी छ । प्रवक्ता बुढाथोकी अहिलेको संक्रमण संख्यालाई लिएर आत्तिनुपर्ने अवस्था नरहेको तर यो भन्दैमा बेवास्ता गरेर नहिँड्न आग्रह गर्छन् । ‘कोरोनाबाटमात्र होइन, विभिन्न किसिमका सरुवा जन्य रोगबाट बच्न माक्स अनिवार्य लगाउनुपर्छ,’ उनी भन्छन्, ‘भेट हुँदा हात नमिलाउने, माक्स लगाउने, कसैलाई रुघाखोकी लागेको भए टाढै बस्ने गर्नुपर्छ ।’ सम्भावित जोखिमका लागि कसरी काम गर्ने भन्ने विषयमा औषधी, आवश्यक जनशक्ति सबै तयारी राखिएको छ भने इमरजेन्सी मेडिकल टिम र रिप्रेजेन्टिटिभ टिमसमेत तयारी अवस्थामा राखेको बुढाथोकीले बताए । ‘तत्कालको अवस्था हेरेर जोखिम हुन्छ भन्ने छैन तर महामारी हो कुन बेला कस्तो रूप लिन्छ थाहा हुँदैन । त्यसैले यसका लागि आवश्यक सामाग्री, औषधी, चिकित्सक सबैको जोहो र व्यवस्था गरेका छौं,’ उनले भने । डा. बुढाथोकीले मन्त्रालयले योभन्दा बाहेक जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गर्न आग्रह गर्नेदेखि प्रभावित क्षेत्रबाट आएका मान्छेलाइ क्वारेन्टीनमा राख्ने काम गरिरहेको बताए । १७ वटा नाका र तीनवटा हवाइ नाका छन् । अहिले प्रभावित क्षेत्रबाट आएका सीमानाकाका हेल्थ डेस्कमा कोरोनाको टेस्ट पनि भइरहेको छ । संक्रामक रोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुन अहिलेको अवस्था हेर्दा डराइहाल्नुपर्ने नभएपनि सचेत रहन भने आवश्यक रहेको बताउँछन् । ‘विगतको अनुभव छ भारतमा देखियो भने नेपालमा ढिलो चाँडो आउन सक्ने सम्भावना छ । हामी अहिले नै तयारीको अवस्थामा रहनुपर्छ । तर डराइहाल्ने स्थिति भने अहिले छैन,’उनले भने ।
एमाले स्थायी समिति सदस्य पाण्डे र केन्द्रीय सदस्य तिम्सिनाको निलम्बन फुकुवा
काठमाडौं । नेकपा (एमाले)ले स्थायी समिति सदस्य डा.विन्दा पाण्डे र केन्द्रिय सदस्य उषाकिरण तिम्सिनाको निलम्वन फुकुवा गरेको छ । बुधवार च्यासलस्थित पार्टी कार्यालय च्यासलमा बसेको केन्द्रिय सचिवालय बैठकले पाण्डे र तिमल्सेना निलम्वन फुकुवा गरेको पार्टी उपमहासचिव प्रदीप ज्ञवालीले जानकारी दिए। भाटभटेनी डिपार्टमेन्टका सञ्चालक मीनबहादुर गुरुङसँग १० रोपनी जग्गा चन्दा लिएर पार्टी कार्यालय बनाउने निर्णयको विरोध गर्दै पाण्डे र तिम्सिनाले सामाजिक सञ्जालमा स्टाटस लेखेका थिए । सोही कारण एमालेले दुवैलाई ६ महिनाका लागि निलम्बन गरेको थियो । उपमहासचिव ज्ञवालीका अनुसार बैठकले आसन्न विधान महाधिवेशन गोदावरीमा गर्ने निर्णय पनि गरेको छ । महाधिवेशनको तयारीका लागि केन्द्रीय कमिटीको बैठक आगामी साउन ५ गते काठमाडौंमा बोलाउने निर्णय समेत बैठकले गरेको ज्ञवालीले जानकारी दिए ।
ललितपुरको डिजिटल रोजगारी क्रान्ति : सीप, करिअर र कनेक्टिभिटी एउटै प्लेटफर्ममा
काठमाडौं । ललितपुर महानगरपालिकाले डिजिटल करिअर सर्भिस प्लेटफर्म सञ्चालनमा ल्याएको छ । महानगरले स्कील ल्याबको सहयकार्यमा उक्त प्लेटफर्म सञ्चालनमा ल्याएको हो । आन्तारिक रोजगार प्रवद्र्धन अभियान सञ्चालनको लागि यो प्लेटफर्म सुरु गरेको महानगरले जनाएको छ । ललितपुर महानगरले पछिल्लो समय आईसीटीमा आधारित भएर प्रविधिका क्षेत्रमा विभिन्न काम गर्दै आइरहेको छ । उक्त प्लेटफर्मको उद्घाटन गर्दै प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले डिजिटलमैत्री सहर बनाउन महानगरले गरेको कामकै आधारमा देशभरका ७५३ पालिका र सात प्रदेशमध्येमा उत्कृष्ट महानगर भनेर पुरस्कृत भएको प्रमुख महर्जनले बताए । ‘महानगरले अहिलेसम्म प्रविधिका क्षेत्रमा जति पनि कामहरू गरिरहेको छ, ती काम कर्मकाण्डी काम मात्रै नभएर आईसीटीमा आधारित भएर गरिरहेका छौं, प्रमुख महर्जनले भने, ‘सूचना र प्रविधि प्रयोग गरेर स्थानीय जनस्तरमा सेवा पुर्याएकै कारण सरकारले उत्कृष्ट महानगर घोषणा गरेको छ । हामीले आईसिटी अवार्ड २०८१ पाइसकेका छौं ।’ अहिले आईटीमा धेरै प्रतिस्पर्धा रहेको उल्लेख गर्दै प्रमुख महर्जनले प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने कम्पनी बजारमा टिक्नै नसक्ने बताए । ‘आईटीमा अभ्यस्त हुन सकेन भने काम पाउनै गाह्रो छ । हामी सबैले नयाँ–नयाँ इनोभेसनमा अभ्यस्त र अपडेट राखिराख्नुपर्छ,’ उनले भने । अहिलेको जमना जेन–जीको जमाना भएकाले यसलाई मूल्यांकन गरेर डिजिटल करिअर सर्भिस प्लेटफर्म सुरु गरेको प्रमुख महर्जनले प्रष्ट्याए । ‘अहिलेको जमानामा जेन्जीको जमाना हो, हामीलाई थाहा नभएको धेरे कुरा जेन–जीले चलाउँछन्,’ प्रमुख महर्जनले भने, ‘अहिलको आईटीको जमना भनेको जेन–जीको जमाना पनि हो । यी कुरालाई मूल्यांकन गरेर आइटीमा नयाँ केही गर्नुपर्छ भनेर बेटर सर्भिस दिने प्रयास हामीले गरिरहेका छौं ।’ संस्थागत रूपमा आईटी क्षेत्रलाई सम्बोधन गर्नुपर्छ भनेर यो वर्षदेखि महानगरलाई आईटीको हब बनाउने भनिएको छ । प्रमुख महर्जनले प्रविधिसँग सम्बन्धित कुरा जानकारी नभएकाले ती कुराहरू सिक्दै, गर्दै अघि बढ्न र सहकार्य गर्न तयार रहेको बताए । ललितपुर महानगरले भर्खर–भर्खरै एलएमसी अर्लट भनेर सुरु गरेको छ । जसबाट नगरबासीले अब जनप्रतिनिधिलाई सम्पर्क गरिरहनुपर्दैन । धेरैजसो सेवा अनलाइनबाटै लिन सकिने सुविधा महानगरले ल्याइसकेको छ । महानगरका उपप्रमुख मञ्जरी शाक्यले अहिलेको पुस्तालाई सहजीकरण गर्ने उद्देश्यसहित यो प्लेटफर्म सञ्चालनमा ल्याएको जानकारी दिइन् । उनले भनिन्, ‘पहिले धेरै कुरा भौतिक हुन्थ्यो, आवश्यक कुरा भौतिक रूपमै खोज्न जानुपथ्र्यो । अहिले सबै अनलाइनबाटै हुन थालेको छ । अहिलेका पुस्ता सहजता कहाँ छ भनेर खोज्न थालेका छन् । त्यसलाई मध्यनजर गरेर हामीले यो प्लेटर्फम सुरु गरेका हौं ।’ उप्रमुख शाक्यले यो डिजिटल प्लेटफर्म महानगरभित्रका युवाहरूको लागि करिअर बनाउन कोशेढुंगा सावित हुने विश्वास व्यक्त गरिन् । देशमा सबैजना रोजगारको खोजीमा छन् भने रोजगारदाता दक्ष जनशक्तिको खोजीमा । यी दुईबीच भेट नभइरहेको अवस्थामा दुवैलाई जोड्ने काम यो डिजिजल प्लेटफर्मले गर्न सक्ने उपप्रमुख शाक्यले औंल्याइन् । युवाहरूमा चाहना एकातिर, रुचि एकातिर र योग्यता अर्कातिर हुँदा अन्यौलता सिर्जना भइरहेको हुन्छ, त्यो अन्यौलतालाई चिर्न यो प्लेटफर्मले मद्दत पु¥याउने शाक्य बताउँछिन् । उनले आफ्नो रुचि र योग्यता के हो त्यसमा निश्चित भएर मात्रै डिजिटल करिअर सर्भिस प्लेटफर्ममा गएर जागिरको लागि सेक्टर छनोट गर्न उनले आग्रह गरिन् । ‘आफ्नो आवश्यकतालाई चिन्न सक्नुपर्छ । आफूलाई क्वालिफाइड बनाउने हो । जहाँ अभाव छ, त्यहाँ सम्भावना हुन्छ । अभावलाई अवसरमा खोज्नूहोस् । एउटै कुरा निश्चित गरेर मात्रै अगाडि बढ्नूहोस् । जे भेट्यो त्यही होइन,’ उपप्रमुख महर्जनले भनिन् । रोजगार सेवा केन्द्रकी संयोजक लक्ष्मी कार्कीले यो प्लेटफर्म सञ्चालनमा आएसँगै महानगरभित्रका युवाले स्थानीय स्तरमै रोजगारी पाउने वातावारण सिर्जना भएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘यसले नगरभित्रका साना तथा मझौला उद्योगलाई दक्ष जनशक्ति उपलब्ध हुने र युवाले स्थानीय तहमा रोजगार पाउने विश्वास लिएकी छु,’ उनले भनिन्, ‘यसबाट महिला, विपन्न वर्ग अपंगता भएका व्यक्ति लाभान्वित हुनेछन् ।’ नगरभित्रका युवाहरुमा सीप, शैक्षिक योग्यता र सम्भावना प्रशस्तै भएपनि अवसरको अभाव, पहुँचको तथा रोजगारदाताको समन्वयको अभावले गर्दा धेरै युवा अस्थायी तथा असुरक्षित रोजगारीमा संलग्न हुनुपरेको सुनाउँदै उपप्रमुख शाक्यले यो प्लेटफर्मले ती समस्या समाधानमा धेरै हदसम्म भूमिका खेल्ने औंल्याइन् । युथ स्कील ल्याबको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) नन्दकिशोर मण्डलले सरकारी स्तरबाट इनोभेसनमा पायोनियर एकमात्रै महानगर ललितपुर भएको उल्लेख गर्दै त्यही महानगरले यो प्लेटफर्म सञ्चालन गरेर नयाँ इतिहास रचेको अभिव्यक्ति दिए। यो प्लेटफर्मबाट रोजागरदाता, स्थानीय सरकार, सर्भिस सेकटर र प्रविधि संस्था यी चारै पक्षले खोजको शिक्षादेखि रोजगारीसम्मको सेवालाई निरन्तर उपलब्ध गराउन सकिने उनको भनाइ छ । उनका अनुसार यो प्लेटफर्मबाट आवश्यक सेवा मोबाइलबाटै हरेकको घरघरमा पुर्याउन सकिन्छ । अवसर चारैतिर छरिएपनि ती अवसर समान रुपमा सबैको हातमा पुग्न नसकेको अवस्थामा स्कील ल्यावले कसरी समान रुपमा सबैको हातमा अवसर पुर्याउन सकिन्छ, त्यसमा निरन्तर लागिपरेको उनले बताए । सीईओ मण्डलले भने, ‘हामीले कसरी डेमोक्रेटिक रूपमा सबैको हातमा समान अवसर पुर्याउन सकिन्छ, त्यसतर्फ ध्यान दिँदै आएका छौं । जसले पहुँच, सम्भावना र लिन्केज यी तीनवटै कुरालाई सन्तुलनमा राख्छ ।’ सबैको चिन्ता पढिसकेपछि के जागिर गर्ने, कसरी गर्ने भन्ने हुन्छ । यसमा ललितपुर महानगरले काम गर्दै आएको र त्यसमा साथ दिने काम स्कील ल्याबले गर्दै आएको उनले बताए । आजको दिनमा ७० प्रतिशत जागिरको निवदेन रिजेक्ट हुनुमा सही गन्तव्य र रोजगारीको छनोट गर्न नजानेर भएको सीईओ मण्डलले औंल्याए । ‘हामीले कस्तो गन्तव्य चुनेका छौं, भविष्यको लागि कस्तो सीप उपयुक्त हो, कति दक्षता चाहिन्छ भन्ने बारेमा सही जानकारी नहुँदा जब रिजेक्ट हुन्छ,’ उनले भने । नेपालमा अवसर छैन भन्ने गलत मानसिकता भएको बताउँदै उनले अवसरको कमी नभएर अवसरलाई ग्राब गर्नको लागि सीपको अभाव रहेको औंल्याए । सीपको कमी पूरा गर्नको लागि यो प्लेटफर्मले सहयोग गर्नेमा उनले विश्वास व्यक्त गरे । ‘अवसर प्रशस्तै छन्, अवसर प्राप्ति गर्नको लागि मिहिनेत गर्नुपर्छ । त्यो मिहिनेत अरुले हैन स्वंयले गर्नुपर्छ । त्यसको लागि प्लेटफर्म सञ्चालनमा आएको छ, यसको भरपूर प्रयोग गर्नूहोस्,’उनले भने । स्कील ल्याब नेपालबाट सुरु भएको इनोभेसन नेपालका शैक्षिक संस्थादेखि लिएर फिलिपिन्सका शैक्षिक संस्थाहरू, मलेसिया, इन्डोनेसियाका र त्यहाँका स्थानीय सरकारसँग र रोजगारदातासँग समन्वय गरेर कार्यरत रहँदै आएको छ । डिजिटल करिअर सर्भिस ललितपुर महानगरद्वारा सञ्चालन गरिएको नवीनतम डिजिटल सुविधा हो । जसले १८ देखि ३५ वर्षसम्मका शिक्षित युवाहरूलाई आत्ममूल्यांकन सीप विकास, उद्योगसम्बन्धी प्रशिक्षक तथा जागिर र इन्टर्नसीपमा पहुँच दिलाउन मद्दत गर्नेछ । यसबाहेक विद्यार्थीलाई करियर रोडम्याप, आवश्यक कोर्षहरू प्रदान गर्नेछ । साथै विद्यार्थीलाई स्कलरसीप पनि व्यवस्था रहेको छ । यसै प्लेटर्फमबाट युवाहरुले जागिरको लागि आवश्यक तालिम लिन पाउनेछन् ।अनलाइनबाटै सर्टिफिकेटसमेत उपलब्ध हुनेछ ।
निराशाको बीच आशाको दियो बाल्ने काम आइएमई ग्रुपले गरेको छ : मन्त्री भण्डारी
काठमाडौं । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री दामोदर भण्डारीले निराशाको बीच आशाको दियो बाल्ने काम आईएमई ग्रुपले गरेको बताएका छन् । बुधबार काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री भण्डारीले सो बताएका हुन् । मन्त्री भण्डारीले निराशाको बीचमा पनि नेपाल बन्दैछ भन्ने हिसाबले सकारात्मक सन्देश दिएको बताए । उनले उद्यमशीलताको माध्यमबाट मात्रै रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने उल्लेख गर्दै उद्यमशीलता गर्न कठिन रहेको औंल्याए । उनले भने, ‘उद्यमशीलता गर्न कठिन छ, किनभने विश्व बजारसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने छ ।’ उद्यमशीलतालाई सहज बनाउन व्यवसायी उद्योगीले नीतिगत सहजताको अपेक्षा गर्दै आइरहेको जानकारी दिँदै उनले त्यसको लागि आफू लागिरहेको बताए । सरकारले कुल बजेटको ०.५ प्रतिशत मात्रै बजेट उद्योग मन्त्रालयलाई छुट्याएको छ । एभरेस्ट फाइवर सिमेन्ट बोर्ड प्रालिले उत्पादन गरेका वस्तु विश्व बजारमा पुर्याउन सरकारले सहयोग र सहजीकरण गर्ने मन्त्री भण्डारीले प्रतिबद्धता जनाए । त्यस्तै उनले नेपाली वस्तु निर्यातमा देखिएको समस्यालाई सरकारले सोच्नुपर्ने औंल्याए । उनले भने, ‘अरूका वस्तु निर्वाध भित्रिने तर नेपाली वस्तु निर्यातमा अप्ठ्यारो हुने स्थितिलाई अब सरकारले सोच्नुपर्छ । यसमा सरकार गम्भीर बनेको छ ।’ कार्यक्रममा मन्त्री भण्डारीले सरकालाई गिज्याउने रुग्ण रहेका उद्योग निजि क्षेत्रलाई चलाउन दिने गरि अन्तिम तयारीमा रहेको बताए । उनका अनुसार अबको एक वर्षभित्र निजी क्षेत्रलाई दिने तयारी भइरहेको छ । यस्तै उनले संघीय देखि स्थानीय तहसम्मका सरकारले नेपाली उत्पादनलाई प्रयोग गर्ने बनाउन, माया लाग्ने बनाउने गरि काम भइरहेको बताए ।
खुला सीमाका कारण भन्सार व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण : अर्थमन्त्री पौडेल
काठमाडौं । उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले नेपालका खुला सीमाका कारण भन्सार व्यवस्थापन जटिल बन्दै गएको बताएका छन् । बुधबार सिंहदरबारमा बसेको राष्ट्रिय सभाअन्तर्गतको विधायन व्यवस्थापन समितिको बैठकमा भन्सार विधेयक, २०८० माथि दफावार छलफलका क्रममा बोल्दै मन्त्री पौडेलले अवैध कारोबार नियन्त्रणका लागि कानुनी र संरचनागत सुधार दुबैमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए । उनले नेपाल एकातिर भूपरिवेष्टित मुलुक र अर्कोतर्फ खुला सीमा भएको देश भएको उल्लेख गर्दै सम्पूर्ण कारोबार भन्सार बिन्दुबाट मात्रै हुने सुनिश्चितता दिलाउनु ठूलो चुनौती भएको बताए । 'भन्सार बिन्दु बाहेक अन्यत्रबाट निकासी–पैठारी हुँदैन भन्ने आश्वासन दिन सक्नुपर्छ,' उनले भने, 'तर यस्तो अवस्था निर्माण गर्न कानुनी व्यवस्था मात्र होइन, संरचना सुधार पनि अत्यावश्यक छ ।' चुहावटका समस्या र अवैध कारोबार बढ्ने अवस्था देखिएको भन्दै अर्थमन्त्री पौडेलले भन्सार सुधारलाई सरकारको प्राथमिकतामा राखिएको उल्लेख गरे । उनले अवैध निकासी–पैठारी रोक्न स्पष्ट कानुनी ढाँचा र सशक्त प्रवर्तन संयन्त्र आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे ।
निजामती सेवामा ‘कुलिङ अफ पिरियड’, के भन्छन् एमाले नेताहरू?
काठमाडौं । राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिले सर्वसम्मत रूपमा पारित गरी प्रतिनिधिसभामा प्रस्तुत भइसकेको संघीय निजामती विधेयकलाई हुबहु पास गर्नुपर्नेमा एमाले सांसदहरूले जोड दिएका छन् । मुख्यसचिव एकनारायण अर्यालको नेतृत्वमा सचिवहरूले जुलुस नै लगाएर प्रधानमन्त्रीलाई भेटी विधेयकका केही प्रावधानप्रति असन्तुष्टि जनाएपछि उक्त विधेयकलाई सर्वत्र चासोको रूपमा हेरिएको छ । प्रस्तावित निजामती विधेयकमा निजामती सेवाको अवकाशपछि राज्यको तर्फबाट नियुक्त हुने संवैधानिक पदमा नियुक्तिका लागि दुई वर्षको ‘कुलिङ अफ पिरियड’ रहने प्रावधानमा उच्च तहका कर्मचारीहरूको असहमति रहेको छ । उक्त प्रावधान सुशासन र वृत्ति विकासका लागि आवश्यक रहेको विकासन्युजसँग सम्पर्कमा आएका एमाले सांसदहरूले बताएका छन् । ‘तीस वर्षको एउटै किसिमको दैनन्दिन सेवाबाट थाकेका हाकिमसाहेबहरूले राम्रो परिणाम दिन ‘रिफ्रेस’ हुनुहोस् र थप अध्ययन गरेर फर्किनुहोस्, जसले उहाँहरूको कार्यसम्पादनमा सुधार ल्याउँछ,’ एक एमाले सांसदले बताए । एमाले सांसद ठाकुर गैरेले विधेयकका प्रावधानलाई लिएर हाकिमसाहेबहरूले जुलुस गर्दै हिँड्नु शोभनीय नहुने बताएका छन् । कर्मचारीहरूको स्वार्थमा सरकार मुकदर्शक बन्न नहुने सुझाव गैरेको रहेको छ । गैरेकै जस्तै मान्यता अर्का एमाले सांसद वासुदेव घिमिरेको पनि रहेको छ । रुपन्देहीबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य रहेका घिमिरे भन्छन्, ‘संसदभित्रका संसदीय समितिहरू सार्वभौम रहने हुँदा समितिले एकमतले पारित गरेका प्रस्ताव कार्यपालिकाले उल्टाउनु शोभनीय हुँदैन ।’ अर्का एमाले सांसद राजेन्द्र राईले राजनीतिक नेतृत्वले राजनीतिक निर्णय गर्दा खुट्टा कमाउन नहुने बताएका छन् । ‘सार्वभौम संसद्का सार्वभौम समितिको निर्णयमा कार्यपालिकाले हस्तक्षेप गर्दा राम्रो सन्देश जाँदैन,’ उनको धारणा छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मध्यमार्गीको रूपमा कर्मचारीको आवाजलाई पनि व्यवस्थापन गर्ने अनि सार्वभौम समितिको निर्णयलाई सम्मान हुने गरी बीचको बाटो निकाल्ने प्रयास गरेका छन् । प्रधानमन्त्री स्रोतका अनुसार कुलिङ अफ पिरियड २ वर्षको ठाउँमा एक वर्ष बनाउँदा संसदीय समितिको पनि सम्मान हुने र कर्मचारीको पनि आवाज समेटेको जस्तो हुने गरी तयारी भइरहेको हो । ‍असार ५ गते बसेको प्रतिनिधिसभा बैठकमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी)का सांसद राजेन्द्र पाण्डेले संघीय निजामती सेवा विधेयकमा प्रस्तावित ‘कुलिङ अफ पिरियड’ प्रावधान हटाउन केही सचिवहरूले संयुक्त राजीनामाको चेतावनी दिँदै सरकारमाथि दबाब दिएको बताएका थिए । उनले कर्मचारीहरूको धम्कीका कारण सरकारले निजामती विधेयक अघि नसारेको पनि दाबी गरेका थिए । निजामती सेवा विधेयकमा दुई वर्षे कुलिङ अफ पिरियडको व्यवस्था राखिएपछि कर्मचारीहरूले राजनीतिक भेटघाट तीव्र पारेका छन् ।
