२ हजारले घट्यो सुनको मूल्य
काठमाडौं । बिहीबारको तुलनामा स्थानीय बजारमा शुक्रबार सुनचाँदीकोे मूल्यमा सामान्य गिरावट आएको छ । सुनको मूल्य २ हजार ८०० ले र चाँदीको मोल २० ले घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज छापावाल सुनको मोल प्रतितोला रु तीन लाख १४ हजार २०० कायम भएको छ भने एक तोला चाँदीको मूल्य रु पाँच हजार ४९५ निर्धारण भएको छ । हिजो बिहीबार एक तोला सुन ३ लाख १७ हजार र त्यति नै परिमाणको चाँदी रु पाँच हजार ५१५ मा कारोबार भएको थियो । गत बुधबार ३ लाख १९ हजारमा एक तोला सुन खरिदबिक्री भएको थियो भने एक तोला चाँदीको मूल्य ५ हजार ७२० निर्धारण भएको थियो । गत मंगलबार छापावाल सुनको मोल प्रतितोला रु तीन लाख १७ हजार कायम भएको थियो भने एक तोला चाँदीको मूल्य ५ हजार ७२० निर्धारण भएको थियो । सोमबार एक तोला सुन ३ लाख १३ हजार २०० र त्यति नै परिमाणको सेतो धातु ५ हजार ४१० मा कारोबार भएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार आज अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एक औंस सुन पाँच हजार ११८ र त्यति नै परिमाणको सेतो धातु ८५ अमेरिकी डलरमा कारोबार भइरहेको छ ।
होर्मुज जलडमरूमध्यमा अवरोधः विश्वभर तेलको मूल्य वृद्धि र एसियाली बजारमा संकटको बादल
काठमाडौं । विश्वको सबैभन्दा व्यस्त तेल ढुवानी मार्ग होर्मुज स्ट्रेटमा धेरै जहाजमाथि आक्रमण भएको खबर आइरहेका छन् । यूके मरिटाइम ट्रेड कर्पाेरेशनका अनुसार हालै निशाना बनाइएका जहाजमध्ये दुईवटा ट्यांकर पनि रहेका छन् । ती जहाजहरूमा इराकको तट नजिक ‘अज्ञात अस्त्र’ प्रयोग गरेर आक्रमण गरिएको बताइएको छ । यसका साथै युनाइटेड अरब इमिरेट्स (यूएई) को तट नजिक एउटा कन्टेनर जहाजमाथि आक्रमण भएको रिपोर्ट पनि आएको छ । इरानले चेतावनी दिएको छ कि यस जलडमरूमध्यबाट पार गर्न खोज्ने कुनै पनि जहाजलाई आक्रमण गरिनेछ । यद्यपि त्यसका बाबजुद पनि केही जहाजी आवतजावत भने जारी छ । सामान्यतया विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल यही जलडमरूमध्यबाट भएर जाने गर्छ । युद्धका कारण अहिले विश्वभर तेलको मूल्यमा ठूलो उछाल आएको छ । होर्मुज जलडमरूमध्य के हो र कहाँ पर्छ ? होर्मुज स्ट्रेट विश्वका सबैभन्दा महत्वपूर्ण समुद्री ढुवानी मार्गमध्ये एक हो, विशेषगरी कच्चा तेल आपूर्तिका लागि यो अत्यन्त संवेदनशील र महत्त्वपूर्ण स्थान मानिन्छ । यसको उत्तरतर्फ इरान पर्छ भने दक्षिणतर्फ ओमन र युनाइटेड अरब इमिरेट्स पर्छन् । यसको प्रवेश र निकास क्षेत्र करिब ५० किलोमिटर चौडा छ भने सबैभन्दा साँघुरो भाग करिब ३३ किलोमिटर मात्रै छ । यही मार्गले खाडी क्षेत्रलाई अरेबियन सीसँग जोड्छ । यो जलडमरूमध्य यति गहिरो छ कि विश्वका सबैभन्दा ठूला तेल ट्यांकरहरू पनि सजिलै यसबाट आवतजावत गर्न सक्छन् । मध्यपूर्वका प्रमुख तेल तथा ग्यास उत्पादक देशहरू र तिनका ग्राहकहरूले यही मार्ग प्रयोग गर्छन् । यूएस इनर्जी इन्फरमेसन एडमिनिस्ट्रेसनका अनुमान अनुसार २०२५ मा दैनिक करिब २ करोड बैरल तेल होर्मुजज जलडमरूमध्यबाट पार भएको थियो, जुन वार्षिक रूपमा झन्डै ६०० अर्ब डलर बराबरको ऊर्जा व्यापारसँग सम्बन्धित छ । यस मार्गबाट जाने तेल केवल इरानको मात्र होइन, इराक, कुवेत, कतार, साउदी अरेबिया र युनाइटेड अरब इमिरेट्सबाट पनि आउँछ । यदि यो जलडमरूमध्य बन्द भयो भने के हुन्छ ? सामान्यतया हरेक महिना करिब ३ हजार जहाज यस मार्गबाट गुज्रन्छन् । ऊर्जा बजारसम्बन्धी जोखिम विश्लेषण उपलब्ध गराउने कम्पनी ग्लोबल रिस्क मेनेजमेन्टका प्रमुख विश्लेषक अर्ने लोहमन रासमुसेनले भनेका छन् कि जहाजहरूको सुरक्षामा जोखिम रहँदासम्म तेलको मूल्य र ढुवानी लागत दुवै बढ्नेछन् । उनले सीबीएस न्यूजसँग सँग भनेका छन्, ‘व्यावहारिक रूपमा हेर्दा यो मार्ग बन्द जस्तै भएको छ, किनकि धेरै जहाजहरू यहाँबाट जान डराइरहेका छन् ।’ उनका अनुसार जहाजमाथि आक्रमणको जोखिम, बीमा नपाउनु वा अत्यन्त महँगो बीमा हुनुले जहाजहरूलाई प्रतीक्षा गर्न बाध्य बनाइरहेको छ । यदि यस मार्गबाट आउने तेल र ग्यास रोकियो भने ऊर्जा बजारमा ठूलो प्रभाव पर्नेछ । इरानका विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इसमेल बाघेईले सीएनबीसीसँग कुरा गर्दै यस जलडमरूमध्यबाट जाने तेल ट्यांकरहरूले ‘अत्यन्त सावधानी’ अपनाउनुपर्ने बताएका छन् । युद्ध सुरु भएदेखि ऊर्जा मूल्यमा ठूलो उछाल आएको छ । सोमबार तेलको मूल्य करिब १२० डलरसम्म पुगेको थियो, यद्यपि पछि केही घटेको छ । लन्डन स्टक एक्सचेन्ज ग्रुपका अनुसार मध्यपूर्वबाट चीनसम्म तेल लैजान सुपरट्यांकर भाडामा लिनुपर्ने लागत एक हप्तामा लगभग दोब्बर भएर ४ लाख डलरभन्दा माथि पुगेको छ । एसियामा पर्ने प्रभाव यो मार्ग लगभग बन्द जस्तै भएपछि ऊर्जा निर्यातमा निर्भर देशहरू जस्तै साउदी अरेबियालाई पनि ठूलो असर परेको छ । इन्टरनेसनल इनर्जी एजेन्सीका अनुसार इरानले दैनिक करिब १७ लाख ब्यारेल तेल निर्यात गर्छ । सेन्ट्रल बैंक अफ इरानका अनुमान अनुसार मार्च २०२५ मा समाप्त हुने आर्थिक वर्षमा इरानले ६७ अर्ब डलर बराबरको तेल निर्यात गरेको थियो, जुन पछिल्ला दस वर्षकै उच्च आम्दानी हो । एसियामा यसको असर झन् ठूलो पर्न सक्छ । यूएस इनर्जी इन्फरमेसन एडमिनिस्ट्रेसनका अनुसार २०२२ मा होर्मुजÞबाट बाहिरिने करिब ८२ प्रतिशत कच्चा तेल र कन्डेन्सेट एसियाली देशहरूतर्फ गएको थियो । विश्व बजारमा इरानले बेच्ने तेलको करिब ९० प्रतिशत चीनले किन्ने गर्छ । चीनले यही तेल प्रयोग गरेर सामान उत्पादन गर्छ र अन्य देशमा निर्यात गर्छ, त्यसैले तेल महँगो हुँदा विश्वभरका उपभोक्ताहरूका लागि सामानको मूल्य पनि बढ्न सक्छ । युद्धको रापबीच इरान–चीन तेल ‘कनेक्सन’ : हर्मुजको अवरोध छिचोल्दै करोडौं ब्यारेल बेइजिङतिर मध्यपूर्व द्वन्द्व : एसियामा इन्धन संकट, चारदिने कार्यसप्ताह र विद्यालय बन्द इरानको भविष्य मोज्तबा खामेनेईको हातमा, के उनले सत्ता चलाउन सक्लान् ? मध्यपूर्वको रापमा विश्व अर्थतन्त्र : केन्द्रीय बैंकहरूको ‘अग्निपरीक्षा’ र मुद्रास्फीति बढाउने जोखिम इरान : शून्यमा सत्ता, संकटमा शासन खाडी संकट गहिरिँदै : बीमा कम्पनीहरू पछि हट्दा विश्व ऊर्जा बजार त्रसित इरान र इजरायल : मित्रतादेखि कट्टर दुश्मनीसम्म, यस्तो छ नालीबेली
नेपाल पुनर्बीमाबाट बाहिरिँदै युनाइटेड अजोड, पौने १ अर्बको सेयर बिक्रीमा राख्यो
काठमाडौं । युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्स नेपाल पुनर्बीमा (नेपाल रिइन्स्योरेन्स) कम्पनीबाट बाहिरिने भएको छ । युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सले पुनर्बीमा कम्पनीमा रहेको आफ्नो स्वामित्वको पौने १ अर्ब रूपैयाँको सेयर बिक्री गरेर बाहिरिन लागेको हो । युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको २१ लाख ७१ हजार ९३५ कित्ता सेयर बिक्री गर्न लागेको हो । कम्पनीले उक्त सेयरको न्यूनतम मूल्य प्रतिकित्ता ४ सय रुपैयाँ तोकेको छ । सो मूल्यका आधारमा युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सले ८६ करोड ८७ लाख ७४ हजार रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्न लागेको हो । कम्पनीको उक्त संस्थापक सेयर खरिद गर्न इच्छुक लगानीकर्ताले चैत ५ गतेदेखि चैत १९ गतेसम्म निवेदन पेश गर्नु पर्नेछ । कम्पनीको सेयर विद्यमान संस्थापक वा जो कोही व्यक्ति, कम्पनी, संघ, संस्थाले खरिद गर्न सक्ने बताइएको छ । कम्पनीको सेयर बिक्री प्रबन्धकमा नबिल इन्भेष्टमेन्ट बैंकिङ लिमिटेड रहेको छ । खरिद गर्न इच्छुकले तोकिएको न्यूनतम मूल्य वा सो भन्दा बढी तोकि आवेदन दिनुपर्नेछ । बोलपत्र पेस गर्दा कम्तीमा १ लाख कित्ता सेयरका लागि आवेदन दिनुपर्ने कम्पनीले जनाएको छ ।
सोपान फर्मास्युटिकल्सले चैत ९ गतेदेखि आईपीओ बिक्री खुला गर्ने
काठमाडौं । सोपान फर्मास्युटिकल्स लिमिटेडले चैत ९ गतेदेखि आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री खुला गर्ने भएको छ । कम्पनीले पहिलो चरणमा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूका लागि आईपीओ बिक्री गर्न लागेको हो । कम्पनीले जारी पुँजी १ अर्ब ७१ करोड ६० लाख रुपैयाँको २५ प्रतिशत अर्थात् ४२ करोड ९० लाख रुपैयाँको १ सय रुपैयाँ अंकित मूल्य दरका ४२ लाख ४९ हजार कित्ता सेयर जारी गर्नेछ । जसमध्ये १० प्रतिशत अर्थात् ४ लाख २९ हजार कित्ता विदेशमा रोजगार गरिरहेका नेपाली, ४ प्रतिशत अर्थात् १ लाख ७१ हजार ६ सय कित्ता कर्मचारी, ५ प्रतिशत अर्थात् २ लाख १४ हजार ५ सय कित्ता सामूहिक लगानी कोषलाई बिक्री गरिनेछ । साथै, बाँकी रहेको ३४ लाख ७४ हजार ९ सय कित्ता सर्वसाधारण लगानीकर्तालाई सुरक्षित राखेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीको आईपीओमा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले न्यूनतम् १० कित्तादेखि अधिकतम ११ हजार कित्ता सेयरका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको आईपीओमा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले छिटोमा चैत १२ गते र ढिलोमा चैत २३ गतेसम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक एनएमबि क्यापिटल रहेको छ । कम्पनीको आईपीओमा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले सिआस्बा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्था र मेरो सेयर एपमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन् ।
आजदेखि आधा सिलिण्डर ग्यास मात्रै, ७.१ किलोको ९५५ रुपैयाँ
काठमाडौं । नेपाल आयल निगमले ग्यास सिलिन्डरमा ७.१ किलो एलपी ग्यास भरी प्रति सिलिण्डर आधा ९५५ रुपैयाँमा बिक्री वितरण गर्ने निर्णय गरेको छ । निगमले विज्ञप्ति जारी गरी हालको परिस्थितिलाई दृष्टिगत गरी एलपी ग्यासको आपूर्ति तथा वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाइ आम उपभोक्ताको माग बमोजिम ग्यास उपलब्ध हुने अवस्थाको सहजीकरणका लागि निगमले आज शुक्रबारदेखि लागू हुने गरी अर्को निर्णय नभएसम्म ग्यास सिलिन्डरमा ७.१ किलो एलपी ग्यास भरी प्रति सिलिण्डर आधा मूल्य ९५५ रुपैयाँमा बिक्री वितरण गर्ने निर्णय भएको जनाएको छ । आम उपभोक्ता वर्गले सोहीअनुसार एलपी ग्यास खरिद गर्न निगमले अनुरोध गरेको छ । निगमले निगमले नियमित रुपमा माग अनुरूप नै एलपी ग्यासको आयात तथा वितरण गरिरहेको भए पनि विगत दुई/तीन महिनादेखि काठमाडौं उपत्यकामा ग्यासको माग उच्च देखिएको र यसैबीच मध्यपूर्व क्षेत्रमा भइरहेको युद्धका कारण पेट्रोलियम पदार्थ तथा एलपी ग्यासको आपूर्तिमा विश्वव्यापी रूपमा असर परिरहेको प्रष्ट पारेको छ ।
पश्चिम एसिया सङ्कटः उद्धार उडान आज पनि, १६४ नेपालीलाई स्वदेश ल्याइने
काठमाडौं । सरकारको समन्वयमा नेपाल वायुसेवा निगमले पश्चिम एसियाका विभिन्न देशमा अलपत्र परेका नेपालीलाई क्रमशः उद्धार उडानमार्फत स्वदेश ल्याएको छ । निगमका प्रवक्ता देवेन्द्र पुनका अनुसार बिहीबार विशेष उद्धार उडानमार्फत दुबई विमानस्थलमा अलपत्र परेका २७२ जना नेपालीलाई स्वदेश ल्याइएको हो । विशेष उद्धार उडानको सो विमानमार्फत काठमाडौं विमानस्थलमा अलपत्र परेका २६० जना यात्रीलाई दुबई विमानस्थलसम्म पुर्याइएको थियो । आज पनि यहाँबाट २६७ जना यात्री लिएर निगमको विमान दुबई प्रस्थान गर्ने र त्यहाँबाट १६४ जना नेपालीलाई स्वदेश ल्याइने प्रवक्ता पुनले जानकारी दिए । यही फागुन १६ गतेदेखि पश्चिम एसियाको आकाशमा उडान निषेध भएपछि उद्धार उडान थालिएको हो । अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रुपमा इरानमा हवाई आक्रमण गरेपछि पश्चिम एसियाली मुलुकमा उडान बन्द भएको हो ।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीलाई पितृ शोक
काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई पितृ शोक परेको छ । ओलीका पिता मोहन प्रसाद ओलीको ९७ वर्षको उमेरमा आज बिहान गठ्ठाघरस्थित अस्पतालमा निधन भएको हो । अस्पताल स्रोतका अनुसार केही समय यता मोहनप्रसाद ओली अस्वस्थ थिए । उनको पार्थिव शरीरलाई ओली निवास गुण्डुमा लैजाने तयारी गरिएको छ . साथै आजै पशुपति आर्यघाटमा दाहसंस्कार गरिने बताइएको छ । स्वर्गीय ओलीका दुई छोरा तीन छोरी छन् ।
बेनी-ढोरपाटन-तकसेरा जोड्ने सडकमा गाडी चल्न थाले, ५० किलोमिटर छोटो
काठमाडौं । गण्डकी प्रदेशको बेनी-ढोरपाटन हुँदै लुम्बिनी प्रदेशको तकसेरा जोड्ने सडकमा सवारीसाधन गुड्न थालेका छन् । हालै मार्ग खुलेको बेनी-ढोरपाटन-तकसेरा जोड्ने १२२ किलोमिटर दूरीको यो सडक मध्यपहाडी लोकमार्गको बागलुङ-काँक्री खण्डको तुलनामा ५० किलोमिटर छोटो छ । बागलुङदेखि पूर्वीरुकुमको काँक्रीको दूरी १७५ किलोमिटर छ । पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिकाको बा२झ ३५३७ नम्बरको गाडी तकसेरादेखि बिहीबार पहिलोपटक ढोरपाटन-बेनी हुँदै काठमाडौं गएको हो । पुथा उत्तरगङ्गा गाउँपालिकाका अध्यक्ष पुनिराज घर्तीमगरले सवारी सञ्चालन गर्न सम्भाव्यता अध्ययनका लागि केही दिनअघि मार्ग खुलेको सडक प्रयोग गरेर बेनी हुँदै काठमाडौं गएको बताए । ‘सडक मार्ग नहुँदा पोखरा हुँदै काठमाडौं जान ढोरपाटन-बेनीको बाटो प्रयोग गर्दै आएका थियौँ । पुरानो पद मार्गलाई आधार मानेर अहिले खोलिएको यो सडकलाई स्तरोन्नति गर्न सकेमा पूर्वी, पश्चिमरुकुम, जाजरकोट र डोल्पाका बासिन्दालाई पोखरा-काठमाडौं आवतजावत गर्न छोटो र सजिलो हुन्छ,’ उनले भने । तकसेरादेखि गाडीमा पाँच घण्टाको यात्रापछि धवलागिरि गाउँपालिकाको केन्द्र मुनामा आइपुगेका अध्यक्ष पुनको टोलीलाई उपाध्यक्ष रेशम पुनमगर र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विष्णुप्रसाद शर्माले स्वागत गरे । ‘बेनीदेखि मुना-खोरिया-मरेनी-जलजला-गुर्जाघाट हुँदै ढोरपाटन उपत्यका जोड्ने ७५ किलोमिटर दूरीको सडकको गत पुसमा मार्ग खुलेको थियो,’ धवलागिरिका उपाध्यक्ष पुनमगरले भने, ‘ढोरपाटन र तकसेरा सडकको यही फागुन तेस्रो साता मार्ग खुलेकाले हिउँदयाममा जीप र मोटरसाइकलमा यात्रा गर्न सकिने भएको छ ।’ स्तरोन्नति गर्न र खोलामा मोटर चल्ने पुल बनाउन बाँकी यो सडकले ढोरपाटन, जलजला र तकसेरा घुम्न जाने पर्यटकलाई पनि सहज हुने धवलागिरिका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत शर्माले बताए । हाल प्रयोगमा आइरहेको बागलुङदेखि बुर्तिबाङ हुँदै ढोरपाटन जोड्ने सडकको दूरी १२६ किलोमिटर छ । नयाँ मार्ग खुलेको सडक स्तरोन्नति गरेमा मध्यपहाडी लोकमार्गको बागलुङ खण्डको विकल्पमा छोटो दूरीको सडकका रूपमा विकास हुने सम्भावना छ । बेनीदेखि २०५५ सालमा यो सडक निर्माण सुरु भएको थियो । धवलागिरि गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रेमप्रसाद पुनले बेनीबाट दरवाङ-मुना-जलजला-ढोरपाटन हुँदै पूर्वीरुकुमको टकसेरा जोड्ने सडक मध्यपहाडी लोकमार्गको बागलुङ खण्डभन्दा ५० किलोमिटर दूरी छोटो भएको बताए । बेनीदेखि तातोपानी-बाबियाचौर हुँदै तोलावाङसम्म २० किलोमिटर सडक प्रदेश सरकारमार्फत कालोपत्र भएको छ । प्रदेश सरकारले दरवाङदेखि ताकम-मुना जोड्ने करिब १७ किलोमिटर सडक स्तरोन्नति गर्न दुईवटा शीर्षकमा योजना सञ्चालन गरेको प्रदेशसभा सदस्य रेशमबहादुर जुग्जालीले बताए । मध्यपहाडी लोकमार्गको वैकल्पिक मार्ग र पूर्वीरुकुमसम्म जोडिने पश्चिम म्याग्दीको लाइफ लाइन मानिएको यो सडकको स्तरोन्नति र कालोपत्रका लागि बजेटको व्यवस्थापन र योजना कार्यान्वयनमा सरोकारवालाको चासो बढेको छ । हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा पूर्वीरुकुमबाट निर्वाचित हुनुभएका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले गत माघ २८ बेनीमा भएको कार्यक्रममा म्याग्दीदेखि ढोरपाटन हुँदै तकसेरा जोड्ने सडकलाई मध्यपहाडी लोकमार्गको वैकल्पिक मार्ग बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । पूर्वीरुकुम, म्याग्दी र बागलुङको एक हजार ३२५ वर्गमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको ढोरपाटन नेपालको एकमात्र सिकार आरक्ष हो । विश्वभरका साहसी सिकारीहरूको गन्तव्य ढोरपाटन पछिल्लो समय नेपाली पर्यटकको पनि रोजाइमा परेको छ । यो आरक्ष पर्यटनका लागि मात्र नभएर ढोरपाटनको जैविक, सांस्कृतिक, पर्यटकीय, धार्मिक लगायत धेरै अवसर छन् ।
