आज देशभर वर्षा हुने, चट्याङ र हिमपातको चेतावनी
काठमाडौं । नेपालमा उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको पश्चिमी न्यून चापीय रेखा तथा स्थानीय वायुको प्रभावका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा हुने सम्भावना छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशलगायत देशका अधिकांश हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहेको छ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली छ । लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थान तथा कोशी, बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको छ । आज दिउँसो कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशसहित देशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहने तथा बाँकी तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने पूर्वानुमान गरिएको छ । कोशी र मधेश प्रदेशका केही स्थान तथा देशका हिमाली र पहाडी भू-भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ । बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भू-भागका एक-दुई स्थानमा पनि वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । आज राति पनि कोशी प्रदेशसहित देशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहनेछ भने मधेस प्रदेशलगायत तराई भू-भागमा आंशिक बदली रहनेछ । कोशी प्रदेश तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भू-भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । साथै मधेश प्रदेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्र तथा देशका हिमाली भू-भागका एक-दुई स्थानमा वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने जनाइएको छ । महाशाखाले वर्षा, चट्याङ तथा हिमपातका कारण दैनिक जनजीवन, कृषि, सडक तथा हवाई यातायातमा आंशिक प्रभाव पर्न सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन सम्बद्ध सबैमा आग्रह गरेको छ ।
बजेटको अन्तिम कसरतमा गण्डकी सरकार
काठमाडौं । गण्डकी प्रदेश सरकारको आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट लेखन अन्तिम चरणमा पुगेको छ । मन्त्रालयहरूलाई तोकिएको बजेट ‘सिलिङ’ प्रदेश विषयगत मन्त्रालय बजेट सूचना प्रणालीमा प्रविष्टि गर्ने काम भइरहेको आन्तरिक मामिला मन्त्रालयले जनाएको छ । चालु खर्चतर्फको प्रविष्टि भइसकेको र पुँजीगततर्फका योजना तथा कार्यक्रम प्रविष्टिको अन्तिम चरणमा रहेको मन्त्रालयको बजेट तथा कार्यक्रम महाशाखाका प्रमुख डिल्लीराम रिज्यालले बताए । ‘आर्थिक विधेयक, विनियोजन विधेयक, मन्त्रालयगत प्रगति विवरण तयार भइसकेको छ भने बजेट वक्तव्य लेखनको काम भइरहेको छ । चालु आवकै हाराहारीमा बजेट आउने सम्भावना छ, सङ्घ सरकारको अनुदानमा हेरफेर भएकाले बजेटको आकार केही तलमाथि हुनसक्छ,’ उनले भने । प्रदेश सरकारले चालु आवका लागि ३१ अर्ब ९७ करोड ९९ लाख ९९ हजार रुपैयाँको बजेट ल्याएको थियो । प्रदेशको आन्तरिक स्रोत बढ्न नसक्दा बर्सेनि बजेट निर्माणमा प्रदेश सरकारलाई दबाब पर्ने गरेको छ । प्रदेशभित्रका स्थानीय तह, निजी क्षेत्रलगायत सरोकार भएका पक्षहरूसँग ‘प्रि-बजेट’ छलफल गरी प्राप्त सुझाव र परामर्शका आधारमा बजेट निर्माणलाई अगाडि बढाइएको महाशाखा प्रमुख रिज्यालले बताए । यसअघि आर्थिक मामिलामन्त्री जितबहादुर शेरचनले प्रदेशसभामा बजेटका सिद्धान्त र प्राथमिकता प्रस्तुत गरेका थिए । जसमा उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि, रोजगारी सृजना र गरिबी निवारणमा टेवा पुर्याउने नवप्रर्वतन, प्रविधिमैत्री र स्टार्टअप आयोजना तथा कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ समेटिएको थियो । जेठ १९ गते प्रदेशसभा बैठकमा प्रदेश प्रमुख डिल्लीराज भट्टद्वारा प्रस्तुत प्रदेश सरकारको आगामी आवको नीति तथा कार्यक्रममा पनि कृषि र पर्यटनलाई प्राथमिकता दिइएको छ । नीति तथा कार्यक्रमले प्रभावकारी सेवा प्रवाह, समावेशी विकास, सुशासन र सार्वजनिक उत्तरदायित्व सुनिश्चितता आदिलाई जोड दिएको छ । विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता एवं नीति तथा कार्यक्रमलाई समेटेर बजेट आउने आर्थिक मामिला मन्त्रालयले जनाएको छ । प्रदेशको दोस्रो पञ्चवर्षीय योजनालाई आधार बनाएर बजेटका प्राथमिकता निर्धारण गरिएको महाशाखा प्रमुख रिज्यालले बताए । कार्यान्वयनयोग्य र प्रदेशको यर्थाथ अनुसारको बजेट ल्याउने तयारी मन्त्रालयको छ । प्रदेश सरकारले असार १ गते बजेट सार्वजनिक गर्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ ।
सहरको मुहार मात्र होइन, भित्री चोक-गल्ली पनि व्यवस्थित हुनुपर्छ: सुनिता डङ्गोल
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डङ्गोलले सडक सुरक्षा र ट्राफिक व्यवस्थापनका काम समग्र शहरलाई समेटेर तथा आवश्यक विकल्प उपलब्ध गराएर सुधार गर्न आग्रह गरेकी छन् । उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुरेशप्रसाद काफ्लेसँगको छलफलमा कार्यवाहक प्रमुख डङ्गोलले ट्राफिक व्यवस्थापनमा सहरको बाहिरी मुहार मात्र हेरेर नभई झट्ट हेर्दा नदेखिने स्थानहरूमा व्यवस्थापन कसरी भइरहेको छ भन्ने पक्षलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने बताइन् । उनले भनिन्, ‘कालोपत्र सडकमा पार्किङ हुन दिएको छैन । यसले सहरको मुहार राम्रो देखाएको छ । तर यो मुहार त्यतिबेला मात्र अझ चम्किलो हुन्छ, जब भित्री गल्ली र चोकहरूमा सवारीसाधनको चाप व्यवस्थित हुन्छ । सवारी चालकले ढुक्क भएर पार्किङस्थल कहाँ छ भनेर चिन्न र उपयोग गर्न सक्छन् । एकातिरको चाप अर्कोतिर सर्ने अवस्था हुँदैन ।’ काठमाडौंको ट्राफिक व्यवस्थापनका विषयमा कुरा गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डङ्गोलले भनिन्, ‘पार्किङको सुविधा तथा विकल्प उपलब्ध गराएर व्यवस्थापन गरौँ । ट्राफिक प्रहरी र कामपा प्रहरीबीच निकट समन्वय कायम गरी दीर्घकालीन रूपमा काम गरौँ । यसका लागि कामपाले ट्राफिक प्रहरीलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउनेछ ।’ ‘काठमाडौंको पूर्वाधारसँग सवारी चालकहरूको मनोविज्ञान जोडिएको छ,’ ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख काफ्लेले भने, ‘सडकमा डोरी टाँगिएको छ वा कोन राखिएको छ भने मात्र ट्राफिक नियम पालना गर्ने, तर यस्ता पूर्वाधार नभएका स्थानमा जथाभावी गर्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । पूर्वाधारसँग सम्बन्धित यो मनोविज्ञान सुधार गर्न आवश्यक छ ।’ चालकहरूको अनुशासनका विषयमा उनले भने, ‘गएका चार दिनमा विद्यालयका सवारीसाधन चलाउने १६ जना चालकले बिहानै मादक पदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाएको पाइयो । यो एउटा उदाहरण मात्र हो । सुधार गर्नुपर्ने क्षेत्र अझै धेरै छन् ।’ काफ्लेले असार महिनभर सचेतना मूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरी सडक सुरक्षा तथा ट्राफिक नियम पालनामा जिम्मेवार बन्न अनुरोध गर्ने र साउनदेखि कडा कानुनी कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाइने जानकारी दिए । काठमाडौंको सहरी व्यवस्थापनका प्रमुख विषयहरू मध्ये ट्राफिक व्यवस्थापन पनि एक रहेको उल्लेख गर्दै छलफलमा यसको सुधारबाट नागरिकले सरकारका कामको प्रत्यक्ष अनुभूति गर्न सक्ने धारणा व्यक्त गरिएको थियो । सोही उद्देश्य अनुरूप समन्वयात्मक रूपमा काम गर्ने निष्कर्ष बैठकले निकालेको थियो । छलफलमा काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईँ पनि सहभागी थिए ।
विश्वकप फुटबल: उद्घाटन खेलमा मेक्सिकोको जित, ३ खेलाडीले पाए रातो कार्ड
काठमाडौं । मेक्सिकोले दक्षिण अफ्रिकालाई हराउँदै फिफा विश्वकप फुटबल २०२६ को उद्घाटन खेलमा सुखद सुरुआत गरेको छ । मेक्सिकोको सिटी रङ्गशालामा आज भएको खेलमा घरेलु टोली मेक्सिकोले दक्षिण अफ्रिकालाई २-० गोलअन्तरले पराजित गर्दै प्रतियोगितामा सुखद सुरुआत गरेको हो । मेक्सिकोका लागि जुलियन क्विनोनेस र राउल जिमेनेजले समान एक-एक गोल गरे । खेल सुरुआतको ९ मिनेटमा जुलियन क्विनोनेसले गोल गर्दै मेक्सिकोलाई सुरुआती अग्रता दिलाए । इरिक लिराले दिएको पासलाई सदुपयोग गर्दै जुलियनले गोल गरेका हुन् । खेलको ४९औं मिनेटमा दक्षिण अफ्रिकाका सेफेलो सिथोलले पहिलो रातो कार्ड पाउँदै मैदानबाट बाहिरिएपछि दक्षिण अफ्रिका १० खेलाडीमा सीमित बन्यो । त्यसपछि खेलको ६७औं मिनेटमा राउल जिमेनेजले गोल गर्दै मेक्सिकोको अग्रता दोब्बर बनाए । खेलको ८४औं मिनेटमा दक्षिण अफ्रिकाका अर्का खेलाडी थेम्बा ज्वानेले रातो कार्ड पाए । त्यसपछि दक्षिण अफ्रिका नौ खेलाडीमा सीमित बन्यो । खेलको दोस्रो हाफको अतिरिक्त समयमा मेक्सिकोका सेजर मोन्टेसले पनि रातो कार्ड पाएर मैदान बाहिरिए । विश्वकपको उद्घाटन खेलमा तीन खेलाडीले रातो कार्ड पाउँदै मैदानबाट बाहिरिए । यस जितसँगै समूह ‘ए’मा रहेको मेक्सिकोले शीर्ष तीन अङ्क बटुलेको छ । आजै हुने समूह ‘ए’ अन्तर्गतको अर्को खेलमा चेक रिपब्लिक र दक्षिण कोरियाबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ । उक्त खेल आज बिहान ७:४५ बजे हुनेछ ।
अमेरिका र क्रोएसिया पठाउने भन्दै साढे ४० लाख ठगी गर्ने २ जना पक्राउ
काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यका अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले अमेरिका र क्रोएसिया पठाउने भन्दै ४० लाख ५० हजार रुपैयाँ ठगी गर्ने २ जनालाई पक्राउ गरी बिहीबार सार्वजनिक गरेको छ । पक्राउ पर्नेमा दोलखा शैलुङ गाउँपालिका-२ की ४५ वर्षीया रुकु कुमारी श्रेष्ठ तथा मोरङ उर्लाबारी नगरपालिका-६ का ३५ वर्षीय शैलेन्द्र शाक्य रहेका काठमाडौं उपत्यका अनुसन्धान कार्यालयका प्रहरी उपरीक्षक शरतकुमार थापा क्षेत्रीले जानकारी दिए । उनले भने, ‘रुकुकुमारी श्रेष्ठले अमेरिका पठाउने भन्दै ३५ लाख रुपैयाँ तथा शैलेन्द्र शाक्यले क्रोएसिया पठाउने भन्दै ३ लाख ५० हजार रुपैयाँ लिई विदेश नपठाइ सम्पर्क विहीन भएको भन्ने उजुरीका आधारमा पक्राउ गरिएको हो ।’ उनीहरुलाई काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थानबाट पक्राउ गरी थप अनुसन्धान तथा आवश्यक कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभाग ताहाचल काठमाडौंमा पठाइएको प्रहरी उपरीक्षक थापा क्षेत्रीले बताए ।
इप्पानको साधारणसभा शुक्रबार, नयाँ विधान पारित भएपछि वरिष्ठ उपाध्यक्ष स्वतः अध्यक्ष बन्न नपाउने
काठमाडौं । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) को २४ औं वार्षिक साधारणसभा तथा आठौं अधिवेशन भोलि अर्थात् जेठ २९ गते आयोजना हुँदैछ । वि.सं. २०५७ माघ ४ गते ८ जना सदस्यबाट सुरु भएको इप्पानमा हाल ६८३ सदस्य आबद्ध भइसकेका छन् । शुक्रबार हुने बन्द सत्र पश्चात् पूर्वनिर्धारित कार्यतालिका अनुसार नै निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढाउने गरी सम्पूर्ण अन्तिम तयारी पूरा भइसकेको इप्पानले जनाएको छ । निर्वाचन कार्यतालिका र नामावली प्रकाशन भई एक उपमहासचिव र ५ सचिवसहित ६ जना पदाधिकारीहरू निर्विरोध निर्वाचित भइसकेका छन् भने अन्य पदका लागि आवश्यकभन्दा बढी उम्मेदवारी परेकाले चुनावी प्रक्रिया अघि बढिसकेको छ । संस्था महासंघमा जान नसक्नुको कारण र विधान संशोधनको विषयलाई लिएर बाहिर आएका भ्रमहरूबारे इप्पानले आफ्नो धारणा स्पष्ट पारेको छ । विद्यमान कानुनी व्यवस्था र जिल्ला प्रशासन कार्यालयको मापदण्डका कारण महासंघ गठनमा कठिनाइ देखिएपछि इप्पान कार्यसमितिको बैठकले वर्तमान विधान (२०७८) अनुसार नै नियमित साधारणसभा र अधिवेशन गर्ने निर्णय गरेको थियो। जेठ २५ गते बसेको २०३ औं बैठकले महासंघमा जान नसक्नुको कारण र नयाँ विधान संशोधनको प्रस्तावलाई आगामी साधारणसभामा पेस गर्ने निर्णय सर्वसम्मत रूपमा पारित गरेको थियो । अध्यक्ष गणेश कार्कीद्वारा प्रस्ताव गरिएको नयाँ विधानमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष स्वतः अध्यक्ष हुने व्यवस्था हटाई, अध्यक्ष बन्नका लागि कम्तीमा एक कार्यकाल कार्यसमितिमा रहेर काम गरेको हुनुपर्ने र २७ सदस्यीय कार्यसमिति रहने व्यवस्था गरिएको छ । जुन साधारणसभाबाट पारित भई जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट स्वीकृत भएपछि आगामी कार्यकालदेखि लागू हुनेछ । कार्यसमितिका सम्पूर्ण निर्णयहरूमा सबै पदाधिकारीले हस्ताक्षर गरेको र कसैले पनि नोट अफ डिसेन्ट (असहमति) नलेखेको अवस्थामा, तिनै निर्णय प्रक्रियामा सहभागी व्यक्तिहरूबाटै इप्पानले अवैधानिक निर्वाचन गर्यो र महासंघको निर्णय खारेज गर्यो भन्दै गलत सूचना प्रवाह गरिएकोमा इप्पानले गम्भीर आपत्ति जनाएको छ । योग्य उम्मेदवारहरूको अन्तिम नामावली प्रकाशन भई चुनावी प्रक्रिया अघि बढिसकेको अवस्थामा यस्ता अनर्गल र नकारात्मक प्रचारबाजीले संस्थाको प्रतिष्ठामा आघात पु¥याउने इप्पानको ठहर छ । महासंघमा जाने र विधान संशोधन गर्ने जस्ता महत्वपूर्ण विषयहरू साधारणसभामै छलफल गरी पारित गरिने हुनाले यस्ता भ्रममा नपर्न इप्पानले अनुरोध गरेको छ ।
इन्जिनियरमाथि कुटपिट गर्ने मल्ल दाजुभाई पक्राउ
काठमाडौं । धादिङमा इन्जिनियरमाथि कुटपिट गरी फरार रहेका दुई व्यक्ति पक्राउ परेका छन् । काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयलका प्रमुख सन्तोष खडकाले इन्जिनियरमाथि कुटपिट ४० वर्षीय भीम मल्ल र ५७ वर्षीय विक्रम भन्ने बलबहादुर मल्ललाई पक्राउ गरिएको जानकारी दिए । उनका अनुसार मल्ल दाजुभाइ निलकण्ठ नगरपालिका ४ का हुन् । इजरा खानेपानी आयोजनाको साइट निरीक्षणका लागि धादिङ पौवा जाँदै गरेका सप्तरीको सप्तकोशी नगरपालिका-२ निवासी सब-इन्जिनियर हबेन्द्र कुमार यादव माथि कुटपिट भएको हो। केही दिनअघि नीलकण्ठ नगरपालिका–४ धादिङ पौवामा खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन कार्यालय, चितवन अन्तर्गत धादिङ शाखा कार्यालयमा कार्यरत सब-इन्जिनियरमाथि कुटपिट भएको थियो । घटनामा मोटरसाइकल चालक चितवनको भरतपुर महानगरपालिका-९ निवासी सब-इन्जिनियर सुरेश आले मगरमाथि पनि आक्रमण भएको थियो । मल्लले मुक्का प्रहार गर्दा सब इन्जिनियर यादवको दाँत हल्लिनुका साथै बङ्गारा नजिकको हड्डी समेत भाँचिएको एक्सरे रिपोर्टबाट पुष्टि भएको छ। उनलाई धादिङ अस्पतालमा प्राथमिक उपचारपछि थप उपचारका लागि काठमाडौंस्थित बी एन्ड बी अस्पताल ग्वार्को ल्याइएको प्रहरीले जनाएको छ।
होल्डिङ सेन्टरमा रहेका नागरिकलाई सरकारले निःशुल्क बीमा सुविधा दिने
काठमाडौं । सरकारले काठमाडौं उपत्यकाका भूमिहीन तथा अव्यवस्थित बसोबासका नागरिकलाई दुर्घटना बीमा, स्वास्थ्य बीमा र जीवन बीमा सेवा प्रदान गर्न तयारी तीव्र पारेको छ । सरकारले तोकेको होल्डिङ सेन्टरमा आश्रय लिइरहेका परिवारलाई बीमा कार्यक्रममा आबद्ध गराउन आवश्यक कार्यविधि निर्माणको तयारी भइरहेको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको सहजीकरणमा पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले भूमिहीन तथा अव्यवस्थित बसोबासका नागरिकलाई सामूहिक तथा व्यक्तिगत दुर्घटना बीमाका साथै बालबालिकाहरूका लागि बाल शैक्षिक योजनाको समेत सुविधा उपलब्ध गराउने योजना बनाएको छ । त्यसका लागि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, अर्थ मन्त्रालय, पूर्वाधार विकास मन्त्रालय, भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय, सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय, नेपाल बीमा प्राधिकरण, राष्ट्रिय बीमा कम्पनी, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनी लिमिटेड, स्वास्थ्य बीमा बोर्ड र नेपाल राष्ट्र बैंकले आवश्यक तयारी गरेका हुन् । हाल काठमाडौं उपत्यकाभित्रका विभिन्न ६ वटा होल्डिङ सेन्टरमा करिब एक हजार चार सय ८८ जना आश्रय लिँदै आएका छन् । जसमध्ये ९५ प्रतिशतभन्दा बढीको डिजिटल लगत संकलन भइसकेको छ । बाँकी रहेका झण्डै पाँच प्रतिशतको पनि विवरण समेटेर सरकारले उपलब्ध गराएको पहिचान कार्ड वा अन्य कुनै आधिकारिक माध्यमबाट पहिचान गरी बीमा प्रक्रियामा सहजीकरण गरिनेछ । बीमा कार्यक्रमको सम्पूर्ण लागत तथा प्रिमियम खर्च सरकारले नै बेहोर्नेछ । बीमाका लागि आवश्यक पर्ने प्रिमियम रकमको स्रोत सुनिश्चित भइसकेको छ । सुरुवाती चरणमा काठमाडौं उपत्यकाबाट यो कार्यक्रम सुरु गरेर कम्तीमा १० वर्षसम्म यसलाई निरन्तरता दिने योजना बनाइएको छ । हाल विद्युतीय लगत प्रणालीमा समेटिएकाहरूबाट सुरु हुने यो कार्यक्रम आगामी दिनमा देशभरका अन्य जिल्ला र प्रदेशका भूमिहीनहरूमा समेत विस्तार गर्दै लैजाने सरकारको लक्ष्य छ ।
