११ महिनामा १२ अर्ब ५९ करोड पोलिसी सरेण्डर
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ११ महिना (साउन–जेठ) सम्ममा ८३ हजार ४४२ वटा बीमालेख सरेण्डर अर्थात समर्पण भएका छन् । जसअन्तर्गत १२ अर्ब ५९ करोड २६ लाख रुपैयाँ सरेण्डर रकम रहेको छ । ११ महिनामा भएको पोलिसी सरेण्डर रकम गत आवको सोही अवधिको तुलनामा ७.०१ प्रतिशतले घटेको छ । गता आवको यही अवधिमा ९८ हजार ४१ बीमालेखको १३ अर्ब ५४ करोड १५ लाख रुपैयाँ पोलिसी सरेण्डर भएको थियो । ११ महिनामा बीमितले तोकिएको समयमा पोलिसी नविकरण र किस्ता नतिर्ने बीमितको संख्या भने बढेको छ । प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार चालु आवको ११ महिनामा १० लाख २७ हजार ९६३ बीमालेख व्यतित भएका छन् । उक्त संख्याको बीमालेख व्यतित हुँदा ३८ अर्ब ३७ करोड ६० लाख रुपैयाँ बीमा कम्पनीलाई घाटा भएको छ । गत आवको यही अवधिमा १२ लाख ४३ हजार ७६९ बीमालेख व्यतित हुँदा ३६ अर्ब ५१ करोड ४७ लाख रुपैयाँ कम्पनीलाई घाटा भएको थियो ।
५ लघुवित्त कारबाहीमा, सञ्चालक र सीईओलाई चेतावनी
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले न्यूनतम पुँजीकोष अनुपात कायम गर्न नसकेका पाँच लघुवित्त वित्तीय संस्थामाथि शीघ्र सुधारात्मक कारबाही गरेको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासमा गरेको सुपरीवेक्षणका क्रममा विभिन्न नियामकीय निर्देशन तथा संस्थागत विनियम उल्लंघन गर्ने सञ्चालक समिति र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)लाई समेत सचेत गराएको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार आरम्भ चौतारी लघुवित्त वित्तीय संस्थाले २०८२ असार मसान्तसम्म न्यूनतम पुँजीकोष अनुपात ७.७७ प्रतिशत मात्र कायम गरेको पाइएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाको शीघ्र सुधारात्मक कारवाही सम्बन्धी विनियमावली, २०७४ को विनियम ३(क) बमोजिम कारबाही गरिएको हो । यस्तै, गणपति लघुवित्तले २०८२ असोज मसान्तमा ६.०६ प्रतिशत, सामुदायिक लघुवित्तले २०८२ असार मसान्तमा ६.१२ प्रतिशत, नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्तले ६.०१ प्रतिशत र सिवाइसी नेपाल लघुवित्तले ६.२० प्रतिशत मात्र न्यूनतम पुँजीकोष अनुपात कायम गरेकाले ती संस्थामाथि पनि सोही विनियमावलीअनुसार शीघ्र सुधारात्मक कारबाही गरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । यसैबीच, धौलागिरि लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको सञ्चालक समितिले कर्मचारी सेवा विनियमावली, २०८० को मर्मविपरीत नायब कार्यकारी अधिकृतलाई पुनर्बहाली गरेको तथा स्पष्ट आधार र कारणबिना सेवामा नरहेको अवधिको पारिश्रमिकसमेत भुक्तानी गरेको पाइएपछि राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (२)(क) बमोजिम सञ्चालक समितिलाई भविष्यमा यस्ता कार्य नगर्न सचेत गराइएको छ । त्यस्तै, सिवाइसी नेपाल लघुवित्तको सञ्चालक समितिले सवारी साधन खरिद गर्दा संस्थाको आर्थिक प्रशासन विनियमावलीअनुसार तोकिएको खर्च सीमा तथा अख्तियारीको पालना नगरेको पाइएपछि राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (१)(क) बमोजिम सञ्चालक समितिलाई सचेत गराइएको छ । यस्तै, नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्तका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भोजराज बस्याललाई पनि कर्जा नोक्सानी व्यवस्था अन्तर्गत कायम गरिएको ८१ करोड ५५ लाख रुपैयाँ फिर्ता गरी आम्दानी लेखाङ्कन गर्दा कुन-कुन ऋणीसँग सम्बन्धित रकम हो भन्ने यकिन नगरी राष्ट्र बैंकको निर्देशनविपरीत आम्दानी देखाएको पाइएकाले राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा १०० को उपदफा (२)(क) बमोजिम भविष्यमा यस्ता कार्य नदोहोर्याउन चेतावनी दिइएको छ ।
बीमा प्राधिकरणमा ५६८ वटा मुद्दा दर्ता, २२८ फछ्र्यौट
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को जेठ मसान्तसम्ममा नेपाल बीमा प्राधिकरणमा १७४ वटा उजरी दर्ता भएका छन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनि गरेको बीमा प्रतिबीम्बअनुसार समीक्षा अवधिमा केन्द्रिय कार्यालयमा १२५ वटा र प्रदेश कार्यालयमा ४९ वटा मुद्दा परेका हुन् । जसमा गत आर्थिक वर्षका बाँकी रहेका ३९४ वटासहित कुल ५६८ वटा मुद्दा रहेका छन् । जेठ मसान्तसम्मको अवधिमा १७० वटा मुद्दमा फैसला सुनाएको छ भने ५८ वटा मुद्धामा सहमति गराएको छ । यसरी फैसला र सहमति गरी कुल २२८ मुद्धा फछ्र्यौट भएका छन् । गत वर्षको तुलनामा प्राधिकरणको उजुरी फछर्यौटमा सुधार देखिएको छ । प्राधिकरणले गत आवको सोही अवधिमा ८५ वटा फैसला र ४६ वटा सहमति गरी कुल १३१ वटा उजुरी फछ्र्यौट गरेको थियो । चालु आर्थिक वर्षको जेठसम्ममा कुल ३४० वटा उजुरीहरु फछर्यौट हुन बाँकी रहेको छ । गत आवको यही अवधिमा ३९४ वटा उजरी फछ्र्योट हुन बाँकी थियो ।
