पूर्व अर्थमन्त्री र अर्थमन्त्रीका सल्लाहकार नै कानुन उल्लघनकर्ता, जनही ५/५ हजार जरिवाना
काठमाडौं, ६ भदौ । पूर्व अर्थमन्त्री डा. रामशरण महत र पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलका प्रमुख आर्थिक सल्लाहकार डा. गोविन्द नेपालले भ्रष्टाचार निवारण ऐनको बर्खिलाप गरेका छन् । डा. महतले अर्थमन्त्री बनेको समयमा कानुन उल्लघन गरेका हुन भने डा. नेपालले राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य भएको बेलामा कानुन उल्लघन गरेका हुन् । पूर्वअर्थमन्त्री डा. महत तत्कालिन अर्थमन्त्री महतले आर्थिक बर्ष २०७१/७२ मा सम्पत्ति विवरण नबुझाएर कानुनको उल्लघन गरेका राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रले जानकारी दिएको छ । विवरण नबुझाएकोमा दुबै ब्यक्तिलाई कारवाही गर्नको लागि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा पठाइएको केन्द्रका प्रवक्ता विष्णुराज लामिछानेले बताए । ‘समयमै विवरण नबुझाउने सार्वजनिक पदाधिकारीको विवरण अख्तियार पठाएका छौं, अख्तियारले ५ हजार रुपैयाँ जरिवाना तिराएर पुन विवरण भर्न लगाउने हो, यसरी कारवाही भइरहेको जानकारी हामीलाई प्राप्त भएको छ,’ प्रवक्ता लामिछानेले भने । अर्थमन्त्रालयका पूर्व आर्थिक सल्लाहकार डा. नेपाल सो आर्थिक बर्षमा विवरण बुझाउनु पर्ने सार्वजनिक पदाधिकारीमध्ये २२ हजार ८ सयले विवरण बुझाएका छैनन् । तत्कालिन उर्जा मन्त्री राधा ज्ञवालीले पनि समय गुज्रेपछि विवरण बुझाइकी छिन् । समयमै विवरण नबुझाउनेहरुमा तत्कालिन अर्थमन्त्री डा. महत र योजना आयोगका तत्कालिन सदस्य तथा अर्थमन्त्रालयका पूर्व प्रमुख आर्थिक सल्लाहकार डा. नेपाल पनि रहेका छन् । यस्तै कर्णाली विकास आयोग र सुदुरपश्चिम विकास आयोगका पदाधिकारीले विवरण बुझाएका छैनन् । नेपाल राष्ट्र बैंकका ५ जना कर्मचारी, राष्ट्रिय बाणिज्य र कृषि विकास बैंकका ३०/३० जना, उच्च माध्यामिक शिक्षा परिषदका ३० जना, नेपाल वायुसेवा निगमका ३ सय जना र जिल्ला विकास समिति तथा नगरपालिकाका कर्मचारीमध्ये १४५० जनाले विवरण बुझाएका छैनन् । यस्तै नेपाल टेलिकमका ४० जना, त्रिभुवन विश्वविद्यालयका २५ जना, कृषि अनुसन्धान परिषदका ७० जना र ७० ओटा सरकारी अस्पतालका कुनै पनि पदाधिकारी र कर्मचारीले विवरण बुझाएका छैनन् ।
२८ बैंकको नाफा ३८ अर्ब, २७ अर्बको बोनस सेयर लगानीकर्ताको हातमा आउँदै, कसको कति ?
काठमाडौं, ५ भदौ । गत आर्थिक वर्षमा २८ वटा वाणिज्य बैंकहरुले करिव ३८ अर्ब रुपैयाँ खुद नाफा गरेका छन् । सेयर पुँजीको आधारमा बैकहरुको औसत नाफा करिव ३१ प्रतिशत हो । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार असार मसान्तसम्ममा बैंकको चुक्ता पुँजी १ खर्ब २१ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ छ । बैंकहरुले प्रकाशित गरेको वित्तीय विवरण अनुसार कर्मचारी बोनस र सरकारी कर दाहित्व तिरेपछिको खुद नाफा ३८ अर्ब रुपैयाँ छ । २८ वटा वाणिज्य बैंक मध्ये १६ वटा बैंकको नाफा एक अर्ब भन्दा बढी ५ वटा बैंकको नाफा २ अर्बभन्दा बढी र नेपाल बैंकको नाफा ३ अर्बभन्दा बढी छ । महत्वपूर्ण पक्ष के छ भने भूकम्प र नाकाबन्दीले थलिएको र आर्थिक वृद्धि १ प्रतिशतभन्दा कम भएको बेला कुनै पनि बैंक नोक्सानमा छैन । सबैभन्दा कम नाफा गर्ने बैंकले पनि ३२ करोड नाफा गरेको छ । सबै बैंक नाफामा भए पनि २६ वटा बैंकले मात्र लगानीकर्तालाई लाभांश वितरण गर्ने छन् । त्यसमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको नाफा सरकारले मात्र पाउने छ । निजी क्षेत्रका बैंकले कम्तिमा ८ प्रतिशत देखि बढीमा ५० प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने सम्भावना छ । २६ वटा वाणिज्य बैंकले करिब २८ अर्ब रुपैयाँ लाभांश विरतण गर्ने छन् । राष्ट्र बैंकको नीतिका कारण अधिकांश बैंकहरुले पुँजी वृद्धि गर्नको लागि बोनस सेयर वितरण गर्ने छन् । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, नविल, इन्भेष्टमेन्ट, एभरेष्ट, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकले नगद लाभांश पनि दिने सम्भावना छ । नेपाल बैंक नेपाल बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ३ अर्ब १ करोड खुद नाफा गरेपछि सेयरधनीले लाभांश पाउने छैनन् । बैंकको उक्त नाफा विगतका वर्षमा भएको नोक्सानी कोष पूर्ति गर्नमा ठिक हुनेछ । ‘बल्ल बैंकको नेटवर्थ पोजेटिप भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको नाफाबाट अर्को वर्ष मात्र लाभांश वितरण गर्न सकिन्छ’ बैंकका अध्यक्ष जनार्दन आचार्यले भने । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा १० बराबर २.३०८६ अनुपातका हकप्रद सेयर जारी गर्ने जनाएको छ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक यस बैंकले करिव २३ प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ । सरकारको मात्र सेयर लगानी भएकाले यो बैंकले दिने लाभांशप्रति व्यक्तिगत लगानीकर्ताको चासो छैन । बैंकको चुक्ता पुँजी ८ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ भएकोले उसलाई तत्काल पुँजी वृद्धि गर्न दवाव छैन । तर क्यापिटल एडेक्वसी ११ प्रतिशतमा सीमित भएकोले व्यापार वृद्धि गर्न यस बैंकले पुँजी बढाउँदै जानु पर्ने अवस्था छ । कृषि विकास बैंक यस बैंकले सेयरधनीलाई ४१ प्रतिशतसम्म लाभांश दिन सक्छ । बैंकले पुँजी वृद्धि योजनामा २० प्रतिशत बोनस सेयर दिने उल्लेख गरेको छ । तर उसले असार मसान्तमा भित्र जारी गर्ने भनेको २ बराबर १ अर्थात १ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर निश्काशन गर्न सकेन । त्यसैले बैंकले यसअघि घोषणा गरेको भन्दा बढी दरमा बोनस सेयर दिन सक्छ । बैंकले २५७ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकले अभिमोच्य अग्राधिकार सेयरधनीलाई ६ प्रतिशतको दरले करिव ३९ करोड रुपैयाँ वितरण गर्छ । बाँकी रकम ३ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ साधारण सेयरमा लगानी गर्ने सेयरधनीले पाउने हो । त्यस हिसावले सेयरधनीले करिव ४१ प्रतिशतसम्म लाभांश बोनस सेयर पाउन सक्छन् । अहिले पनि बैंकको जगेडा तथा अन्य कोषमा ८ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ भएकोले उसलाई नाफा वितरण गर्न राष्ट्र बैंकले अंकुश नलगाउन सक्छ । नविल बैंक यस बैंकले गत वर्ष २ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकले सो नाफाबाट सेयरधनीलाई ४७ प्रतिशत लाभांश बाँड्न सक्छ । बैंकको पुँजी योजनामा ३० प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्ने उल्लेख छ । उसले सेयरधनीले १५ देखि १७ प्रतिशत नगद लाभांश दिन सक्छ । नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा २ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । सो नाफाबाट बैंकले सेयरधनीलाई २८ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्न सक्छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा १८ प्रतिशत बोनस सेयर दिने उल्लेख छ । बैंकले १० प्रतिशत नगद लाभांश दिन सक्छ । तर बैंकले यसअघि एफपीओ जारी गर्दाको प्रकाशित गरेको भविष्यको योजनामा आगामी तीन वर्ष नगद लाभांश वितरण गर्ने योजना देखिदैन । त्यसमा बैंकले नाफालाई जगेडा तथा कोषमा जम्मा गर्ने उल्लेख गरेको छ । बैंकले राष्ट्र बैंकमा पेस गरेको पुँजी वृद्धि योजना अनुसार निर्णय नलिन पनि सक्छ । उक्त पुँजी वृद्धि योजनामा आर्थिक वर्ष २०७१/७२ को नाफाबाट १८ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्ने उल्लेख गरेता पनि पछि उसले ३३ प्रतिशत बोनस सेयर दिएको थियो । राष्ट्र बैंकले भने झै न्यूनतम चुक्ता पुँजी ८ अर्ब पुर्याउनको लागि यस वर्ष बैंकले १८ प्रतिशत भन्दा कम अर्थात १४ वा १५ प्रतिशत बोनस वितरण गर्न पनि सक्छ । स्टाण्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपाल यस बैंकले गत आर्थिक वर्षको नाफाबाट करिब ३५ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्न सक्छ । बैंकको चुक्ता पुँजी वृद्धि गर्नु पर्ने भएकोले उक्त लाभांश सबै बोनस सेयरमा दिन पनि सक्छ । गत वर्ष बैंकले २५ प्रतिशत बोनस सेयर र १९ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गरेकाले थियो । तर यस वर्ष नगदको सट्टामा पनि बोनस सेयर नै दिन यस बैंकलाई दवाव पर्न सक्छ । बैंकले अहिलेसम्म पनि पुँजी वृद्धि योजना सार्वजनिक नगरेकोले उसले दिने लाभांश बोनस सेयर मात्र हुन्छ वा नगद पनि हुन्छ ? एकिन गर्न गाह्रो छ । हिमालयन बैंक हिमालयन बैंकले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब ९१ करोड रुपैयाँ खुद मुनाफा गरेको छ । ४ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ सेयर पुँजी भएको यस बैंकले सेयरधनीलाई ३४ प्रतिशतसम्म लाभांश वितरण गर्न सक्छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजना अनुसार गत वर्षको नाफाबाट १ अर्ब १२ करोड ४७ लाख ८६ हजार रुपैयाँ बराबर अर्थात हालको पुँजीको २५ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्नुपर्छ । बैंकले सेयरधनीलाई ५ देखि ९ प्रतिशतसम्म नगद लाभांश वितरण गर्नसक्छ । नेपाल एसबीआई बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । यस बैंकले सेयरधनीलाई ३४ प्रतिशतसम्म लाभांश दिन सक्छ । यस बैंकले अहिलेसम्म पुँजी वृद्धि योजना सार्वजनिक गरेको छैन । तर राष्ट्र बैंकले तोकेको समयभित्र ८ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजी पुर्याउने प्रतिवद्धतापत्र राष्ट्र बैंकलाई बुझाएको छ । हाल बैंकको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ छ । गत वर्ष बैंकको साधारणसभाले २ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर निश्काशन गर्ने निर्णय गरेको छ । उक्त सेयर प्रिमियम मूल्यमा निकाल्ने बैंकको तयारी छ । नेपाल बंगलादेश बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । ३ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी भएको बैंकले ३१ प्रतिशतसम्म बोनस सेयर दिन सक्छ । बैंकले आफ्नो पुँजी वृद्धि योजना अनुसार नै निर्णय लियो भने २७.५ प्रतिशत बोनस सेयर दिन्छ । एभरेष्ट बैंक एभरेष्ट बैंकले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकको सेयर पुँजी २ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ छ । गत वर्षको नाफा पुरै वितरण गर्ने हो भने बैंकले ५० प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ । गत वर्षको नाफा बाहेक बैंकसँग सेयरधनीलाई वितरण गर्न योग्य रकम करिब २ अर्ब रुपैयाँ छ । विगतको ट्रेन हेर्दा बैंकले बोनस सेयरलाई नभई नगद लाभांशलाई प्राथमिकता दिएको छ । साथै, बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा कुनै एक वाणिज्य बैंकसँग मर्ज गर्ने भनेकोले बैंकले दिन लाभांशबारे एकिन गर्न कठिन छ । नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्श बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ७० करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकको सेयर पुँजी २ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ छ । यस बैंकमा अन्य चार वटा विकास बैंक मर्जको अन्तिम चरण छन् । मर्जको क्रममा रहेका सबैको नाफा र स्वाप रेसियोका कारण रिर्जभमा जाने रकमसमेत जोडेर सबैलाई एकमुष्ट लाभांश दिएमा ३५ देखि ३७ प्रतिशत बोनस सेयर दिने सम्भावना छ । तर असार मसान्त अघि एकिकृत करोबार नभएकोले असार मसान्तसम्मको अलग्गै वासलात हुने, त्यसको आधारमा मर्जको क्रममा रहेका सबैले आफ्ना सेयरधनीलाई अलग्गै लाभांश बाँड्ने निर्णय गरेको अवस्थामा एनसीसी बैंकले सेयरधनीलाई २३ प्रतिशत मात्र लाभांश दिन सक्छ । कुमारी बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ७४ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकको सेयर पुँजी २ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ मात्र रहेकाले बोनस सेयर र हकप्रद सेयर मार्फत पुँजी वृद्धिको बाटोमा जानुपर्ने दवाव छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनमा ७६ करोड रुपैयाँ बराबरको बोनस सेयर दिने उल्लेख भए पनि लक्ष्य अनुसार बोनस सेयर वितरणमा थोरै अपुग हुन्छ । बैंकले २२ प्रतिशतसम्म बोनस सेयर दिन सक्छ । तर यो बैंकले एभरेष्टसँग मर्जमा जान छलफल चलाईरहेको छ । मर्जमा गएको अवस्थामा उसले दिने लाभांशको रेट र प्रकृति दुबैमा फरक पर्नसक्छ । लक्ष्मी बैंक लक्ष्मी बैंकले गत वर्ष ७२ करोड रुपैयाँ खुुद नाफा गरेको छ । उसले करिब १९ प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । यस बैंकको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ मात्र छ । सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशलन सिटिजन्स बैंकले १५ प्रतिशत बोनस सेयर दिने तयारी गरिरहेको छ । बैंकले हालै जारी गरेको ५५ प्रतिशत हकप्रद सेयर खरिद गर्नेका लागि पनि बोनस सेयर दिने भएको छ । बोनस सेयर निश्काशन पनि बैंकको सेयर पुँजी ४ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ हुनेछ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजना अनुसार १५ प्रतिशत बोनस सेयर दिने तयारीमा बैंक रहेको सम्बन्धित बैंक व्यवस्थापन स्रोतले बतायो । प्राइम कमर्शियल बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनमा १६ प्रतिशत बोनस सेयर दिने घोषणा गरिएको छ । तर यसअघि गर्ने भनिएको मर्ज तथा हकप्रद सेयर निश्काशन नभएका कारण पुँजीको आकार सानो भएकोले बैंकले २४ प्रतिशतसम्म बोनस सेयर दिन सक्छ । सनराईज बैंक सनराईज बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ९५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा १५ प्रतिशत बोनस सेयर दिने सम्भावना रहेका उल्लेख छ । तर बैंकको नाफामा उच्च वृद्धिका कारण १९ प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । नेशनल नारायणी फाइनान्स एक्वाएर गर्दा रिर्जभमा गएको रकम पनि वितरण गरेमा बैंकले २० प्रतिशतभन्दा बढी बोनस सेयर वितरण गर्न सक्छ । जनता बैंक नेपाल जनता बैंकको नाफा ३२ करोड रुपैयाँ छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षको नाफाबाट सेयरधनीलाई वितरण योग्य रकम १५ करोड रुपैयाँ कोषमा छ । उक्त रकम समेत वितरण गर्ने निर्णय भएमा बैंकले १८ प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । मेगा बैंक यस बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ५५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । बैंकले सेयरधनीलाई १३ प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा ५२ करोड रुपैयाँको बोनस सेयर वितरण गर्ने उल्लेख गरेको थियो । एउटा विकास बैंकलाई एक्वाएर गरेका कारण बैंकको नाफामा केही वृद्धि भएकोले लक्ष्यभन्दा बढी बोनस सेयर दिन सक्ने सम्भावना देखिएको छ । सेन्चुरी बैंक यस बैंकले करिव १० प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । पुँजी वृद्धि योजनामा गत वर्षको नाफाबाट ४६ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको बोनस सेयर वितरण गर्ने उल्लेख गरेपनि बैंकको नाफा ३८ करोड रुपैयाँ मात्र भएकोले लक्ष्यअनुसार बोनस सेयर वितरण गर्ने सम्भावना छैन । सानिमा बैंक यसले गत आर्थिक वर्षमा १०५ करोड नाफा गरेको छ । आर्थिक वर्ष समाप्त हुनुपूर्व नै बैंकले हकप्रद सेयरबाट पुँजी संकलन गरेकोले बैंकको चुक्ता पुँजी करिव ४ अर्ब ६० करोड हुँदैछ । यस अवस्थामा बैंकले करिव १८ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्न सक्ने देखिन्छ । माछापुच्छ्रे बैंक माछापुच्छ्रे बैंकले गत वर्ष ८९ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । त्यसबाट बैंकले १८ प्रतिशत बोनस सेयर दिने सम्भावना छ । यद्यमी बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा ११ प्रतिशत मात्र बोनस सेयरको प्रस्ताव गरिएको छ । बैंकको चुक्ता पुँजी ४ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ छ । बैंक बोनस सेयर र हकप्रद सेयर जारी गरेर पुँजी ८ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउने तयारीमा छ । एनआईसी एशिया एनआईसी एशिया बैंकले पनि १८ प्रतिशत बोनस सेयर दिने सम्भावना छ । उसले गत आर्थिक वर्षमा १ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । बैंकको सेयर पुँजी ४ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ छ । यस बैंकले यसअघि ३९ प्रतिशत लाभांश दिए पनि यस वर्ष भने अघिल्लो वर्षको आधा मात्र वितरण गर्ने अवस्था छ । ग्लोवल आईएमई ग्लोवल आईएमई बैंकले गत वर्ष १ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । त्यसबाट बैंकले सेयरधनीलाई १८ प्रतिशत बोनस सेयर दिन सक्छ । बैंकले आफ्नो पुँजी वृद्धि योजनामा १५ देखि १८ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्ने उल्लेख गरेको थियो । बैंकको चुक्ता पुँजी हाल ६ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ छ । सिभिल बैंक यस बैंकले गत वर्ष ३३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । ३ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी भएको यस बैंकले सेयरधनीलाई ८ प्रतिशतका दरले बोनस सेयर दिन सक्छ । गत वर्ष बैंकले ७ प्रतिशत बोनस सेयर दिएको थियो । एनएमबी बैंक यो बैंकले सेयरधनीलाई २१ प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ । यस बैंकको चुक्ता पुँजी ४ अर्ब ४८ करोड रहेकोले यस बैंकले पनि सेयरधनीलाई बोनस सेयर मात्र दिनेछ । प्रभु बैंक प्रभु बैंकले गत वर्ष १ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । नोक्सानमा रहेको ग्राण्ड बैंक एक्वाएर गरेको यस बैंकको जगेडा तथा अन्य कोषमा करिव ३६ करोड रुपैयाँ छ । चुक्ता पुँजी ५ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ रहेको यस बैंकको पुँजी वृद्धि योजनामा यस पटक सेयरधनीलाई लाभांश दिने उल्लेख छैन । सिद्धार्थ बैंक यस बैंकले गत वर्ष १अर्ब २६ करोड रुपैयाँ नाफा गरेको छ । त्यस आधारमा बैंकले सेयरधनीलाई ३३ प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ । यूनिभर्सल डेभलपमेन्ट बैंकसँग मर्ज गर्दा संचित कोषमा जम्मा भएको रकम वितरण गरेमा बैंकले ३५ प्रतिशतसम्म बोनस सेयर दिन सक्छ । बैंकको चुक्ता पुँजी हाल ३ अर्ब २ करोड रुपैयाँ मात्र छ । बैंक अफ काठमाण्डू लुम्बिनी यस बैंकको गत वर्ष ७५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा गरेको छ । त्यसका आधारमा बैंकले १३ प्रतिशत मात्र बोनस सेयर दिन सक्छ । तर बैंक अफ काठमाण्डूमा लुम्बिनी मर्ज हुँदा स्वप रेसियोको फरक भएका कारण बैंकको रिर्जभमा करिव २८ करोड रुपैयाँ जम्मा भएको छ । त्यो पनि वितरण गरेमा बैंकले १८ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गर्न सक्छ ।
हकप्रद र एफपिओ जारी गर्ने भाका सार्दै बैंकहरु
काठमाडौं, ५ भदौ । बाणिज्य बैंकहरुले पूजी बृद्धि योजनामा राष्ट्र बैंकमा बुझाएको विवरण अनुसार हकप्रद र एफपिओ जारी नगरी अन्य विकल्प खोजी गरेका छन् । हकप्रद र एफपिओ जारी गर्ने योजना बनाएका बैंकले पनि मर्जर र एक्विजिसनलाई प्राथमिकता दिदै यस्तो पार्टनर खोज्ने र सकेसम्म बोनस सेयर दिएर पूजी बढाउने विकल्प प्रयोग गरेको पाइएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकमा बुझाएको विवरण अनुसार नविल, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट, एनएमबी र मेगा बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै थप साधारण सेयर (एफपिओ) जारी गर्ने कार्ययोजना बनाएका थिए । बैंकहरुले पूजी बृद्धि गर्नको लागि बनाएको योजनामा आर्थिक बर्ष २०७२/७३ मा नविल, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट, एनएमबी र मेगा बैंकले ५ अर्ब ६७ करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको एफपिओ जारी गर्ने उल्लेख गरिएको छ । नविल बैंकले १ अर्ब, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकले ८० करोड, एनएमबीले ८७ करोड ३० लाख र मेगा बैंकले ३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको एफपिओ जारी गर्ने योजना थियो । यसमध्ये इन्भेष्टमेन्ट बैंकले एफपिओ जारी गरिसकेको छ । नविल बैंकले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको एफपिओ जारी गर्ने कार्ययोजना बनाएको थियो । बैंकले भने विषेश अग्राधिकार सेयर (इरिडेमेवल प्रिफरेन्स सेयर) जारी गर्न लागेको थियो । तर पछि बैंकले आफ्नो योजना सच्याएर एफपिओ जारी नगर्ने योजना राष्ट्र बैंकमा बुझाइसकेको छ । एनएमबी बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै ८७ करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको एफपिओ जारी गर्ने योजना राष्ट्र बैंकमा बुझाएको थियो । मेगा बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै ३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको एफपिओ जारी गर्ने भएको योजना राष्ट्र बैंकमा बुझाएको थियो । तर यस्तो एफपिओ मेगाले जारी गरेको छैन । १० बाणिज्य बैंकको १५ अर्बको हकप्रद दिने योजना थियो गत आर्थिक बर्षमा १० बाणिज्य बैंकले १५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको हकप्रद सेयर जारी गर्ने योजना राष्ट्र बैंकमा बुझाएका थिए । आगामी २०७४ असार मसान्तसम्ममा बाणिज्य बैंकहरुको चुक्ता पूजी कम्तिमा पनि ८ अर्ब रुपैयाँ हुनुपर्ने र त्यसको लागि पूजी बृद्धिको योजना पेश गर्न राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको थियो । राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार बैंकहरुले बनाएको योजनामा १५ बाणिज्य बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै १५ अर्ब १५ करोड १९ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद जारी गर्ने उल्लेख थियो । गत आर्थिक बर्षमा नै हकप्रद सेयर जारी गर्छु भनेर विवरण पेश गर्ने बैंकहरुमा नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्श (एनसीसी), एनआइसी एशिया, लक्ष्मी, सिटिजन्स, सनराइज, एनएमबी, मेगा, सिभिल, सेन्चुरी र सानिमा बैंक थिए । एनसीसी बैंकले गत आर्थिक बर्षमा ३ अर्ब ७७ करोड ७१ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेको थियो । तर एनसीसीले हकप्रद जारी गरेन । मर्जर र बोनस सेयर प्रदान गरेर पूजी पुर्याउने बाटोमा एनसीसी लागेको छ । एनआइसी एशिया बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै ९२ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने भएको भनेको थियो । तर एनआइसी एशियाको हकप्रद पनि गत आर्थिक बर्षमा आएन । लक्ष्मी बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै ३ अर्ब ३ करोड ९२ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने कार्ययोजना बनाएको छ । लक्ष्मीको हकप्रद पनि गत आर्थिक बर्षमा आएन । सिटिजन्स बैंकले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब २२ करोड ६१ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने योजना बनाएको थियो । तर सिटिजन्सले मर्जर र एक्विजिसनवाट पूजी बृद्धि गर्ने गरी काम गरिरहेको छ । सनराइज बैंकले गत आर्थिक बर्षमा ३८ करोड ५७ लाख रुपैयाँ बराबरका हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेको थियो । सनराईजको हकप्रद पनि गत आर्थिक बर्षमा आएन । एनएमबी बैंकले गत आर्थिक बर्षमा ६४ करोड १८ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेको थियो । तर उसको पनि हकप्रद आएन । एनएमबीले पनि मर्जर र बोनस सेयरवाट पूजी बृद्धि गर्ने गरी काम गरिरहेको छ । मेगा बैंकले गत आर्थिक बर्षमा १ अर्ब ४३ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेको थियो । तर मेगाको हकप्रद आएकै छैन । यस्तै सिभिल बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै २८ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने भनेको थियो । सिभिलको पनि हकप्रद आएन । सेन्चुरी बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै १ अर्ब ३८ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने योजना राष्ट्र बैंकमा बुझाएकोे थियो । यस्तै सानिमा बैंकले गत आर्थिक बर्षमा नै २ अर्ब ५ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद जारी भनेको थियो ।
