कोप-२९ सम्मेलन : धनी देशले प्रतिवर्ष कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर तिर्ने सहमति
काठमाडौं । दुई साता लामो वार्तापछि अन्तिम सम्झौतामा विकसित राष्ट्रहरूले सन् २०३५ सम्ममा विकासोन्मुख देशहरूलाई आफ्नो अर्थतन्त्रलाई हरित बनाउन र अझ खराब विपत्तिको सामना गर्न सहयोग गर्न प्रतिवर्ष कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर तिर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ । यो रकम धनी देशहरूले समयावधि समाप्त हुने प्रतिबद्धताअन्तर्गत उपलब्ध गराएको १०० अर्ब अमेरिकी डलर र शुक्रबारको मस्यौदामा प्रस्तावित २५० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी हो । जलवायु वित्त निर्माणको ‘जग’ तयारः गुटेर्रेस संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले अजरबैजानमा आइतबार बिहान भएको जलवायु वित्त सम्झौता पर्याप्त नभएको भन्दै यसलाई जलवायु वित्तको ‘आधार’का रुपमा हेर्न आग्रह गरेका छन् । गुटेर्रेसले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘हामीले सामना गरिरहेको ठूलो चुनौतीको सामना गर्न वित्त र न्यूनीकरण दुवैमा मैले अझ महत्वाकाङ्क्षी परिणामको आशा गरेको थिएँ, यो सम्झौतालाई आधारको रूपमा हेर्दै जलवायु वित्तको आधार निर्माण गर्न म सरकारहरूलाई अपिल गर्दछु।’ उनले भने, ‘यो सम्झौतालाई पूर्णरूपमा समयमै सम्मान गर्नुपर्छ ।’ महासचिव गुटेर्रेसले भने, ‘प्रतिबद्धताहरू चाँडै नगदमा परिणत हुनुपर्दछ। यो नयाँ लक्ष्यको शीर्ष–अन्त पूरा गर्न सुनिश्चित गर्न सबै देशहरू एक साथ आउनुपर्छ।’ उनले भने, ‘तापमान वृद्धिको १.५ डिग्रीको सीमालाई जीवित राख्नको लागि कोप २९ मा एक सम्झौता नितान्त आवश्यक थियो र देशहरूले यसको कार्यान्वयन गर्न सहमत भएका छन् ।’ कार्य योजनाहरूलाई जारी राख्नको लागि थप दबाब दिने अभियानकर्मीहरूलाई सन्देशको साथ समापन सम्बोधन गर्दै उनले भने, ‘जीबास्म इन्धनको युगको अन्त्य अपरिहार्य छ त्यसैले राष्ट्रहरूले ‘कोप ३० भन्दा धेरै अगाडि’ अर्थव्यवस्थामा आधारित न्यायपूर्ण नयाँ जलवायु कार्य योजनाहरू प्रदान गर्न आह्वान गर्नुभयो ।’ ‘संयुक्त राष्ट्रसंघ तपाईंहरूको साथमा छ । हाम्रो लडाइँ जारी छ । हामी कहिल्यै हार मान्दैनौं,’ गुटेर्रेसले भने ।
भारतको विदेशी मुद्रा सञ्चिति ७ दिनमा १७ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको गिरावट
काठमाडौं । भारतको केन्द्रीय बैंक रिजर्भ बैंक अफ इन्डियाले जारी गरेको आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार नोभेम्बर १५ मा समाप्त भएको सातामा भारतको विदेशी मुद्रा सञ्चिति १७.७६१ अर्ब अमेरिकी डलरले घटेर ६५७.८९२ बिलियन अमेरिकी डलरमा पुगेको छ। सन् १९९८ मा आरबीआईले साप्ताहिक डाटा जारी गर्न थालेदेखि यो देशको विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा भएको सबैभन्दा तीब्र गिरावट हो । विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा भारी गिरावटको श्रेय भारतीय मुद्रा रुपैयाँलाई उकास्न आरबीआईले बजारमा अमेरिकी डलर छोडेको हो ।
अडानी र उनका भतिजविरुद्ध नोटिस जारी, २१ दिनभित्र जवाफ पेश गर्नुपर्ने
काठमाडौं । अमेरिकी धितोपत्र तथा विनिमय आयोग (एसईसी) ले अडानी समूहका अध्यक्ष गौतम अडानी र उनका भतिज सागर अडानीविरुद्ध नोटिस जारी गरेको छ । जसमा दुवैलाई २१ दिनभित्र जवाफ दिन भनिएको छ । सोलार ऊर्जाको ठेक्का लिनका लागि २६५ मिलियन डलर करोड (३२०० करोड रुपैयाँभन्दा बढी) घूस दिएको आरोपसँग सम्बन्धित मुद्दामा एसईसीले जवाफ मागेको हो । अमेरिकी अदालतले दुवैविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको थियो । यो नोटिस गौतम अडानीको निवास (शान्तिवन फार्म) र सागर अडानीको निवास (बोडकदेव हाउस) अहमदाबादमा पठाइएको छ । सूचना पाएको २१ दिनभित्र (सूचना पाएको दिन बाहेक) दुवैले घुस दिएको अभियोगमा आ–आफ्नो अडान स्पष्ट गर्नुपर्ने उल्लेख छ । यो सूचना न्यूयोर्क पूर्वी जिल्ला अदालतबाट नोभेम्बर २१ मा पठाइएको थियो । नोटिसमा के छ ? सूचनामा भनिएको छ, ‘यो नोटिस प्राप्त भएको २१ दिन भित्र (निवेदन प्राप्त गरेको दिन समावेश हुँदैन), तपाईंले वादी (एसईसी) लाई संलग्न उजुरी वा संघीय नियमावली १२ अन्तर्गतको प्रस्तावको जवाफ पेश गर्नुपर्छ ।’ यसमा यो पनि भनिएको छ, ‘तपाईंले जवाफ दिन असफल भएमा तपाईंविरुद्ध पूर्वनिर्धारित फैसला प्रविष्ट गरिनेछ । तपाईंले अदालतमा आफ्नो जवाफ वा प्रस्ताव पनि पेश गर्नुपर्नेछ । घुस दिएको आरोप अडानी र उनका भतिजासहित कुल ८ जनामाथि अमेरिकी अभियोजनकर्ताले घुस लिएको आरोप लगाएका छन् । अभियोजकहरूका अनुसार सौर्य ऊर्जाको ठेक्का लिनका लागि भारतीय सरकारी अधिकारीहरूलाई २६५ मिलियन डलर घुस दिएको आरोप छ । अडानी समूहद्वारा आरोप अस्वीकार अडानी समूहले बिहीबार नै स्पष्टीकरण दिएको छ । अडानी ग्रीनका निर्देशकहरू विरुद्ध लगाएको घुसखोरीको आरोप निराधार भएको समूहले विज्ञप्ति जारी गर्दै बताएकाे छ । विज्ञप्तिमा अमेरिकी न्याय विभागले भर्खरै आरोप दायर गरेको र दोषी प्रमाणित नभएसम्म प्रतिवादीहरू निर्दोष मानिने उल्लेख गरिएको छ । यस विषयमा सम्भावित सबै कानुनी उपायहरू अवलम्बन गरिने पनि उल्लेख गरिएको छ । आरोप लागेसँगै उनको सेयरमा ठूलो गिरावट आएको थियाे । २०२३ को सुरुमा हिन्डनबर्ग रिसर्चको रिपोर्ट आएपछि पनि अडानीको सेयर घटेको थियो । यो गिरावट २०२३ पछिको सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
