बेलायतमा आर्थिक वृद्धि बढाउन ठूलो कर कटौतीको घोषणा
काठमाडौं । ब्रिटिश चान्सलर अफ द एक्स्चेकर जेरेमी हन्टले देशको आर्थिक वृद्धिलाई बढावा दिन डिजाइन गरिएको व्यवसाय र कामदारहरूको लागि कर कटौतीको प्याकेज घोषणा गरेका छन् । बजेट उत्तरदायित्व कार्यालयले यी उपायहरूको संयुक्त प्रभावले व्यवसायिक लगानी बढाउने, धेरै मानिसहरूलाई काममा लगाउने, अर्को वर्ष मुद्रास्फीति घटाउने र जीडीपी बढाउने बताएको छ । गतिशील अर्थतन्त्र मन्त्रीहरूको कुनैपनि आदेश वा निर्णयहरू भन्दा बढी मानिसहरूको ऊर्जा र उद्यममा निर्भर हुने बताइएको छ । यी उपायहरूले लगानीका अवरोधहरू मात्र नहटाउने कामको परिणाम दिने उनको भनाइ छ । कुलपतिले जनवरी २०२४ देखि नेशनल इन्स्योरेन्सको मुख्य दर १२ प्रतिशतबाट १० प्रतिशतमा झार्दै २ करोड ७० लाख बेलायती कामदारलाई असर गर्ने बताए । २० लाख स्वरोजगार भएका व्यक्तिहरूका लागि पनि कर कटौती र सरलीकरण गरिनेछ । ट्रेजरीकाअनुसार राष्ट्रिय बीमा कटौतीले एनएचएस (राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा) कोष वा पेन्सन भुक्तानीमा कुनै परिवर्तन ल्याउने छैन । सेवाहरू अपरिवर्तित रहने र अहिले जस्तै वित्त पोषण जारी रहनेछन् । नेशनल लिभिङ वेज भनेर चिनिने कानूनी न्युनतम पारिश्रमिक अप्रिल २०२४ देखि १०.४२ ब्रिटिश पाउण्डबाट करिव १० प्रतिशतले बढेर ११.४४ ब्रिटिश पाउण्ड प्रतिघण्टा हुनेछ । युनाइटेड किंगडम (युके) मा व्यवसायहरूका लागि, चान्सलरले पूर्ण खर्चः कमको लागि लगानी स्थायी कर कटौतीको घोषणा गरेको छ । ओबीआरका अनुसार बेलायतको अर्थतन्त्र यस वर्ष ०.६ प्रतिशत र अर्को वर्ष ०.७ प्रतिशतले बढेर २०२५ मा १.४ प्रतिशतमा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । ओबीआरले हेडलाइन मुद्रास्फीति २०२५ को लागि बैंक अफ इङ्गल्याण्डले तोकेको २ प्रतिशत लक्ष्यमा पुग्नु अघि २०२४ को अन्त्यसम्ममा २.८ प्रतिशतमा झर्ने प्रक्षेपण गरेको छ ।
भारतीय बजारमा दाल र प्याजको मूल्य उच्च
एजेन्सी । भारत सरकारले अनेक प्रयास गर्दा पनि महँगी नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । यसको प्रत्यक्ष असर खुद्रा व्यापारमा परेको छ । राजधानी नयाँदिल्लीको खुद्रा बजारमा प्याज र दालको मूल्य अझै उच्च छ । यता, अनियमित वर्षाका कारण महत्वपूर्ण बालीको रोपाइँ घटेको छ । गत वर्षको तुलनामा सन् २०२३ नोभेम्बर १७ सम्म देशमा करिब ८ लाख ८७ हजार हेक्टर कम क्षेत्रफलमा बाली उत्पादन भएको छ । सबैभन्दा धेरै गिरावट गहुँ र दलहन बाली रोपाइँमा परेको छ । सरकारले प्याजको मूल्य नियन्त्रण गर्ने प्रयास भने गरिरहेको छ । दिल्लीका विभिन्न क्षेत्रका आमउपभोक्ता कृषि भवन बाहिर लाइनमा उभिरहेका छन्। उनीहरूले नाफेडको मोबाइल भ्यानबाट प्रतिकिलो २५ रुपैयाँ सहुलियत दरमा प्याज पाउँदै आएका छन् । प्रयास गर्दा गर्दै तरकारी बजारमा माग र आपूर्तिअनुसार प्याज पुग्न नसकेको र खुद्रा बजारमा यसको मूल्य उच्च रहेको छ । नाफेडको भ्यान अगाडि लाइनमा उभिरहेका करोलबागका मनोजले एनडीटीभीलाई भने, ‘मेरो घर नजिकको खुद्रा बजारमा प्याजको मूल्य ६०–८० रुपैयाँ प्रतिकिलो छ, २५ रुपैयाँ प्रतिकिलोमा प्याज किन्न हामी यहाँ ४५ मिनेटदेखि लाइनमा उभिइरहेका छौं ।’ नाफेड र एनसीसीएफले सहुलियत दरमा प्याज बिक्री बढाउनुपर्छ ताकि धेरैभन्दा धेरैले सस्तो प्याज किन्न सकुन् भन्ने आमनागरिकको माग छ । पछिल्लो एक महिनादेखि खुद्रा बजारमा अरहर, मुग, चना र उडदको दाल पनि महँगो भएको छ । थोक बजारमा दालको उपलब्धता घटेकाले खुद्रा बजारमा दालको मूल्य बढेको किराना पसलका व्यापारी मोहित गोयल बताउँछन् । ‘पछिल्लो एक महिनामा विभिन्न प्रकारका दाल १५ देखि २० प्रतिशतसम्म महँगो भएका छन्। पछिल्लो एक महिनामा अरहर दालको मूल्य १ सय ४० रुपैयाँ किलोबाट बढेर १ सय ६० पुगेको छ, मुगको दाल प्रतिकिलो १ सयबाट बढेर १ सय २० रुपैयाँ, चनाको दाल ७० रुपैयाँबाट बढेर ८५ रुपैयाँ र उडदको दाल १ सय रुपैयाँबाट बढेर किलोको १ सय २० रुपैयाँसम्म पुग्यो,’ उनले भने, ‘अहिले तीन–चार पसलमा मूल्य थाहा पाएपछि मात्रै दाल किन्छन् । पहिले दुई किलो किन्थे, अहिले डेढ किलोमात्रै किन्ने गरेका छन् । बिक्री प्रभावित भएको छ ।’ गत वर्षको तुलनामा महत्वपूर्ण बालीको रोपाइँ घटेको बेला प्याज, दाललगायत अत्यावश्यक खाद्यवस्तुको खुद्रा मूल्यमा वृद्धि भएको हो । कृषि मन्त्रालयको बाली महाशाखाले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार गत वर्षको तुलनामा मंसिर १७ सम्म महत्वपूर्ण बालीको रोपाइँमा ८ लाख ८७ हजार हेक्टरमा कमी आएको छ । २०२३ नोभेम्बर १७ सम्म करिब ८६।०२ लाख हेक्टर क्षेत्रमा गहुँ खेती भएको थियो भने अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा ९१.०२ लाख हेक्टर क्षेत्रमा गहुँ रोपिएको थियो। यसको अर्थ गत वर्षको तुलनामा ५.०१ लाख हेक्टर कम क्षेत्रफलमा गहुँ रोपाइ भएको छ । नोभेम्बर १७ सम्म देशमा करिब ६५.१६ लाख हेक्टर क्षेत्रफलमा दाल बाली रोपिएको थियो भने गत वर्ष सोही अवधिमा ६९.३७ लाख हेक्टर क्षेत्रमा दाल बाली छरिएको थियो । अर्थात्, गत वर्षको तुलनामा नोभेम्बर १७ सम्म ४.२१ लाख हेक्टर कम क्षेत्रफलमा दाल बाली रोपिएको छ ।
कम यात्रु भएको भन्दै इन्डिगोले आठजनालाई विमानबाट ओरालेपछि…
एजेन्सी । भारतको निजी वायुसेवा कम्पनी इन्डिगो नयाँ विवादमा फसेको छ । इन्डिगोले बैंगलोरबाट चेन्नई जानुपर्ने आठ यात्रुलाई कम यात्रु भएको भन्दै विमानबाट ओरालेपछि विवादमा फसेको हो । ती यात्रुका अनुसार मंगलबार अमृतसरबाट बैंगलोर आएपछि चेन्नई जाने तालिका थियो । तर, विमानमा चढिसकेपछि सबै आठजनालाई यात्रु कम भएको भन्दै ओरालेर बैंगलोर विमानस्थलमा अलपत्र पारिएको थियो । उडान नहुँदा रातभरि विमानस्थलमै बिताउनु परेको यात्रुले गुनासो गरेका छन् । तर, ती यात्रुको आरोपलाई इन्डिगो व्यवस्थापनले अस्विकार गरेको छ । यात्रुको गुनासोबारे जवाफ दिँदै इन्डिगोले ‘समयको अभाव’ का कारण यात्रुहरूले आफ्नो उडानमा चढ्न नसकेको दाबी गरेको छ । इन्डिगोले यात्रुहरूलाई पर्न गएको असुविधाप्रति क्षमायाचना भने गरेको छ । इंडिगोले अमृतसरबाट उडेका आठ यात्रु समयको कमीका कारण बैंगलोर पुगेपछि चेन्नईको अर्को उडानमा चढ्न नसकेको बताएको छ । कम्पनीले यात्रुलाई पर्न गएको समस्याप्रति क्षमायाचना गरेको छ । इन्डिगोको यो कथन रिपोर्टको पृष्ठभूमिमा आएको हो जसमा एयरलाइन्सले यात्रुहरू बोक्न नचाहेको र उनीहरूलाई विमानबाट उतारेको दाबी गरिएको थियो । इन्डिगोले ८ ट्रान्जिट यात्रुहरू लिएर आइतबार (नोभेम्बर १९) मा अमृतसरबाट चेन्नई हुँदै बैंगलोरसम्म उडान नम्बर ६ई ४७८ सञ्चालन गरेको थियो। इन्डिगोले एक विज्ञप्तिमा अमृतसरबाट उडान ढिलो भएका कारण ती यात्रुहरू बैंगलोर एयरपोर्टमा चेन्नईका लागि अगाडिको उडानमा चढ्न नसकेको जनाएको छ । विज्ञप्तिका अनुसार इन्डिगोका कर्मचारीले यात्रुहरू उडानमा चढ्न सकून् भन्ने सुनिश्चित गर्न सक्दो प्रयास गरे पनि समय अभावका कारण हुन नसकेको हो ।
