५ अर्ब आन्तरिक ऋण उठाउँदै सरकार
काठमाडौं । सरकारले ट्रेजरी बिलमार्फत ५ अर्ब आन्तरिक ऋण लिने भएको छ । सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका अनुसार (भोलि) सोमबार २८ दिने ट्रेजरी बिलमार्फत उक्त ऋण उठाउन लागिएको हो । ट्रेजरी बिलका लागि सोमबार दिउँसो तीन बजेसम्म बोलकबोल गर्न सकिनेछ । जसअनुसार मंगलबार ट्रेजरी बिल जारी गर्ने कार्यतालिका रहेको छ भने त्यसरी जारी हुने ट्रेजरी बिलको ब्याजदर बोलकबोलमार्फत नै तय हुनेछ। ट्रेजरी बिल एक वर्ष वा एक वर्षभन्दा कम अवधिको आन्तरिक ऋण उठाउन प्रयोग गरिने अल्पकालीन सरकारी ऋणपत्र हो । ट्रेजरी बिलहरू अवधिको आधारमा २८ दिने, ९१ दिने, १८२ दिने र ३६४ दिने गरी ४ किसिमका हुने गरेका छन् । ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका अनुसार यसअघि बोलकबोलमा १८२ दिने ट्रेजरी बिलमा २.४८ प्रतिशत र ३६४ दिनेमा २.६० प्रतिशत भारित औसत ब्याजदर तय भएको थियो । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सबैभन्दा बढी २.६२ प्रतिशत र सबैभन्दा कम २.१५ प्रतिशत ब्याजदरमा बोलकबोल गरेका थिए । ट्रेजरी बिलहरू बोलकबोलमार्फत निष्कासन हुने गरेका छन् । यसमा बहु–बोलमूल्य विधि प्रयोग हुन्छ । विभिन्न बोलदाताले फरक–फरक मूल्य वा प्रतिफल प्रस्ताव गर्छन् र औसत मूल्यमा वितरण गरिन्छ । यो प्रणालीले बजारको माग र आपूर्तिको आधारमा प्रतिफल निर्धारण गर्छ, जसले सरकारलाई द्रुत तरलता जुटाउन सहयोग गर्ने गरेको छ । प्रतिष्पर्धी बोलकबोलबाट निर्धारित भारित औसत मूल्यमा अप्रतिष्पर्धी बोलवालाई ट्रेजरी बिल उपलब्ध गराइन्छ । तर एउटै बोलकबोलमा प्रतिष्पर्धी र अप्रतिष्पर्धी दुवैतर्फबाट बोल गर्न पाइँदैन । सरकारको आम्दानी कमजोर भएको बेला खर्च धान्न सरकारले यस्ता उपकरण प्रयोग गर्ने गरेको छ ।
माबिलुङ्ग इनर्जीको आईपीओ बाँडफाँट
काठमाडौं । माबिलुङ्ग इनर्जी लिमिटेडको प्राथमिक सेयर (आईपीओ) बाँडफाँट सम्पन्न भएको छ । कम्पनीको सेयर निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धक लक्ष्मी सनराइज क्यापिटल लिमिटेडको कार्यालयमा आइतबार आईपीओ बाँडफाँट गरिएको हो । कम्पनीले गत साउन २६ गतेदेखि २९ गतेसम्म सर्वसाधारणका लागि कुल १२ लाख ४८ हजार ९०४ कित्ता सेयर निष्कासन गरेको थियो । सो सेयर खरिदका लागि २२ लाख ५ हजार ८७१ जनाले कुल २ करोड ४५ लाख १२ हजार ५३० कित्ता सेयरका लागि आवेदन दिएका थिए । जसअनुसार २१ लाख ९७ हजार ५८२ आवेदन स्वीकृत भएका छन् भने ८ हजार २८९ आवेदन रद्द भएको क्यापिटलले जनाएको छ । मागभन्दा बढी आवेदन परेकाले गोलाप्रथा प्रक्रियामार्फत बाँडफाँट गरिएको हो । त्यसअनुसार १ लाख २४ हजार ८९० जनाले प्रत्येकी १० कित्ताका दरले सेयर प्राप्त गरेका छन् । बाँडफाँटपछि बाँकी रहेका ४ कित्ता पुनः गोलाप्रथामार्फत वितरण गर्दा ४ जनाले थप १–१ कित्ता पाएका छन् । यसरी कुल १ लाख २४ हजार ८९४ लगानीकर्ताले माबिलुङ्ग इनर्जीको सेयर प्राप्त गरेका छन् ।
कमजोर बिक्रीको बाबजुत पनि टेस्लाले साइबरट्रक झन् महँगो बनायो
काठमाडौं । टेस्लाले अमेरिकामा आफ्नो सबैभन्दा महँगो साइबरट्रक पिकअप ट्रक मोडेलको मूल्य १५ हजार डलरले बढाएको छ । टेस्लाले बिक्री अपेक्षाअनुसार नभएको अवस्थामा पनि मूल्य बढाएको हो । पिकअपले टेस्लाले गरेको प्रारम्भिक वाचा पुरा गर्न संघर्ष गरेको छ र हालसम्म बिक्री अपेक्षाभन्दा निकै कम देखिएको छ । अब १ लाख १४ हजार ९९० डलर पर्ने 'साइबरबिस्ट' भेरियन्ट नयाँ 'लक्ज प्याकेज' सहित आउनेछ जसमा सुपरभाइज फूल सेल्फ ड्राइभिङ र सुपरचार्जर नेटवर्कमा निःशुल्क पहुँच समावेश छ । अन्य साइबरट्रक मोडेलहरूको मूल्य भने परिवर्तन भएको छैन । यस मोडेलको मूल्य २०१९ मा सीईओ एलन मस्कले प्रस्तुत गरेको करिब ४० हजार डलरको प्रारम्भिक मूल्यभन्दा निकै माथि पुगेको छ । तर सन् २०२३ को अन्त्यमा सार्वजनिक हुँदा टेस्लाले आधारभूत मोडेलको मूल्य ६० हजार ९९० डलर तोकेको थियो, जुन अघिल्लो लक्ष्यभन्दा ५० प्रतिशत बढी हो । फोर्डको एफ- १५० लाइटनिङ र शेभ्रोलेट सिल्भेराडो ईभी साइबरट्रकका प्रतिस्पर्धी मोडेलहरू हुन् । टेस्लाले स्टकमा रहेका केही साइबरट्रक युनिटमा करिब १० हजार डलरसम्म छुट पनि दिइरहेको छ । मस्कले पहिले टेस्लाले वार्षिक १ लाख २५ हजारभन्दा बढी साइबरट्रक उत्पादन गर्ने क्षमता भएको बताएका थिए र सन् २०२५ मा करिब २ लाख ५० हजारसम्म पुर्याउने सम्भावना रहेको बताएका थिए । तर उनले उत्पादन विस्तार चुनौतीपूर्ण हुने चेतावनी पनि दिएका थिए । तर, यो पिकअपले अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेको छैन । कम्पनीको कुल डेलिभरीको सानो अंश मात्रै यसले ओगटेको छ र बारम्बार हुने रिकल तथा गुणस्तरसम्बन्धी समस्याका कारण माग कमजोर हुँदै गएको छ । हाल टेस्लाले साइबरट्रक डेलिभरीको आँकडा सार्वजनिक नगरे पनि मार्चमा गरिएको रिकलमा ४६ हजार सवारीसाधन समावेश भएको तथ्यले देखाउँछ कि सन् २०२३ नोभेम्बरमा डेलिभरी सुरु भएसँगै २०२५ फेब्रुअरी २७ सम्म बनेका ट्रकहरूको कूल बिक्री वार्षिक उत्पादन क्षमताभन्दा निकै तल छ ।
७.२८ करोडको फायर वाल र राउटर खरिद गर्दै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, ७ वटाको आवेदनमा २ कम्पनी छनोट
काठमाडौं । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले सवा ७ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको नेटवर्क र सुरक्षासम्बन्धी उपकरण खरिद गर्ने भएको छ । बैंकले ७ करोड २८ लाख ७८ हजार ९४२ रुपैयाँ बराबरको नेटवर्क एण्ड रिलेटेड इक्विपमेन्ट फायर वाल तथा राउटर, स्वीचहरू र कोर फायर वाल खरिद गर्न लागेको हो । नेटवर्क तथा सुरक्षा उपकरणको खरिद, आपूर्ति तथा सञ्चालनका लागि बैंकले विभिन्न दुईवटा कम्पनीलाई छनोट गरेको छ । बैंकका अनुसार फायर वाल तथा राउटर र कोर फायर वाल खरिद, आपूर्ति तथा सञ्चालनका लागि डिजिटल नेटवर्क सोलुसन प्रालिलाई छनोट गरेको छ भने स्वीचहरूका लागि ग्रन्थ नेटवर्क्स प्रालिलाई छनोट गरेको छ । डिजिटल नेटवर्क सोलुसन प्रालिले ५ करोड ४५ लाख ८० हजार २५४ रुपैयाँमा फायर वाल तथा राउटर र कोर फायर वाल सञ्चालन गरिदिनेछ भने ग्रन्थ नेटवर्क्स १ करोड ८२ लाख ९८ हजार ६८८ रुपैयाँमा स्वीचहरू उपलब्ध गराउनेछ । बैंकका अनुसार उक्त सामानहरू खरिदका लागि ७ वटा बोलपत्र परेका परेका थिए । तीमध्ये डिजिटल नेटवर्क र ग्रन्थ नेटवर्क्सको न्यूनतम् मूल्याङ्कन भएकाले सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ को दफा २७ (२) बमोजिम छनोट गरिएको बैंकले जनाएको छ ।
झन्डै ७० लाखले लिए स्थायी लेखा नम्बर
काठमाडौं । नेपालमा झन्डै ७० लाख उपभोक्ताले स्थायीलेखा नम्बर लिएका छन् । अर्थ मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको विवरणअनुसार एकै वर्षमा ७ लाख ७३ हजार २१७ करदाता थपिएसँगै स्थायी लेखा नम्बर लिने करदाताको संख्या गत असार मसान्तसम्म ६९ लाख ९९ हजार ३५० पुगेको हो । करकट्टी गर्ने निकायले लिएको व्यावसायिक स्थायीलेखा नम्बर (बीप्यान), स्थायी लेखा नम्बर (डब्ल्यूप्यान), व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बर (पीप्यान) लिनेको संख्या क्रमशः बढेको छ । अर्थ मन्त्रालयको राजश्व व्यवस्थापन महाशाखाकाअनुसार व्यावसायिक स्थायी लेखा नम्बर (बीप्यान) लिनेको संख्या एकै वर्षमा २ लाख ८ हजार ४३० ले बढेर २० लाख ६० हजार ७५८ पुगेको छ भने डब्ल्यूप्यान लिनेको संख्या २हजार ५४२ ले बढेर ३५ हजार ८७० पुगेको छ । व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बर (पीप्यान) लिनेको संख्या एकै आर्थिक वर्षमा ६ लाख ५४ हजार १८ जनाले लिएका छन् । जसअनुसार कुल व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बर लिनेको संख्या ४९ लाख २ हजार ७२२ पुगेको तथ्यांकले देखाएको छ। गत आर्थिक वर्षसम्ममा मूल्य अभिवृद्धि करमा दर्ता हुनेको संख्या ३ लाख ५१ हजार ७३५ र अन्तःशल्कमा दर्ता हुनेको संख्या १ लाख २४ हजार ९९७ पुगेको छ । नेपाल सरकारले आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को बजेटमार्फत ‘एक व्यक्ति एक स्थायी लेखा नम्बर’ को नीति लिएसँगै व्यक्तिगत स्थायीलेखा नम्बर लिनेको संख्या ह्वात्तै बढेको थियो । तर बीचमा कोभिडका कारण स्थायी लेखा नम्बर लिनेको संख्यामा कमी आएको थियो। अहिले व्यक्तिगत स्थायी लेखा नम्बरबाटै सरकारले कर दाताको पहिचान गर्दै आएको छ । खासगरी आयकर दाखिला, कर रिटर्न फाइल गर्न र अन्य कर सम्बन्धीकार्यहरूका लागि यो अनिवार्य गरिएको छ । बैंक खाता खोल्न, ठूलो रकमको कारोबार गर्न, ऋण लिन वा क्रेडिट कार्ड बनाउन स्थायी लेखा नम्बर आवश्यक पर्छ । सेयरबजारमा लगानी, म्युचुअल फण्ड, सम्पती खरिदबिक्री वा अन्य वित्तीय लगानीका लागि पनि यो अनिवार्य गरिएको छ भने ठूलो रकमको लेनदेन निश्चित रकम भन्दा माथिको कारोबारमा समेत यसलाई अनिवार्य गरिएको छ । आन्तरिक राजस्व विभाग र सो मातहतकाबाट यस्तोनम्बर निःशुल्क दिने गरिएको छ । यो नम्बरले व्यक्तिको आर्थिक कारोबारलाई व्यवस्थित र कानूनी बनाउन मद्दत गरिरहेको कर अधिकारीहरुको भनाइ रहेको छ ।
सुनको मूल्य तोलामा २३ सयले बढ्यो
काठमाडौं । स्थानीय बजारमा गत शुक्रबारको तुलनामा आइतबार सुनचाँदीको मूल्य बढेको छ । सुनको मोल तोलमा दुई हजार ३०० रुपैयाँ र चाँदीमा ४० रुपैयाँले बढेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आइतबार एक तोला सुनको मूल्य एक लाख ९७ हजार ५०० रुपैयाँ निर्धारण भएको छ । त्यति नै परिमाणको चाँदी दुई हजार ३५० रुपैयाँमा खरिदबिक्री भइरहेको छ । शुक्रबार एक तोला सुन एक लाख ९५ हजार २०० रुपैयाँमा किनबेच भएको थियो भने त्यति नै परिमाणको चाँदी दुई हजार ३१० रुपैयाँमा क्रयविक्रय भएको थियो । अन्तरराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार आज प्रति औँस सुन तीन हजार ३७२ अमेरिकी डलरमा कारोबार भइरहेको छ ।
आईएमई लाइफमा ८ औं वार्षिकोत्सव फुटसल प्रतियोगिता सम्पन्न
काठमाडौं । आईएमई लाइफले आफ्नो ८औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा फुटसल प्रतियोगिता सम्पन्न गरेको छ । कर्पोरेट कार्यालय, शाखा कार्यालय र व्यवस्थापन समूहका कर्मचारीबीच भएको मैत्रीपूर्ण प्रतियोगिता उत्साहपूर्ण माहोलमा सम्पन्न भएको कम्पनीले जनाएको छ । 'खेलकुदमार्फत स्वास्थ्य, एकता र ऊर्जा' भन्ने नारासहित आयोजित उक्त प्रतियोगितामा कम्पनीका विभिन्न विभाग र शाखाका कर्मचारीहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो । कम्पनीका अनुसार, प्रतियोगिताको उद्देश्य कर्मचारीबीच आपसी समन्वय, टीमवर्क र स्वस्थ प्रतिस्पर्धाको भावना विकास गर्नुका साथै कार्यस्थलमा ऊर्जा र उत्साह थप्नु रहेको हो । प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडी, उत्कृष्ट गोलरक्षक तथा शीर्ष गोलकर्तालाई विशेष पुरस्कारसमेत प्रदान गरिएको कम्पनीले जानकारी दिएको छ ।
खानेपानीमा ढल मिसिँदा वीरगञ्जमा फैलियो झाडापखाला, दुईजनाको मृत्यु
काठमाडौं । पर्साको वीरगञ्ज महानगरपालिकाका विभिन्न वडामा हैजाको प्रकोप फैलिएको छ । हैजाबाट दुईजनाको मृत्यु भएको छ भने १ सय २० जना अस्पताल भर्ना भएका छन् । जसमध्ये ४२ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको वीरगञ्ज महानगरले जनाएको छ । महानगरका सूचना अधिकारी सुनिलकुमार कर्णका अनुसार खानेपानीमा ढल मिसिँदा हैजा फैलिएको हो । पालिकाको वडा नम्बर १२, १३ र १६ का विभिन्न ठाउँमा फैलिएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय, पर्साले जनाएको छ। पर्साका सहायक प्रमुख सुमनकुमार कार्कीले हैजा फैलिएको जानकारी दिए । उनका अनुसार जिल्लाका सरकारी र निजी अस्पतालका साथै शिक्षण अस्पतालमा भर्ना हुनेको संख्या १ सय २९ पुगेको छ छ भने हैजा संक्रमितको संख्या ४२ पुगेको छ । त्यसमध्ये ११ जना आईसीयू तथा एचडीयूमा रहेको छ । गत २८ साउनदेखि नै झाडा पखलाका बिरामीहरू फाट्टफुट्ट रूपमा देखिए पनि हैजा पुष्टि भएको भने भदौ ५ गते हो । पानी शुद्धिकरण गर्ने, क्लोरिन हाल्ने काम जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय र महानगरले गरिरहेको छ । हैजाको प्रकोप देखिएपछि भने जिल्ला प्रशासनको विपद स्वास्थ्य सङ्कट व्यवस्थापन समितले काम गरिरहेको छ । उसले झाडा पखाला देखिएका बिरामीलाई पायक पर्ने अस्पतालले प्राथमिकता दिएर उपचार गर्नुपर्ने गरी समन्वय गरिरहेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी कार्कीले बताए ।