आईपीओ लिएर बीमा कम्पनीबाट जागिर छोड्दै कर्मचारीहरु
काठमाडौं । नयाँ बीमा कम्पनीहरुबाट जागिर छोड्ने कर्मचारीको संख्या बढ्न लागेको छ । कम्पनीहरुले साधारण सेयर (आईपीओ) जारी गरिसकेपछि जागिर छोड्ने कर्मचारीको संख्या बढेको हो । नयाँ कम्पनीले आईपीओ जारी गर्दा ५ प्रतिशत सेयर कर्मचारीको लागि सुरिक्षत राखिएको हुन्छ । कम्पनीहरुले जारी गर्ने आईपीओ नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा सुचिकृत हुने वित्तिकै मूल्य कम्तिमा पनि ३ गुणाले बढ्ने गरेका कारण सर्वसाधारणमा आईपीओप्रति आकर्षण बढेको छ । यही आकर्षणको कारण कर्मचारीहरु आईपीओ जारी नगरेका कम्पनीमा जाने र सेयर पाइसकेपछि अन्य कम्पनीमा जाने गर्न थालेका हुन् । कम्पनीले आईपीओ जारी गरिसकेपछि केही कर्मचारीले जागिर छोडेको युनियन लाइफका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोजकुमार कर्णले बताए । ‘आईपीओ जारी भएपछि कर्मचारीको संख्या घटेको छ, केही कर्मचारीहरुले जागिर छोडेका छन्,’ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कर्णले भने । उचित हो ? केही कम्पनीहरुले आईपीओ पाएपछि निश्चित अवधिसम्म कम्पनीमा काम गर्नै पर्ने अनौपचारिक शर्त पनि राख्ने गरेका पाइएको छ । तर, अहिलेको कानुनी व्यवस्था अनुसार त्यसो गर्न नमिल्ने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कर्ण बताउँछन् । ‘कर्मचारीलाई सेयर दिने भनेको हिजोका दिनमा काम गरेको आधारमा हो, अवका दिनमा काम गर्ने आधारमा होइन, त्यसैले कम्पनीबाट पाइने सुविधा (आईपीओ) पाएपछि जागिर छोडे भनेर नराम्रो सोच्नुपर्ने अवस्था म देख्दिनँ, काम गर्ने व्यक्तिको पनि अधिकारको कुरा हुन्छ,’ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कर्णले भने । बीमा समितिका अधिकारीहरु भने आईपीओ पाउने लोभले कर्मचारी अनेक तरिका अपनाएर नयाँ कम्पनीमा जाने र आईपीओ पाइसकेपछि बढी बोनस पाइने पुराना कम्पनीतिर पस्न खोज्ने प्रबृत्ति देखिएको बताउँछन् । ‘कम्पनीले कमाएको नाफाबाट कर्मचारीलाई पनि बोनस दिनुपर्छ, त्यसैले नयाँ कम्पनीमा गएर आईपीओ लिने र बढी बोनस पाउने कम्पनीमा जान फेरि अनेक तरिका अपनाउने प्रबृत्ति बढेको गुनासो कम्पनीहरुले गरेका छन्, यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने कुरा कम्पनी र कर्मचारीबीचको हो, हामीले यसै भनेर पठाउने गरेका छौं,’ समितिका एक अधिकारीले भने ।
हिमालयन जनरल इन्स्योरेन्सको स्वतन्त्र सञ्चालकमा पन्त नियुक्त
काठमाडौं । हिमालयन जनरल इन्स्योरेन्सको स्वतन्त्र सञ्चालकमा विजयकुमार पन्त नियुक्त भएका छन् । फागुन ६ गते बसेको संस्थाको सञ्चालक समितिको बैठकले पन्तलाई उक्त पदमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो । नवनियुक्त सञ्चालक पन्तलले आगामी ४ वर्षसम्म संस्थामा रहेर उक्त पदको कार्यभार सम्हाल्ने छन् ।
वृद्धवृद्धाका लागि वरदान बन्दै स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम
म्याग्दी । म्याग्दीमा निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम प्रभावकारी हुँदै गएको छ । युवा तथा बालबालिकामा भन्दा पनि वृद्धवृद्धामा यसको प्रभावकारिता बढी देखिएको पाइएको हो । बिरामी हुँदा हजारौँ रुपैयाँ खर्च गर्दै आएका वृद्धवृद्धाहरु अहिले स्वास्थ्य बीमा गरेपछि अस्पतालमा आउनसाथ निःशुल्क औषधि पाउन थालेका छन् । यसले गर्दा उनीहरुमा खुसी छाएको छ । घरमै आएर कर्मचारीले निःशुल्क रुपमा बीमा गरिदिएपछि अहिले म्याग्दीका वृद्धवृद्धाले निःशुल्क औषधि पाउन थालेका हुन् । बेनी नगरपालिका–२ बगरफाँटकीे ८२ वर्षीया रणमाया थापाले घरमै आएका दर्ता सहयोगीमार्फत निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा गराएपछि निःशुल्क रुपमा अस्पतालबाट सेवा लिइरहेको बताए । सरकारको निःशुल्क बीमाको नीतिले ज्येष्ठ नागरिकका लागि ठूलो राहत दिएको उनको भनाइ छ । “पहिला त केही बिरामी भएर अस्पताल जाँदा धेरै खर्च हुने गर्थ्याे, अहिले अस्पतालमा पुगेपछि कुनै पैसा लाग्दैन, हामी जस्ता नियमित औषधि सेवन गर्ने ज्येष्ठ नागरिकलाई राम्रो भएको छ”, उनले भने, “घरमै बीमा गराउन आए, उनीहरुले दिएको परिचयपत्रका आधारमा अस्पतालमा गएपछि निःशुल्क सेवा पाउँदा हामी हर्षित भएका छौँ ।” मालिका गाउँपालिका–३ रुमका ७६ वर्षीय जीतबहादुर विकले नियमित रुपमा सुगर र प्रेसरको औषधि निःशुल्क रुपमा सेवन गर्दै आएका छन् । उनले तीन वर्षदेखि बीमा गर्दै आएकामा पछिल्लो दुई वर्षयता निःशुल्क बीमा गर्दै आएका छन् । उनले पैसा तिरेर गर्दै आएको बीमाले सहज भइरहेको बेला सरकारले पुनः हामीजस्ता ज्येष्ठ नागरिकलाई बीमा गराएर उपचारमा सहजता प्रदान गरेको विकको भनाइ छ । म्याग्दीमा २४ हजार ६२३ जना स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा आबद्ध छन् । स्वास्थ्य बीमा बोर्ड म्याग्दीका कार्यालय प्रमुख उपेन्द्र बरालले २०७३ साल पुस १३ गतेदेखि लागू भएको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा सो सङ्ख्याले बीमा गरेको बताए । सर्वसुलभ स्वास्थ्य सेवा सबै नागरिकलाई उपलब्ध गराउने र आर्थिक जोखिम न्यून गर्ने राज्यको नीतिअनुसार सुरु भएको स्वास्थ्य बीमा पछिल्लो समय प्रभावकारी हुँदै गएको उनले जानकारी दिए । परिवारको हेलामा परेर उपचार नपाएका ज्येष्ठ नागरिकलाई समेत निःशुल्क स्वास्थ्य बीमाले सहज गराएको र उपचारको पहुँचमा पु¥याउँदा ज्येष्ठ नागरिकहरु खुसी भएको शर्माको भनाइ छ । नेपाल सरकारद्वारा लागू गरिएको सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा कार्यक्रम म्याग्दी जिल्लामा विसं २०७३ असारदेखि पाइलट प्रोजेक्टका रुपमा अघि सारिएको थियो । कोरोना भाइरस सङ्क्रमणका कारण मानिसको स्वास्थ्यप्रतिको चासोसमेत बढ्दै गएकाले स्वास्थ्य बीमामा आबद्ध हुने नागरिकको सङ्ख्या बढ्ने स्वास्थ्य बीमा बोर्डको अपेक्षा छ । सरकारले स्वास्थ्यमा सबै नागरिकको समान पहँुच पुगोस् भन्ने हेतुका साथ अगाडि सारेको यो कार्यक्रमले जिल्लामा आर्थिक रूपमा विपन्न र गरिब समुदायका बिरामीले औषधि उपचारमा ठूलो राहत महसुस गर्न थालेका छन् । सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत बीमा गर्ने कुनै पनि व्यक्तिले तोकिएको सरकारी अस्पतालबाट ओपिडी सेवा, इमर्जेन्सी, ल्याब उपचार, सामान्य शल्याक्रियालगायत उपचार प्राप्त गर्न सक्नेछन् । त्यस्तै, सरकारले तोकेको झन्डै ४८० प्रकारका निःशुल्क औषधि प्राप्त गर्न सक्नेछन् । स्वास्थ्य बीमाका लागि म्याग्दी जिल्लाका ३२ जना दर्ता सहयोगीले घरघरमा पुगेर बीमा दर्ता गर्दै आएका छन् । निःशुल्कबाहेकको हकमा पाँच जनासम्मको परिवारका सदस्यले वार्षिक रु तीन हजार ५०० तिर्नुपर्ने र पाँचभन्दा बढी परिवार सदस्य भएककाको हकमा प्रतिसदस्य रु ४५० का दरले शुल्क बुझाउनुपर्ने हुन्छ । यसरी बीमा गराएपछि परिवारका सदस्यले वार्षिक रूपमा एक लाखसम्म उपचार खर्च निःशुल्क हुने व्यवस्था छ । वृद्धवृद्धाबाहेक अन्य नागरिकमा पनि स्वास्थ्य बीमा प्रभावकारी बनेको छ । यसले यहाँका नागरिकलाई स्वास्थोपचारमा टेवा पुगेको पाइन्छ । रासस
