जलवायु परिवर्तनको असर उड्डयन क्षेत्रमा देखिँदा नेपालको चिन्ता, क्षेत्रीय पहलको आह्वान
जापान । हवाई उड्डयन क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनको असर स्पष्ट रूपमा देखिन थालेकोप्रति नेपालले गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठनको एसिया–प्रशान्त क्षेत्रीय ६० औं महानिर्देशकस्तरीय सम्मेलनमा नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक प्रदीप अधिकारीले जलवायु र उड्डयनबीचको सम्बन्धमा गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका हुन् । ‘उड्डयन र वातावरण’ शीर्षकको सत्र सञ्चालन गर्दै अधिकारीले हिमाल पग्लनु, बाढी, हिमताल विस्फोट र अनिश्चित मौसमका कारण नेपालको उड्डयन क्षेत्रमा देखिएका समस्याबारे अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई जानकारी गराउँदै भने, 'नेपालले विश्वको कार्बन उत्सर्जनमा झिनो भूमिका निभाउँछ, तर असर सर्वाधिक हामीजस्तै मुलुकले भोग्नुपरेको छ ।' उनले उड्डयनलाई आर्थिक इञ्जिनका रूपमा चिनाए पनि यसले जलवायुमा पार्ने प्रभाव नकार्न नसकिने भन्दै अब वस्तुपरक, समन्यायिक र समावेशी समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिए । नेपालजस्ता मुलुकका अनुभवलाई अन्तर्राष्ट्रिय नीतिमा स्थान दिनुपर्ने उनको आग्रह थियो । सत्रमा उनले नेपालले आफ्ना विमानस्थलहरूमा नवीकरणीय जलविद्युत प्रयोग गर्दै ‘हरित विमानस्थल’ को अवधारणा अगाडि सारेको जानकारी गराउँदै अन्य देशहरूलाई पनि समान न्यायोचित रूपान्तरण र नवप्रवर्तनमा जोड दिन आग्रह गरे । सम्मेलनमा भारत, इन्डोनेसिया लगायतका देशका प्रतिनिधिहरूले पनि उड्डयन क्षेत्रको दिगोपनाका लागि हरित नीति, वैकल्पिक इन्धन र क्षेत्रीय क्षमतावृद्धिमा सहकार्य गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए । महानिर्देशक अधिकारीले सत्रको समापन गर्दै भने, 'हाम्रो उड्डयन गतिविधि सानो होला, तर हामीले भोगेका असरहरू साना छैनन् । समानता, नवप्रवर्तन, र साझा प्रतिबद्धता नै अगाडि बढ्ने मार्ग हुन् ।'
पर्यटक बढेपछि बुकीपाटनका गोठालाको आम्दानी दोब्बर
गलकोट । बागलुङको पर्यटकीय गन्तव्य ढोरपाटनमा पर्यटक बढेपछि गोठालाको आयआर्जनमा वृद्धि भएको छ । ढोरपाटन पुगेका केही पर्यटकहरू पदमार्गमार्फत बुकीपाटन पुग्ने गरेका छन् । बुकी पुग्ने पर्यटकका लागि खान–बस्नमा सघाउँदै आएका गोठालको आम्दानी बढ्न थालेको हो । पदमार्ग आसपास र बुकीपानमा चिया–नास्ताका लागि स्थानीय उत्पादन खपत हुने गरेको छ । पाटन पुगेका पर्यटक गोठमै बस्ने र खाने गर्दा भैँसीको दूध, घ्यू तथा भेडाको मासु खपत हुन थालेको र यसले आयआर्जनमा वृद्धि भएको गोठालाहरू बताउँछन् । पर्यटकलाई भैँसीको दूधसँगै खीर, चिया, मोही तथा दही खुवाएर आम्दानी गर्न थालिएको गोठालाहरूको भनाइ छ । बुकीपाटनका भैँसी गोठाला ७२ वर्षीय देवबहादुर विकले चरिचरनका रूपमा रहेको बुकीपाटन पर्यटकीय गन्तव्य बनेपछि गोठमै पैसा आउन थालेको बताए । 'पहिला त ढोरपाटन ल्याएर घ्यू बिक्री गरिन्थ्यो, मही फालिन्थ्यो । हाल बर्खामा पनि पर्यटक भरिभराउ छन, मोहीसमेत बिक्री हुन्छ', उनले भने, 'पर्यटक बढेपछि यही गोठमा समेत बस्न आउँछन्, भैँसीको दूधको खीर पकाएर खुवाउँछु । गोठमै दूध, मोही बिक्री भएपछि बोकेर ढोरपाटन जानै पर्दैन ।' बुकीपाटन उक्लनले बीच बाटोको चेप्टेढुङ्गामा गोठबाटै चिया बिक्री गरेर गुमानसिंह कुमाईले पनि राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन् । बुकी उक्लनेलाई प्रतिगिलास रु १०० मा चिया बिक्री गर्दै आएको उनको भनाइ छ । दूधको चिया खपत भएपछि घ्यू र दही बनाउने झन्झट नभएको कुमाईले बताए । उनको गोठमा एकै दिन एक सय गिलाससम्म चिया खपत हुने गर्छ । तीनवटा भैँसी र ६० वटा बाख्रा पाल्दै आएका कुमाईको घुम्ती गोठ पदयात्रा गर्ने छेउमै भएकाले असारयता दूध र चिया निकै खपत भएको हो । 'बुकीमा चरेका भैँसीको दूधको चिया पदयात्रीले निकै मीठो मानेर खाने गरेका छन्, दूधबाट चिया बनाउन थालेपछि यो ‘सिजन’मा घ्यू बनाउन आवश्यक छैन', उनले भने, 'पर्यटकका कारण गोठमै पैसा आएको छ, पहिला–पहिला खेर जाने मोही पनि हाल महङ्गो मूल्यमा बिक्री हुन्छ ।' ढोरपाटनमा एक वर्षमै आठ हजारले पर्यटक वृद्धि भएपछि यसपटक बुकीपाटन गुल्जार बनेको छ । प्रचारप्रसार, पर्यटकीय पूर्वाधार, बुकी र जलजलामा पदयात्रा गर्ने पर्यटकका कारण पर्यटकको सङ्ख्या बर्सेनि बढ्दै गएपछि घोडा सफारी, घरबास र गोठमा बस्ने पर्यटकका कारण आयआर्जनमा सघाउ पुगेको हो । ढोरपाटन सिकार आरक्षमा पहिले सिकार खेल्न विदेशी पर्यटक मात्र आउने गरेकामा पछिल्लो समय आरक्ष क्षेत्र, ढोरपाटन उपत्यका, निशेलढोर, ढोरबराह मन्दिर, बुकी पाटन र जलजलालगायत क्षेत्रको अवलोकनका लागि आन्तरिक पर्यटक पनि यहाँ आउने गरेका छन् । समुन्द्री सतहदेखि दुई हजार ९०० मिटरको उपत्यकादेखि चार हजारभन्दा माथिको बुकीपाटनसम्म पर्यटक पुग्ने थालेका छन् । रासस
५ करोडमा सञ्चालनमा आयो इन्स्टा होटल, ३६ जनालाई रोजगारी
काठमाडौं । काठमाडौंको नक्सालमा इन्स्टा होटल सञ्चालनमा आएको छ । सन् २०१४ देखि हस्पिटालिटी क्षेत्रमा सक्रिय ईश्वर प्रसाद पन्तले होटल सञ्चालनमा ल्याएका हुन् । अर्धबुटिक र पूर्ण आधुनिक शैलीमा सजाइएको, अत्याधुनिक सुविधा सम्पन्न होटलमा २१ वटा आकर्षक र वातावरणमैत्री कोठा, १ सय जना क्षमताको कन्फ्रेन्स हल, विभिन्न परिकार उपलब्ध हुने रेस्टुरेन्ट रहेको छ । व्यावसायिक बैठक, सेमिनार, विवाह तथा अन्य कार्यक्रम आयोजना गर्न कन्फ्रेन्स हल उपयुक्त हुने पन्तले बताए । ५ करोड रुपैयाँ लगानीमा सञ्चालनमा आएको होटलले ३६ जनाभन्दा बढीलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ । ईन्स्टा होटलमा आकर्षक तथा आरामदायी लक्जरी र स्ट्यान्डर्ड कोठा रहेका छन् । होटलको रेस्टुरेन्टमा नेपाली, अन्तर्राष्ट्रिय तथा फ्यूजन खानाहरू विशेष रूपमा उपलव्ध रहेका छन् । होटलले उद्घाटन अवधिमा ‘ओपनिङ डिस्काउन्ट अफर’ पनि ल्याएको जनाएको छ ।
