बजार : उद्योग

काठमाडौं । डाबर नेपाल प्रालिलाई बजारमा बिक्री वितरण गर्न राखिएका मह फिर्ता लिन आदेश दिएको छ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले डाबर नेपालद्वारा उत्पादित मह बजारबाट तत्काल फिर्ता (रिकल) गर्न आदेश दिएको हो । विभागले वैशाख ५ गते जारी गरेको आदेशअनुसार बजार अनुगमनका क्रममा संकलित नमुना प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा सो ब्याचको मह न्यूनस्तरको पाइएपछि खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ अनुसार कारबाही अघि बढाइएको हो । आदेशमा उल्लेख भएअनुसार ब्याच नम्बर एनबी००४७७ रहेको ५०० ग्राम डाबर हनीमा गुणस्तर मापदण्ड पूरा नभएको पाइएको छ । उक्त उत्पादन डाबर नेपालको जितपुर सिमरा बाराबाट उत्पादन गरिएको हो । विभागले सो ब्याचका सबै उत्पादन तत्काल बजारबाट फिर्ता गर्न, बिक्री वितरण रोक्न तथा उपभोक्तासमक्ष नपुग्ने व्यवस्था गर्न सम्बन्धित उत्पादक तथा वितरकलाई निर्देशन दिएको छ । खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ को दफा ३८ अनुसार उपभोक्ता स्वास्थ्यमा जोखिम हुन सक्ने खाद्य पदार्थ बजारबाट हटाउने अधिकार प्रयोग गर्दै यो निर्णय गरिएको विभागले जनाएको छ ।

काठमाडौं । पठाओ नेपालको प्रबन्ध निर्देशक (एमडी) मा यशु थकाली नियुक्त भएका छन् । असीममान सिंह बस्न्यातले पदबाट राजीनामा दिएपछि कम्पनीले थकालीलाई उक्त जिम्मेवारी दिएको हो ।  थकाली पछिल्लो ८ वर्षदेखि पठाओ नेपालसँग आबद्ध छन् ।  सन् २०१८ मा कम्पनी स्थापना हुँदा उनी  टिमका सदस्य थिए । उनी पठाओ ग्रुपका वरिष्ठ उपाध्यक्ष पनि हुन् ।  पठाओ नेपालले थकालीको नेतृत्वमा आगामी पाँच वर्षभित्र नेपालको डिजिटल इकोनोमीलाई १० गुणा बढाउने लक्ष्य लिएको छ । यसका लागि पठाओले पार्सलमार्फत देशभर पूर्वाधार विस्तार गर्दै पार्सल डेलिभरी, फुड डेलिभरी, इ-कमर्स, मोबिलिटी तथा अन्य डिजिटल सेवाहरुलाई एउटै डिजिटल इकोसिस्टममा जोड्ने तयारी गरिरहेको छ जनाएको छ । सुरुमा कम्पनीको फाइनान्स विभागमा काम गरेका थकालीले पछि कम्पनी व्यवस्थापन र सञ्चालनको पनि जिम्मेवारी निर्वाह गरेका थिए । नेपालमा राइड सेवासहित सुरु भएको पठाओ नेपाललाई पछिल्लो समय फुड डेलिभरी, पार्सल डेलिभरी जस्ता अन्य प्रतिस्पर्धात्मक क्षेत्रमा सफल बनाउन थकालीको भूमिका महत्लपूर्ण छ । जसले गर्दा प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा पठाओ नेपाल सजिलै उभिन सकेको छ ।  पछिल्लो दुई वर्षमा थकालीको नेतृत्वमा बंगलादेशमा पनि पठाओले राम्रो बजार बनाइरहेको छ । त्यहाँ पठाओ बाइक, कार र आटोरिक्साको सेवा तीन गुणासम्म वृद्धि भएको छ ।  पेशाले चार्टड एकाउण्टेण्ट (सीए) रहेका थकालीसँग भारतको बैंग्लोरस्थित सीए फर्ममा काम गरेको अनुभव छ । उनले सीजी ग्रुपमा एसेट्स म्यानेजरको रुपमा सात वटा देशमा रहेका सीजीका ४२ वटा प्रोपटिज सम्हालिसकेका छन् ।

काठमाडौं । पञ्चकन्या ग्रुपका विभिन्न ४ कम्पनीले एक वर्षमा साढे ६ अर्ब रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन् । ग्रुप अन्तर्गतका पञ्चकन्या स्टील प्रालि, पञ्चकन्या रोटोमोल्ड प्रालि, पञ्चकन्या प्लास्ट प्रालि र पञ्चकन्या प्लास्टिक इन्डस्ट्रिज प्रालिले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ६ अर्ब ६८ करोड १० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेका हुन् । यो आम्दानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा १४.२६ प्रतिशत अर्थात् ८३ करोड ४० लाख रुपैयाँ बढी हो । चार वटै कम्पनीले आव २०८०/८१ मा ५ अर्ब ८४ करोड ७० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेका थिए । यस्तै, आव २०७९/८० मा ७ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा १० अर्ब १० करोड ९० लाख रुपैयाँ, र आव २०७७/७८ मा ८ अर्ब ६३ करोड ५० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका थिए ।  यी चार वटै उद्योगको उत्पादन प्लान्ट भैरहवामा रहेको छ । साथै आयातमा आधारित रहेका यी उद्योगले विभिन्न देशबाट कच्चा पदार्थ आयात गरी स्वदेशमा तयारी सामाग्री उत्पादन तथा बिक्री वितरण गर्दै आएको छ ।  पञ्चकन्या समूह ट्रेडिङ, उत्पादन, ऊर्जा तथा अटोमोबाइल लगायतका विविध क्षेत्रमा संलग्न छ । कम्पनीको नेतृत्व प्रेम बहादुर श्रेष्ठले गर्दै आएका छन् । उनी करिब पाँच दशकभन्दा बढी समयदेखि व्यापार तथा आयात–निर्यात क्षेत्रमा संलग्न अनुभवी व्यवसायी हुन् । त्यस्तै, प्रबन्ध निर्देशक प्रदीप कुमार श्रेष्ठले पञ्चकन्या समूहअन्तर्गत कम्पनीहरू हेर्दै आएका छन् । कम्पनीसँग करिब ९० डिलर नेटवर्क र देशभर फैलिएका ७ डिपोहरू (बालकुमारी, ललितपुर, भैरहवा, पोखरा, धनगढी, नेपालगन्ज र बिर्तामोड) रहेका छन् ।  साथै ग्रुप अन्तर्गतका विभिन्न ४ कम्पनीले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ८ अर्ब ६६ करोड २२ लाख रुपैयाँ ऋण पनि लिएको छ ।  पञ्चकन्या स्टील सन् १९९५ मे ३१ मा स्थापना भएको पञ्चकन्या स्टील प्रालिले नेपालमा टीएमटी स्टील बार (डण्डी) उत्पादन गरिरहेको छ । यसको कुल जडित उत्पादन क्षमता वार्षिक १ लाख ५० हजार मेट्रिक टन रहेको छ । कम्पनीले निर्माण क्षेत्रका लागि आवश्यक उच्च गुणस्तरका स्टील उत्पादन गर्दै नेपाली बजारमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ४ अर्ब ११ करोड ८० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यस्तै, आव २०८०/८१ मा ३ अर्ब ६५ करोड ७० लाख रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा ५ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा ६ अर्ब ७४ करोड ९० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा ५ अर्ब ५३ करोड २० लाख रुपैयाँ, आव २०७६/७७ मा ३ अर्ब २६ करोड ५० लाख रुपैयाँ, आव २०७५/७६ मा ४ अर्ब ५७ करोड ४० लाख रुपैयाँ र आव २०७४/७५ मा ५ अर्ब २२ करोड १० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । पञ्चकन्या स्टीलले भारतबाट एमएस बिलेट आयात गर्ने भएकाले कच्चा पदार्थको मूल्य बजारमा आधारित हुन्छ । गत वर्ष कुल सञ्चालन आम्दानीको करिब ७३ प्रतिशत कच्चा पदार्थ लागतले ओगटेको जनाएको छ । यसले नाफा मार्जिनमा प्रत्यक्ष दबाब पारेको कम्पनीले जनाएको छ । साथै, आयात अमेरिकी डलरमा आधारित भएकाले विदेशी विनिमय दर उतारचढावको जोखिम पनि कम्पनीमा रहेको छ । सरकारले सडक, पुल, हवाईअड्डा तथा पूर्वाधार क्षेत्रमा निरन्तर लगानी गर्ने नीति लिएको कारण घरेलु स्टील उत्पादकहरूलाई दीर्घकालीन माग आधार प्राप्त हुने अपेक्षा कम्पनीको छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ६५ करोड ९२ लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ४ अर्ब ४८ करोड ३८ लाख रुपैयाँ अल्पकालीन गरी कुल ५ अर्ब १४ करोड ३१ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ । पञ्चकन्या रोटोमोल्ड  सन् १९८९ मा स्थापना भएको पञ्चकन्या रोटोमोल्ड प्रालिले नेपालमा यूपीभीसी पाइप तथा फिटिङ्स उत्पादन गर्दै आएको छ । पञ्चकन्या रोटोमोल्डको वार्षिक जडित उत्पादन क्षमता ६ हजार ५०० मेट्रिक टन रहेको छ । नेपालको पूर्वाधार, खानेपानी तथा निर्माण क्षेत्रमा आवश्यक पाइप तथा फिटिङ्स उत्पादन गर्दै आएको यो कम्पनी पञ्चकन्या समूहअन्तर्गतको स्थापित औद्योगिक कम्पनीका रूपमा परिचित छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ७८ करोड ९० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यस्तै, आव २०८०/८१ मा ६६ करोड ७० लाख रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा ७८ करोड २० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा १ अर्ब ५ करोड ९० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा ८६ करोड १० लाख रुपैयाँ, आव २०७६/७७ मा ४५ करोड ६० लाख रुपैयाँ, आव २०७५/७६ मा ५३ करोड ५० लाख रुपैयाँ र आव २०७४/७५ मा ४५ करोड ८० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीको मुख्य कच्चा पदार्थ पोलिभिनिल क्लोराइड रेसिन पाउडर हो, जुन मुख्यतः थाइल्यान्डबाट आयात गरिन्छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ४० करोड ९७ लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ६९ करोड १२ लाख रुपैयाँ अल्पकालीन गरी कुल १ अर्ब १० करोड १० लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ । पञ्चकन्या प्लास्ट  सन् २००३ मा स्थापना भएको पञ्चकन्या प्लास्ट प्रालिले नेपालमा पोलिप्रोपाइलिन र्याण्डम कोपोलिमर (पीपीआर) तथा क्लोरिनेटेड पोलिभिनिल क्लोराइड (सीपीभीसी) पाइप र फिटिङ्स उत्पादन गर्दै आएको छ । कम्पनीको वार्षिक जडित उत्पादन क्षमता ५ हजार मेट्रिक टन रहेको छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ७९ करोड १० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यस्तै, आव २०८०/८१ मा ६४ करोड रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा ७३ करोड ४० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा ९३ करोड ६० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा ८९ करोड ५० लाख रुपैयाँ, आव २०७६/७७ मा ८३ करोड ५० लाख रुपैयाँ, आव २०७५/७६ मा ९६ करोड ५० लाख रुपैयाँ र आव २०७४/७५ मा ७४ करोड ७० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीले थाइल्यान्ड तथा सिंगापुरबाट कच्चा पदार्थ आयात गर्छ, जुन कच्चा तेलमा आधारित उत्पादन हुन् । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य माग–आपूर्तिअनुसार परिवर्तन भइरहने भएकाले उत्पादन लागतमा उतारचढाव आउने जोखिम रहेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ५६ करोड २१ लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ६८ करोड २८ लाख रुपैयाँ अल्पकालीन गरी कुल १ अर्ब २४ करोड ५० लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ । पञ्चकन्या प्लास्टिक इन्डस्ट्रिज सन् १९८२ मा स्थापना भएको पञ्चकन्या प्लास्टिक इन्डस्ट्रिज प्रालिले नेपालमा एचडीपीई पाइप तथा फिटिङ्स उत्पादन गर्दै आएको छ । कम्पनीको वार्षिक जडित उत्पादन क्षमता ९ हजार मेट्रिक टन रहेको छ ।  कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ९८ करोड ३० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यस्तै, आव २०८०/८१ मा ८८ करोड २० लाख रुपैयाँ, आव २०७९/८० मा १ अर्ब २३ करोड ३० लाख रुपैयाँ, आव २०७८/७९ मा १ अर्ब ३६ करोड ५० लाख रुपैयाँ, आव २०७७/७८ मा १ अर्ब ३४ करोड ८० लाख रुपैयाँ, आव २०७६/७७ मा १ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ, आव २०७५/७६ मा १ अर्ब २४ करोड २० लाख रुपैयाँ र आव २०७४/७५ मा ९७ करोड ६० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ४७ करोड ७८ लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ६९ करोड ५२ लाख रुपैयाँ अल्पकालीन गरी कुल १ अर्ब १७ करोड ३१ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ ।